IV SA/Wa 1822/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz - Malec po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2007r. Nr (...) w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący P.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza PPF wynika, ze wnioskodawca prowadzi jednoosobowe, samodzielne gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielem nieruchomości o wartości 100 000 zł. Posiada oszczędności w kwocie 3 000 zł. Nie ma stałego zatrudnienia, utrzymuje się z pracy dorywczej (ok. 2000 zł. miesięcznie). Wnioskodawca zobowiązany jest do alimentacji względem dwójki swoich dzieci. (1 500 zł. miesięcznie). Ponieważ oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Sąd pismem z dnia 23 października 2007 roku wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez: 1) udzielenie szczegółowych informacji (przedłożenie dokumentów) na temat wysokości dochodów wnioskodawcy oraz wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie (żywność, mieszkanie), 2) przedłożenia dokumentów świadczących o trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, w tym zaświadczenia z Urzędu Pracy w przedmiocie posiadania przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz wyciągu z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe, 3) udzielenie informacji o zakresie i sposobie wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci (przedłożenie wyroku na mocy którego nałożono na skarżącego obowiązek alimentacyjny). Na wezwanie, doręczone skarżącemu w dniu 26 października 2007r., P.M. nie udzielił odpowiedzi. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych (w tym wypadku na koszty sądowe), strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw. Wynika z tego, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o posiadanych przez stronie aktywach, nie jest bowiem zawsze wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. P.M. zawarł co prawda w formularzu PPF informacje o przybliżonej wysokości dochodów. Mimo jasnej i precyzyjnej treści wezwania, nie podał żadnych informacji, od udzielenia których został zobowiązany przez Sąd. W konsekwencji niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania oraz ciążących na nim szczególnych zobowiązaniach. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno - bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowanej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego 1 nie udziela wymaganych informacji - do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Skoro wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do skorzystania z pomocy państwa, z mocy art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.