IV SA/Wa 1828/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP - oddala skargę - Sygn.. akt IV SA/Wa 1828/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej zwany także jako "organ"), działając na podstawie art 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn.zm., dalej: "kpa") i art. 97 ust. 1 pkt 2 i art. 104 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 13 czerwca 2003r, o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (j.t Dz. U. z 2012r., poz. 680, dalej także jako: "ustawa") oraz art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014r. poz. 463), po rozpatrzeniu wniosku wniesionego przez obywatela B., R. H., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...], orzekającą o odmowie udzielenia ww. cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 18 grudnia 2013r. do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęło pismo R. H., w którym wniósł on o udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu ww. pisma pełnomocnik strony wskazał, że w jego ocenie decyzja w przedmiocie wydalenia R. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] nie została wykonana z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję oraz od cudzoziemca. Pełnomocnik strony podał, że R. H. podjął wszelkie niezbędne czynności w celu uzyskania przez niego dokumentu podróży. W dniu 29 stycznia 2014r. do organu wpłynęło pismo z Zarządu do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej, z którego wynika, że Zarząd wielokrotnie występował do Ambasady B. w H. z prośbą o potwierdzenie tożsamości i wydanie dokumentu podróży dla ww. cudzoziemca, jednakże ww. placówka dyplomatyczna do chwili obecnej nie przekazała wiążącej odpowiedzi w przedmiotowej sprawie i tym samym nie potwierdziła tożsamości ww. cudzoziemca oraz nie podała przyczyn uniemożliwiających jego weryfikację. Pismem z dnia 22 stycznia 2014r. organ wezwał R. H. do dostarczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma zaświadczenia z Ambasady B. potwierdzającego brak możliwości uzyskania przez niego dokumentu podróży. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik strony pismem z dnia 3 lutego 2014 r. poinformował organ, że z uwagi na brak przedstawicielstwa B. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz ze względu na fakt, iż R. H. nie ma prawa przekraczania granic międzypaństwowych, nie był on w stanie uzyskać zaświadczenia potwierdzającego brak możliwości uzyskania dokumentu podróży w terminie wyznaczonym w piśmie z dnia 22 stycznia 2014 r. Jednocześnie podał, że w celu uzyskania potwierdzenia w przedmiocie możliwości uzyskania dokumentu podróży R. H. wysłał za pośrednictwem poczty wniosek o wydanie paszportu do Ambasady B. w H., jednakże do dnia dzisiejszego żadna odpowiedź z Ambasady B. w H. nie wpłynęła. Pismem z dnia 21 lutego 2014r. organ zawiadomił pełnomocnika strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia R. H. zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, informując jednocześnie o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy - do dnia 31 marca 2014r. W dniu [...] kwietnia 2014r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia R. H. zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzając, że wobec cudzoziemca nie zachodzą okoliczności określone w art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż wydalenie go z Polski nie jest niemożliwe z przyczyn niezależnych od niego. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wydał powołaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy, a następnie podał, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy pismem z dnia 22 maja 2014r. wezwał pełnomocnika strony do nadesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii ew. dokumentów potwierdzających brak możliwości uzyskania przez R. H. od władz kraju pochodzenia dokumentu podróży. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony w dniu 10 czerwca 2014r, do akt sprawy załączył oryginał potwierdzenia nadania w dniu 29 stycznia 2014r. przez R. H. wniosku paszportowego do Ambasady B. w H. oraz kopię samego wniosku. Jednocześnie cudzoziemiec nie otrzymał żadnej odpowiedzi na swój wniosek. W ocenie organu materiał dowodowy sprawy wskazuje, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...], orzekająca o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz o jego wydaleniu nie może być wykonana z przyczyn niezależnych od organu, gdyż tożsamość cudzoziemca nie została potwierdzona. Stwierdzenie, iż wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu nie jest jednak wystarczające, aby możliwe było udzielenie zainteresowanemu zgody na pobyt tolerowany w oparciu o przesłankę z art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z ww. przepisem udzielenie zgody na pobyt tolerowany w tym trybie jest możliwe dopiero w przypadku stwierdzenia, że wydalenie cudzoziemca nie jest możliwe również z przyczyn niezależnych od samego zainteresowanego. Obie wymienione w powołanym artykule okoliczności muszą zatem zachodzić łącznie. Organ uznał, że materiał dowodowy sprawy nie uzasadnia stwierdzenia, iż wydalenie R. H. jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od samego cudzoziemca. Nie przedstawił on bowiem dowodów na potwierdzenie, iż władze B. odmówiły wydania mu dokumentu podróży. Zdaniem organu cudzoziemiec z pewnością posiada w kraju pochodzenia członków rodziny lub znajomych, którzy mogliby dostarczyć do odpowiednich władz w kraju pochodzenia wymagane dokumenty lub potwierdzić jego tożsamość i przynależność obywatelską. Organ jako niewiarygodne ocenił, aby dostarczenie odpowiednich dokumentów było niemożliwe, gdyby R. H. przedstawił pełne i prawdziwe dane personalne oraz inne informacje dotyczące jego osoby. W rezultacie organ uznał, że w aktualnej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że wydalenie cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od cudzoziemca. Powyższa decyzja Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R. H., który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego z przekroczeniem dozwolonych granic swobody oceny dowodów przez pominięcie, iż mimo podejmowania czynności także przez polskie organy nie uzyskano potwierdzenia obywatelstwa skarżącego. W uzasadnieniu skargi R. H. wskazał, że organ bezpodstawnie założył, że skarżący podał niewiarygodne dane osobowe. Zaznaczył, że podjął wszelkie możliwe w jego sytuacji kroki zmierzające do uzyskania jakiegokolwiek potwierdzenia obywatelstwa. W tym celu wysłał drogą pocztową do najbliższego przedstawicielstwa swojego kraju pochodzenia, Ambasady B. w H., aplikację o wydanie mu dokumentu podróży. Zaznaczył, że osobiście nie mógł udać się do przedstawicielstwa jego kraju w H., gdyż oznaczałoby to popełnienie przestępstwa w postaci nielegalnego przekroczenia granicy. Jednak nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W ocenie skarżącego istnienie niezależnych ode mnie przyczyn niemożności wykonania mojego wydalenia, potwierdza także to, iż Komenda Główna Straży Granicznej występowała wielokrotnie, niezależnie od mnie, do Ambasady B. w H. z prośbą o potwierdzenie mojej tożsamości i wydanie mi dokumentu podróży, i także nie uzyskała wiążącej odpowiedzi. Należy uznać, że brak uzyskania przez właściwe polskie władze poświadczenia odnośnie mojej przynależności państwowej także potwierdza zaistnienie przesłanki niemożności wykonania wydalenia z przyczyn niezależnych ode mnie samego. W konkluzji skarżący wskazał, że podjął wszystkie możliwe działania na rzecz potwierdzenia przynależności państwowej. Skarżący podniósł również, że w przypadku udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany, pozostawałby pod kontrolą Straży Granicznej w związku z możliwością nałożenia na niego obowiązku zgłaszania się w określonych odstępach czasu do najbliższego komendanta oddziału Straży Granicznej. Zatem, za legalizacją pobytu, która przy zmianie okoliczności może być w każdej chwili odwołana, przemawia nie tylko jego słuszny interes, ale także interes publiczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Przepis ten uzależnia wydanie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany od tego, czy jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję i od samego cudzoziemca. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że wydalenie cudzoziemca jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu. Z akt sprawy wynika bowiem, że Zarząd do Spraw Cudzoziemców Komendy Głównej Straży Granicznej wielokrotnie występował do Ambasady B. w H. z prośbą o potwierdzenie tożsamości i wydanie dokumentu podróży dla ww. cudzoziemca, jednakże placówka dyplomatyczna nie przekazała wiążącej odpowiedzi i nie potwierdziła tożsamości ww. cudzoziemca oraz nie podała przyczyn uniemożliwiających jego weryfikację. Spór natomiast dotyczy ustalenia, czy wydalenie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest także niewykonalne z przyczyn niezależnych od samego cudzoziemca. Tymczasem – jak słusznie wskazał organ – obie wymienione w powołanym artykule okoliczności muszą zachodzić łącznie. Sąd całkowicie podzielił stanowisko organu, że materiał dowodowy sprawy nie uzasadnia stwierdzenia, iż wydalenie R. H. jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od samego cudzoziemca. Potrzeba rozważenia udzielenia zgody na pobyt tolerowany związana jest z sytuacją faktyczną zaistniałą w tej sprawie. Mianowicie cudzoziemiec nie dysponuje żadnym dokumentem identyfikującym jego osobę. Zaznaczenia wymaga, że dane personalne przyjęte przez organy obydwu instancji wynikają jedynie z twierdzeń samego zainteresowanego, zaś od samego początku aktywności skarżącego w obecnym postępowaniu cechuje go brak wiarygodności. Należy podkreślić, że brak podstaw do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wynika z postawy samego cudzoziemca, polegającej od początku na wprowadzaniu organu w błąd i jego niskiej wiarygodności. Tymczasem cudzoziemiec nie podjął wystarczających działań w celu uzyskania odpowiednich dokumentów umożliwiających potwierdzenie jego tożsamości i podróż. Wprawdzie skarżący wskazał na fakt wystąpienia do placówki dyplomatycznej w H., jednakże uczynił to bardzo późno albowiem dopiero w dniu 29 stycznia 2014 r., podczas gdy decyzja o wydaleniu stała się ostateczna w 2010 r., a ponadto brak jest możliwości zweryfikowania, co zawierała przesyłka nadana w dniu 29 stycznia 2014 r. Brak jest natomiast jakichkolwiek dokumentów czy pisemnej odpowiedzi z Ambasady B. w H. wskazujące na brak możliwości potwierdzenia tożsamości cudzoziemca. W tej sytuacji należy zgodzić się z organem, że cudzoziemiec powinien kontynuować próby potwierdzenia swojej tożsamości w placówce dyplomatycznej kraju pochodzenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że z pewnością posiada w on kraju pochodzenia członków rodziny lub przyjaciół, którzy mogliby dostarczyć do odpowiednich władz w kraju pochodzenia wymagane dokumenty lub potwierdzić jego tożsamość i przynależność obywatelską. Z akt sprawy wynika jednak, że skarżący nie podejmował żadnej próby uzyskania takich dokumentów. W konsekwencji należy uznać, ze skarżący nie podjął wystarczających w okolicznościach sprawy wysiłków w celu potwierdzenia swojej tożsamości, co umożliwiłoby wykonanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można zatem uznać, że wydalenie go jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od skarżącego. Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego założenia, że skarżący podał niewiarygodne dane osobowe należy zauważyć, że skarżący jest niewiarygodny albowiem od przybył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie posługując się podczas podróży różnymi dokumentami (odbieranymi mu następnie według oświadczenia). Trudno w takiej sytuacji uznać za wiarygodne wszelkie informacje przez niego przedstawiane, które nie są poparte żadnymi dokumentami. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż podjął on wszelkie możliwe w jego sytuacji kroki zmierzające do uzyskania jakiegokolwiek potwierdzenia obywatelstwa. Po pierwsze występowanie do placówki dyplomatycznej nie wyczerpuje wszystkich możliwości, którymi dysponuje cudzoziemiec. Może on także zwrócić się do rodziny lub przyjaciół przebywających w kraju pochodzenia, którzy powinni pomóc mu w uzyskaniu odpowiedniej dokumentacji. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby cudzoziemiec podjął jakąkolwiek próbę uzyskania odpowiedniej dokumentacji z pomocą najbliższej rodziny. Po drugie należy zauważyć, że skarżący wystąpił do placówki dyplomatycznej z odpowiednim wnioskiem dopiero w dniu 29 stycznia 2014 r. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo (w języku angielskim) z Ambasady B. w H. z dnia 21 marca 2012 r. zawierające wymogi formalne, których uzupełnienie jest konieczne do wydania paszportu, jednakże skarżący nie podjął próby uzupełnienia ww. braków np. z pomocą bliskich mu osób pozostających w B., co uniemożliwiło wydanie dokumentu podróży. Wbrew twierdzeniom skarżącego fakt, iż Komenda Główna Straży Granicznej występowała wielokrotnie do Ambasady B. w H. z prośbą o potwierdzenie tożsamości skarżącego i wydanie dokumentu podróży nie uzyskując wiążącej odpowiedzi nie świadczy wcale o istnieniu przyczyn niezależnych od skarżącego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy, lecz o przyczynach niezależnych od organu. Tymczasem ta okoliczność pozostaje w sprawie bezsporna i nie wpływa na ocenę legalności kontrolowanej przez Sąd decyzji. W świetle powyższych okoliczności nie można podzielić konkluzji przedstawionej przez skarżącego, iż podjął on wszystkie możliwe działania na rzecz potwierdzenia swojej przynależności państwowej. Nie można także za przekonujący uznać argumentu, iż udzielenie zgody na pobyt tolerowany jest korzystny z punktu widzenia władz polskich albowiem legalizuje pobyt cudzoziemca, który pozostawałby pod kontrolą Straży Granicznej, a która to legalizacja przy zmianie okoliczności może być w każdej chwili odwołana. Przyjęcie takiego stanowiska prowadziłoby bowiem do uznania, że każdy cudzoziemiec, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie i nie podejmuje dostatecznych wysiłków w celu uzyskania dokumentów potwierdzających jego tożsamość, powinien uzyskać zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ulega wątpliwości, że osoba taka, korzystając z korzyści, jakie wynikają ze zgody na pobyt tolerowany tym bardziej zaprzestałaby czynienia jakichkolwiek wysiłków w celu uzyskania dokumentów potwierdzających tożsamość, które umożliwiałyby wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy stwierdzić, że braku jest podstaw do przyjęcia takiej interpretacji przepisu art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy, którego zastosowanie należy ocenić jako sytuację wyjątkową i nadzwyczajną, nie zaś wynikającą z zaniechań cudzoziemca, w którego interesie jest przedłużanie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew zarzutom skarżącego zdaniem Sądu organ dołożył wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Organ uczynił zadość wymogom wynikającym z przepisów art. 7 kpa, art. 77 kpa oraz 80 Kpa, opierając swoją ocenę na przekonujących podstawach, przedstawiając obszerną argumentację w swoich rozstrzygnięciach. Odmawiając wiarygodności poszczególnym oświadczeniom skarżącego, organ uczynił to po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 kpa. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o całokształt materiału dowodowego, a uzasadnienie sporządzone przez organ wyczerpuje kryteria ustawowe. W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w istocie sprowadzają się do próby zakwestionowania poczynionych przez organ ustaleń faktycznych oraz podważenia wniosków i ocen, jakie wyprowadził z zebranego materiału dowodowego. Sąd nie dostrzegł także w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które wymagałoby uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu. Z tych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.