IV SA/Wa 1829/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-05
Skład orzekający: Anna Sękowska, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo dokonał weryfikacji oznaczenia użytku gruntowego z "gruntów pod rowami" na "grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi", uwzględniając wcześniejsze wytyczne sądu administracyjnego i przepisy prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wypełniły zaleceń sądu zawartych w poprzednich wyrokach, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (w tym art. 153 PPSA) oraz nie wyjaśniły w sposób przekonujący podstaw prawnych i faktycznych swoich ustaleń dotyczących charakteru cieku wodnego. Uzasadnienie decyzji było wadliwe, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym mapy z lat 70. XX wieku, nie stanowił wystarczającej podstawy do orzekania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o weryfikacji oznaczenia użytku gruntowego z "gruntów pod rowami" (W) na "grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi" (Wp). Skarżący kwestionował m.in. brak uwzględnienia kwestii własnościowych oraz objęcia zmianą wszystkich działek z ciekiem wodnym. Postępowanie administracyjne było wielokrotnie prowadzone i uchylane przez sądy administracyjne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji oznaczenia użytku gruntowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...]
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją Nr [...]z [...] kwietnia 2018r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2018r. nr [...], orzekającą o weryfikacji oznaczenia użytku gruntowego z W – grunty pod rowami o pow. 0,0128 ha na użytek Wp – grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi o pow. 0,0128 ha w działce nr [...] położonej w obrębie [...] gmina [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2014 r. na skutek wniosku Z. L. dotyczącego weryfikacji oznaczenia użytku gruntowego W /rowy/ w działce nr [...] w [...]. Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2015 r odmówił zmiany użytku W /rowy/ na Wp /powierzchniowe wody płynące/. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] lutego 2015 r. Na skutek wniesionej skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/15, decyzja organu II instancji została uchylona. [...]WINGiK decyzją nr [...] z [...] października 2015 r uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] stycznia 2015 r i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Starosta [...] po uzupełniającym postępowaniu dowodowym decyzją z [...] stycznia 2016 r. ponownie odmówił zmiany użytku w działce nr [...]. Od decyzji tej zostało wniesione odwołanie, a po jego rozpatrzeniu [...] WINGiK decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Na skutek skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z 9 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1682/16, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję [...] WINGiK oraz utrzymaną w mocy decyzję Starosty [...]. Po zwrocie całości akt do organu I instancji, Starosta [...] zgodnie z zaleceniami WSA oraz organu II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe, w wyniku którego ustalił, że przedmiotowy użytek gruntowy W /rów/ w działce nr [...] jest oznaczony błędnie i decyzją z [...] lutego 2018 r., zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, orzekł o jego zmianie na użytek gruntowy Wp /powierzchniowe wody płynące/. Pan Z.L. wniósł odwołanie od tej decyzji, wskazując że zmiana w ewidencji winna także zostać dokonana w zakresie właściciela użytku gruntowego oznaczonego symbolem Wp, a nadto że zmiana użytku gruntowego winna dotyczyć wszystkich działek przez które ciek przebiega.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z żądaniem stron na skutek przeprowadzenia w toku postępowania kilkukrotnych ustaleń z Wojewódzkim Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w [...] oraz przeprowadzenia w dniu [...] sierpnia 2017 r rozprawy administracyjnej. Ustalono, że odcinek cieku wodnego przebiegającego w działce nr [...] w [...] należy uznać za ciek naturalny nieuregulowany. Nie został on przyjęty do ewidencji co oznacza, że nie jest rowem melioracyjnym. Organ wskazał także, że w aktach sprawy znajdują się kopie map dotyczących prac urządzeniowych na obiekcie [...] w 1976 r., które nie potwierdzają rowu melioracyjnego na odcinku działki nr [...] w [...].
Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 67 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia, który w ust. 1 pkt 8 jako użytek W – grunty pod rowami określa grunty zajęte pod otwarte rowy pełniące funkcje urządzeń melioracji wodnych szczegółowych dla gruntów wykorzystywanych do produkcji rolniczej. Odcinek cieku przebiegający przez działkę nr [...]nie spełnia kryterium rowu melioracyjnego i stanowiąc ciek naturalny spełnia kryteria, przywołanego w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, art. 5 ust. 3 pkt. 1 ustawy dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, który w dacie orzekania przez organ I instancji oraz obecnie odpowiada obowiązującemu art. 22 pkt. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r - Prawo wodne /Dz. U. z 2017 r., poz. 1566/.
Wniesiony w odwołaniu zarzut, że przedmiotowa decyzja ograniczyła się do zmiany użytku w części działki nr [...], nie orzekając jednocześnie w zakresie praw własnościowych organ uznał za niezasadny.
W tym zakresie organ wyjaśnił, że przedmiotowa sprawa dotyczy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków w trybie określonym przez ustawę z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w których właściwymi jest w I instancji starosta jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej, a w trybie odwoławczym wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Dane ewidencyjne określone ostateczną decyzją w oparciu o ww. przepisy są podstawą do ewentualnego podjęcia postępowań regulujących stosunki własnościowe.
Zgodnie z art. 211 ust. 2 oraz art. 218 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r - Prawo wodne, grunty pokryte wodami płynącymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, a wydanie decyzji stwierdzającej przejście ich do tego zasobu należy do wynikających z ww. ustawy zadań właściwego starosty wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej.
Zadanie to należy do właściwości Starosty [...], jednak podstawą prawną postępowania, są przepisy ustawy Prawo wodne, a nie postępowanie przeprowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych.
Organ nie uwzględnił również zarzutu o naruszenie przepisów proceduralnych poprzez nie objęcie rozstrzygnięciem innych działek, przez które przebiega ciek [...] i wyjaśnił, że postępowanie prowadzone jest na wniosek Z. L. w odniesieniu do działki nr [...]., a jak stanowi art. 61 kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu i połączenie w jednej sprawie postępowań wszczętych w różnym trybie jest niedopuszczalne.
Z decyzją tą nie zgodził się Z. L. i wywiódł skargę do tutejszego Sądu, wskazując na naruszenie
1. przepisów prawa materialnego tj. art. 22 oraz art. 211 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że grunty pod śródlądowymi wodami płynącymi stanowią własność wnioskodawcy, w sytuacji kiedy stanowią one własność Skarbu Państwa a w konsekwencji pas gruntu zajęty ciekiem wodnym [...] powinien zostać wyodrębniony geodezyjnie na rzecz Skarbu Państwa;
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 75 § 1 oraz 77 § 1 i art. 136 k.p.a. poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego w zakresie rzetelnego ustalenia prawdziwego charakteru cieku wodnego znajdującego się na działce [...].
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że treść decyzji administracyjnej co do zasady jest zgodna ze stanowiskiem Z. L., jednak doprowadza ona do niespójności ewidencji gruntów, a nadto jej rozstrzygnięcie wydaje się być niezgodne z ustawą Prawo wodne. Zgodnie z zawartymi tam regulacjami wodami płynącymi są wody w ciekach naturalnych oraz źródłach, z których te cieki biorą początek. Ciek [...] spełnia tę definicję. Jednocześnie śródlądowe wody płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa, zaś grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi stanowią własność właściciela tych wód. Grunty te nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Skarżący wskazał zatem, że decyzja administracyjna uznająca, że grunt pod śródlądowymi wodami płynącymi jakimi jest ciek [...] stanowi własność Z. L. i jego żony jest zatem nieprawidłowa. Grunt taki powinien być wydzielony ewidencyjnie jako grunt Skarbu Państwa. Jest to rola organów administracji. Nadto skarżący podniósł, że działka nr [...] nie jest jedyną działką położoną wzdłuż biegu cieku [...]. To zaś powoduje, że dojść może do swego rodzaju niespójności całej ewidencji gruntów bowiem oznaczenie działki [...] będzie zupełnie inne niż pozostałych wzdłuż tego cieku. Taki skutek bije w sposób oczywisty w zasadę rzetelnej administracji oraz zasadę praworządności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się trafne.
W pierwszym rzędzie jednak wskazać należy, że jak to już było zaznaczone w części sprawozdawczej, w sprawie zapadły dwa wyroki tutejszego Sądu, które są wiążące. Stosownie bowiem do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2018. Poz. 1032 ) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazać zatem wypada, że w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że podstawę odmowy zmiany użytku gruntowego z W na Wp stanowiła m. in. treść pisma Dyrektora ZMiUW z [...] grudnia 2014 r., w którym podaje się, że ciek wodny, do którego na określonym w nim odcinku przylega działka skarżącego o numerze ew. [...] stanowi część rowu melioracji szczegółowych "K", który na przedmiotowym odcinku płynie naturalnym korytem i ten odcinek rowu nie jest ujęty w ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów. Powyższe w ocenie organu świadczyło o prawidłowym zakwalifikowaniu tego odcinka cieku do gruntów pod rowami, czyli jako użytku "W" w operacie ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu, wyrażonej w sprawie o sygn.. akt IV SA/Wa 1177/15, organ kwestii tej nie wyjaśnił, w szczególności nie uzasadnił dlaczego ten odcinek nie jest ujęty w ewidencji urządzeń melioracji ani dlaczego spełnia definicję "gruntu pod wodami – W". Jednocześnie Sąd wskazał, że wyjaśnienia powyższych kwestii organ powinien również dokonać w powiązaniu z treścią pisma Dyrektora WZMiUW w Warszawie Oddział w [...] z [...] października 2011 r., z którego wynika, że ciek wodny na terenie wsi [...] na pewnym odcinku został w ramach obiektu inwestycyjnego " [...] " w latach 70-dziesiatych ubiegłego wieku przebudowany i jako rów zaliczony do urządzeń melioracji szczegółowych, tym samym został przyjęty do ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, zaś na innym odcinku pozostał w stanie naturalnym, nie zaliczono go do ww. urządzeń i nie ujęto w ww. ewidencji mimo, że stanowi odbiornik wód odprowadzanych z obszarów zmeliorowanych w ramach obiektu " [...] ". Nadto powinien też ustosunkować się do wskazania skarżącego, jakoby przedmiotowy ciek był naturalnym ciekiem wodnym, stanowiącym strugę – rzekę o nazwie [...] oznaczoną w nomenklaturze [...] ". We wskazanym, prawomocnym wyroku WSA podkreślił także, iż "opisane wątpliwości wynikają z braku w materiale dowodowym sprawy mapy przedstawiającej przebieg cieku wodnego, jednocześnie obrazującej odcinki, o których mowa w pismach z [...] grudnia 2014 r. i z [...] października 2011 r., w tym odcinek działki skarżącego, na którym ten ciek przebiega. Wszystko to sprowadza się do stwierdzenia, że zadaniem organu było wykazanie cech określonego w sprawie gruntu i innych przesłanek, które były decydujące o zaliczeniu spornego gruntu do poszczególnego użytku gruntowego, czyli użytku rolnego oznaczonego jako "grunt pod wodami – W" a nie do gruntu pod wodami jako "gruntu pod wodami powierzchniowymi płynącymi – Wp".
W wyroku natomiast z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1682/16 wskazano, że jakkolwiek stosowny załącznik graficzny (załączony do kolejnego pisma Dyrektora ZMiUW z [...] grudnia 2014 r.) został już włączony do akt administracyjnych sprawy, w dalszym ciągu nie przeprowadzono wnikliwych rozważań w zakresie wskazanym przez WSA w wyroku z 3 lipca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1177/15. Sąd zwrócił również uwagę, że poczynionych ustaleń w ogóle nie odniesiono do charakteru cieku wodnego [...] jako całości, choć WSA wskazał na celowość rozważenia tej kwestii, w kontekście zarzutów sformułowanych przez Skarżącego. Zdaniem Sądu organy nie poczyniły stosownych ustaleń jaki charakter pełni ten ciek w systemie wodnym, co miałoby znaczenie w sprawie, z uwagi na wymóg zachowania aktualności ewidencji. Skarżący podał zaś, że jest to dopływ [...] i stanowi składnik dorzecza [...]. Jednocześnie Sąd wskazał, że stwierdzenie zawarte w piśmie Dyrektora ZMiUW z [...] grudnia 2014 r., jak i w kolejnych pismach z [...] listopada 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. jest niejednoznaczne i nie mogło stanowić wystarczającej podstawy do negatywnego rozstrzygnięcia tej sprawy.
Obecnie rozpoznając sprawę, organy uznały, że odcinek cieku wodnego przebiegającego w działce nr [...] w [...] należy uznać za ciek naturalny nieuregulowany. Przy tym organ I instancji uznał (k. 147 akt administracyjnych), że fragment wód biegnących przez działkę [...] nie został zaliczony do rowów melioracyjnych, a zatem należy go oznaczyć jako użytek Wp. Przy tym z uzasadnienia decyzji wynika, że miarodajne w tym zakresie organ uznał zeznania przedstawiciela Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział w [...], złożone w toku rozprawy administracyjnej w dniu 22 sierpnia 2017 r.
Organ odwoławczy zaś wskazał, że odcinek ten nie został przyjęty do ewidencji co oznacza, że nie jest rowem melioracyjnym. Organ wskazał także, że w aktach sprawy znajdują się kopie map dotyczących prac urządzeniowych na obiekcie [...] w 1976 r., które nie potwierdzają rowu melioracyjnego na odcinku działki nr [...] w [...].
Mając na uwadze tak poczynione ustalenia organów, Sąd uznał je za naruszające art. 153 ppsa. Organy bowiem w żadnej mierze nie wypełniły zaleceń Sądu zawartych w ww. wyrokach ale dokonały po prostu oceny odmiennej od dotychczas prezentowanej, przy czym jest to ocena uwzględniająca żądanie strony (co wyraźnie zaznaczył organ odwoławczy). Sam jednak fakt uznania żądania strony za zasadne nie jest wystarczający dla oceny że wydana decyzja jest prawidłowa i że została wydana wskutek wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jest to tym bardziej niedopuszczalne, że w zasadzie nie wiadomo w oparciu o jakie przesłanki organy tych ustaleń dokonały. Uzasadnienie decyzji obydwu instancji jest bowiem tak skonstruowane, że trudno na jego podstawie prześledzić tok rozumowania organów. Tymczasem przypomnieć należy, że w myśl zasady przekonywania, której praktycznym wyrazem jest uzasadnienie decyzji skonstruowane zgodnie z art.107 § 3 k.p.a., nie powinno ono zawierać luk, skrótów myślowych, braków itp., gdyż ani strony postępowania, ani sąd administracyjny nie mają obowiązku ich uzupełniania, czy też domyślania się argumentacji organu i rekonstruowania jej na podstawie własnej analizy akt sprawy. W zaskarżonej decyzji natomiast takie wady uzasadnienia sąd stwierdza, co uzasadnia ocenę, że w niniejszej sprawie organ nie uczyniły zadość obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz skonstruowania uzasadnienia w oparciu o zgormadzony materiał dowodowy z uwzględnieniem zasady przekonywania stron, czym organy naruszył art. 7, 8, 11, 77 i 80 k.p.a., zaś ignorując zalecenia sądu dopuściły się dodatkowo naruszenia art. 153 p.p.s.a.
Wskazać zatem należy, że ponownie rozpatrując sprawę organy będą zobowiązane wypełnić zalecenia zawarte w ww. wyrokach WSA. Jest to tym bardziej istotne w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że organy dokonały całkowicie odmiennej oceny (uznały żądanie skarżącego w zakresie zmiany użytku w ewidencji) w oparciu o właściwie niezmieniony stan faktyczny, co wymaga dogłębnego wyjaśnienia i uzasadnienia.
Jak wynika bowiem z przywoływanego w ww. wyrokach pisma Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w [...] z [...] grudnia 2014 r. omawiany odcinek cieku nie został ujęty w ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, co świadczy – zdaniem organu – o prawidłowym zakwalifikowaniu w operacie ewidencji gruntów i budynków użytku "W" w działce ew. nr [...]. Tymczasem w obecnie ocenianej decyzji, organ dochodzi do konkluzji przeciwnej. Jednak ani teraz ani poprzednio nie wyjaśnił przesłanek, które zadecydowały o dokonanej przez organ ocenie. Z akt sprawy, szczególnie z uzasadnienia decyzji organu I instancji, można wysnuć wniosek że ocena taka sformułowana została w oparciu o oświadczenia przedstawiciela Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Oddział w [...], złożone w toku rozprawy administracyjnej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Jednak dogłębna analiza tych oświadczeń doprowadziła Sąd do konkluzji, że nie są one po pierwsze jednoznaczne, po drugie zaś – w świetle przytoczonych wyżej wyroków WSA – nie mogą one stanowić jedynej podstawy poczynionych przez organy ustaleń. Mianowicie bowiem pracownik oświadczył co prawda, że ciek wodny na tym odcinku nie jest przyjęty do ewidencji, jednakże jednocześnie wskazał, że w WZMiUW nie traktuje tego cieku wodnego jako naturalnego, a powodów przyjęcia go do ewidencji fragmentarycznie, nie zna. Wskazał jednocześnie, że o charakter tego cieku należałoby spytać hydrologa. Zdaniem zatem Sądu oparcie ustaleń o zeznania pracownika WZMiUW jest niewystarczające.
Niezależnie Sąd wskazuje, że ustalenia organu powinny zostać poparte konkretnymi argumentami przemawiającymi za zasadnością stanowiska przyjętego przez organ i wyjaśniać przesłanki podjętego rozstrzygnięcia oraz tok rozumowania organu. W szczególności w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ winien wyjaśnić powody dla których poprzednio uznał, że skoro działka skarżącego o numerze ew. [...] stanowi część rowu melioracji szczegółowych "K", który na przedmiotowym odcinku płynie naturalnym korytem i ten odcinek rowu nie jest ujęty w ewidencji wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, to stanowi to potwierdzenie prawidłowego zakwalifikowaniu tego odcinka cieku do gruntów pod rowami, czyli jako użytku "W" w operacie ewidencji gruntów i budynków. Obecnie zaś organ zajął stanowisko przeciwne. Zmiana stanowiska w powyższym zakresie w ogóle nie została wyjaśniona, a jest to sprawa istotna dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.
Dodatkowo organ powołuje się na znajdujące się w aktach mapy z lat siedemdziesiątych XX wieku. Wskazać zatem trzeba, że mapy te nie spełniają kryteriów dokumentów urzędowych. W szczególności nie wiadomo czy zostały one przyjęte do zasobu map, w jakiej zostały sporządzone skali ani nie zawierają legendy, co uniemożliwia czynienie z nich jakichkolwiek odczytów. Wreszcie brak na nich oznaczeń działki skarżącego, zatem nie wiadomo czy w ogóle dotyczą one przedmiotowych gruntów. Nawet pomimo wyjaśnionej przez skarżącego na rozprawie kwestii zmiany numeracji jego działek, Sąd nie mógł zobrazować na mapach działki, której dotyczy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją. Wzmiankowane mapy, w stanie znajdującym się w aktach sprawy, nie mogły zdaniem Sądu stanowić jakiegokolwiek materiału dowodowego pozwalającego czynić ustalenia faktyczne ani podstawy orzekania.
Organy ponownie rozpatrując sprawę, dokonają ustaleń stanu faktycznego pod kątem charakteru cieku wodnego [...] na wysokości działki skarżącego. Zbadają – w oparciu o istniejące dokumenty – czy ciek ten na tym odcinku został zaliczony do urządzeń melioracji wodnych i wpisany do odpowiedniej ewidencji. Dokonają również ustaleń stanu faktycznego z uwzględnieniem zaleceń zawartych w dotychczas wydanych wyrokach WSA opisanych powyżej, tak by uczynić zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 153 p.p.s.a., a w razie braku możliwości wykonania zaleceń Sądu wykażą okoliczności uzasadniające ten brak. Przy tym dokonując tych ustaleń organy zgromadzą stosowne dokumenty i wyjaśnią oznaczenia tam się znajdujące, tak aby możliwe było ustalenie położenia i charakteru tego cieku w odniesieniu do działki skarżącego a po dokonaniu tych ustaleń wskażą na jakiej podstawie prawnej zaliczony winien być do konkretnego użytku gruntowego, powołując nie tylko przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji ale również przepisy prawa wodnego, które uzasadniają zaliczenie ceiku do konkretnego rodzaju wód lub urządzeń.
Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego dotyczącego zmiany właściciela gruntów pod wodami oraz orzeczenia o wszystkich innych działkach położonych wzdłuż cieku [...], Sąd uznaje wyjaśnienia organu za prawidłowe i uzasadnione. Stosownie do powołanych przez organ przepisów ustawy Prawo wodne, postępowanie dotyczące zmiany oznaczenia użytku gruntowego nie może stanowić podstawy do określenia właściciela tego użytku, tak jak w razie wszczęcia postępowania na wniosek, organ nie może dowolnie rozszerzać jego zakresu. Innymi słowy, dopiero po ustaleniu prawomocną decyzją charakteru gruntu, możliwe jest podjęcie działań prawnych celem ujawnienia w ewidencji jego właściciela stosownie do obowiązujących regulacji prawnych. Kwestia zmiany użytku gruntowego dla całego cieku również może (a wręcz powinna) zostać uregulowana, ale skarżący nie ma racji oczekując że nastąpi to w toku postępowania wszczętego na jego wniosek.
W tym stanie rzeczy Sąd – wobec naruszenia wyżej powołanych przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło