IV SA/Wa 1820/08
WyrokWSA w Warszawie2009-02-12
Skład orzekający: Marian Wolanin, Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego powinna określać roszczenia odszkodowawcze właścicieli nieruchomości, których dotyczy inwestycja?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powinna określać roszczeń odszkodowawczych właścicieli nieruchomości, ponieważ nie określa ona technicznych warunków realizacji inwestycji, od których zależy powstanie i rozmiar tych roszczeń. Roszczenia te mogą być dochodzone odrębnie po tym, jak decyzja lokalizacyjna stanie się ostateczna, zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Skarżący E. i J. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci ciepłowniczej. Skarżący, właściciele części nieruchomości objętych inwestycją, zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, domagając się ustalenia na etapie wydawania decyzji lokalizacyjnej obowiązku inwestora do wypłaty odszkodowania za szkody wynikające z realizacji inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska,, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi E. G. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie sieci ciepłowniczej w technologii preizolowanej na działkach nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie nr [...]; nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie [...] i nr ew.: [...],[...],[...],[...],[...],[...] w obrębie [...] położonych w W.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na zgłoszenie przez skarżących kwestii dotyczących własności nieruchomości oraz ewentualnych odszkodowań lub zadośćuczynień za poniesione szkody w czasie realizacji inwestycji. Organ odwoławczy podkreślił, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości mogą żądać od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę lub wykupienia nieruchomości jeżeli dotychczasowy sposób korzystania z nieruchomości stał się niemożliwy na skutek uchwalenia lub zmiany planu miejscowego. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy szczegółowo określiła warunki i wymagania dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenu. Powołując się na treść przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzono, że nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. wnieśli E. i J. małżonkowie G. kwestionując jej ustalenia w całości w odniesieniu do działek nr ew. [...] i [...], których są właścicielami. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie art. 54 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na zaplanowaniu przebiegu sieci ciepłowniczej przez środek nieruchomości skarżących, na których znajduje się budynek służący do wykonywania działalności gospodarczej
- odesłanie skarżących do art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który w ich ocenie dotyczy planu miejscowego, a skarżący wskazują
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/08
na zaistnienie szkody już na etapie wydawania zaskarżonej decyzji, która to szkoda może powstać w wyniku realizacji planowanej inwestycji;
- nie podjęcie żadnych czynności mających na celu wyjaśnienie, czy i na jakich zasadach własność skarżących obejmie inwestor powodując wymierną szkodę pomimo, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakazuje poczynienie tych ustaleń chroniących interes osób trzecich zwłaszcza w zakresie określenia warunków rzeczowo – finansowych w zakresie zasad jakie inwestor winien dopełnić w stosunku do własności skarżących zanim obejmie nieruchomość w posiadanie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący nie sprzeciwiali się lokalizacji celu publicznego co do zasady rozumiejąc potrzebę jego realizacji oraz podnosili w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, że przejęcie ich nieruchomości przez inwestora spowoduje natychmiastowe przerwanie prowadzonej przez nich produkcji cukierniczej oraz sprzedaży detalicznej. Skutek ten zdaniem skarżących nie wynika z faktu uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, ale wynika wprost z zaskarżonej decyzji lokalizacyjnej. Dlatego zdaniem skarżących inwestor, a nie gmina powinien zadbać o to, by ochrona interesu osób trzecich była od razu wzięta pod uwagę. Zaskarżona decyzja nie zawiera w tym zakresie żadnych konkretów, a odnosi się do zabezpieczenia dostępu do wody i drogi publicznej. Skarżący nie zgadzają się również ze stwierdzeniem, że ma do nich zastosowanie art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie domagają się oni uzależnienia decyzji lokalizacyjnej od spełnienia świadczeń przewidzianych odrębnymi przepisami. Skarżący obawiając się długotrwałych procesów z inwestorem o odszkodowanie domagają się ustalenia już na etapie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązku inwestora do wypłaty odszkodowania skarżącym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia.
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/08
Skarżący domagają się określenia na etapie wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego skutków, jakie realizacja inwestycji wywoła wobec nich oraz ustalenia, że inwestor obowiązany jest do wypłacenia skarżącym z tego tytułu odszkodowania. Żądanie to skarżący wywodzą z art. 54 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r, Nr 80 poz. 717 ze zm.), według którego decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego określa wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. Sposób zapisywania tej okoliczności w omawianej decyzji określony został w §2 pkt 7) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003 r. Nr 164 poz. 1589), który stanowi, że ustalenia wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich zapisuje się w szczególności poprzez określenie warunków ochrony przed pozbawieniem dostępu do drogi publicznej; możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności; dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi; uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie; a także zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleby.
Z powyższego wynika, iż przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie ochrony interesów osób trzecich nie są roszczenia odszkodowawcze mogące wynikać ze sposobu realizacji inwestycji, ponieważ omawiana decyzja nie określa technicznych warunków realizacji inwestycji, od których zależy powstanie i rozmiar tych roszczeń.
W związku z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ustawodawca określił katalog roszczeń w art. 36 i art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które mają odpowiednie zastosowanie do omawianej decyzji z mocy art. 58 ust. 2 powołanej ustawy, jednak roszczenia te mogą być dochodzone odrębnie dopiero po tym, gdy omawiana decyzja stanie się ostateczna.
Skoro więc zakres treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określony w art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy uwzględnieniu sposobu zapisu ustaleń tej decyzji określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/08
publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy, nie daje podstaw do umieszczenia w omawianej decyzji zastrzeżeń dotyczących roszczeń właścicieli nieruchomości objętych tą decyzją, to wbrew zarzutom skargi organy orzekające nie mogły rozstrzygnąć o tych roszczeniach nawet w zakresie ich określenia i wskazania zobowiązanego do zaspokojenia tych roszczeń. Orzeczenie w tej kwestii już na etapie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego byłoby bowiem działaniem organu administracji bez podstawy prawnej.
Niezależnie od powyższego, zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 §3 kpa, ponieważ jej uzasadnienie stanowi w przeważającej mierze przytoczenie treści wskazanych w niej przepisów prawa, bez szczegółowego ich odniesienia do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Cytując zaś art. 36 i art. 37 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzestano na ich literalnej treści dotyczącej planu miejscowego, bez ich odniesienia do wydanej w sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z tak sformułowanego uzasadnienia zaskarżonej decyzji trudno oczekiwać, aby decyzja ta przekonywująco wyjaśniała zawarte w niej rozstrzygnięcie, zwłaszcza w przypadku, gdy jej adresatem nie są osoby profesjonalnie zajmujące się stosowaniem prawa.
Niewątpliwie więc, zaskarżona decyzja narusza art. 107 §3 w zw. z art. 11 kpa, lecz naruszenie to nie ma wpływu na wynik sprawy, skoro samo rozstrzygnięcie organu odwoławczego o uznaniu decyzji organu pierwszej instancji za zgodną z prawem jest prawidłowe. Sąd może bowiem uchylić decyzję zawierającą wady procesowe – zgodnie z art. 145 §1 ppsa – tylko wtedy, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tymczasem, w ocenie Sądu, decyzja organu pierwszej instancji wydana została z zachowaniem wszystkich wymogów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dlatego organ odwoławczy prawidłowo utrzymał tę decyzję w mocy.
W myśl powołanego art. 145 ppsa Sąd nie może zatem uchylić decyzji organu odwoławczego tylko dlatego, iż zawarte w niej uzasadnienie nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 §3 w zw. z art. 11 kpa, skoro naruszenie tych przepisów nie ma wpływu na wynik sprawy.
Dodatkowo należy wskazać, iż z decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie wynika tytuł prawny do zajęcia nieruchomości objętej tą decyzją.
Sygn. akt IV SA/Wa 1820/08
Taki tytuł może być pozyskany odrębnie i dopiero wtedy skarżący będą mogli zgłosić swoje oczekiwania związane ze skutkami zajęcia ich nieruchomości.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło