IV SA/Wa 183/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), asesor Marta Laskowska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji . Kierownik Delegatury w T. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 i art. od 59 – do art. 67 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717) oraz art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dz. U. Nr 162, poz. 1568) odmówił uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego mieszkalnego jako uzupełnienie zabudowy w gospodarstwie ogrodniczo – szklarniowym na działce nr [...] w Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, ze przedmiotową inwestycję przewidziano w obrębie wpisanego do rejestru zabytków, decyzją z dnia [...] września 1976 r. układu urbanistycznego Z. Powołując się na brzmienie art. 5 i 3 w/w ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organ stwierdził, iż chroniąc strukturę przestrzenną miejscowości, należy pozostawić bez zabudowy cały obszar historycznie niezurbanizowany, zwłaszcza, że inwestycja jest przewidziana w obrębie strefy AK krajobrazu kulturowego bez zabudowy, w krajobrazie kulturowym o najwyższych walorach, w strefach ochrony widoku na Z. z kościołem parafialnym. Według organu kluczowe dla zachowania zabytkowej urbanistyki Z. pojęcie układu historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych nie zostało zupełnie uwzględnione. Funkcjonalnie teren pól i łąk w które "przechodziła" poprzez historyczną ulicę [...] zabudowa Z. powinien pozostać niezabudowany i – w ocenie organu – niedopuszczalna jest tu zabudowa mieszkaniowa. W zażaleniu na to postanowienie podniesiono, iż na przedmiotowej działce znajdują się dwa obiekty szklarniowe oraz kotłownia z nadbudowaną szklarnią – mnożarką. Ponadto podano, iż działka posiada pełne uzbrojenie w media (energia elektryczna, gaz ziemny, kanalizacja) oraz bezpośredni dostęp do drogi gminnej. Zwrócono uwagę, iż wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego Z. decyzją z dnia [...] września 1976 r. nie stanowiło przeszkody do wydania przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. pozytywnej decyzji, na podstawie której Naczelnik Gminy w Z. decyzją z dnia [...] grudnia 1978 r. wydał pozwolenie na budowę domu mieszkalnego. Minister Kultury postanowieniem z [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podnosząc, iż zabytkiem jest miejscowość Z., posiadająca historyczny układ urbanistyczny i podlegająca ochronie jako przestrzenne założenia, a więc zespoły zabudowy, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic i sieci dróg. Organ odwoławczy przytaczając argumenty zawarte w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, stwierdził iż dopuszczenie do realizacji budynku mieszkalnego, zwłaszcza o tak znacznej kubaturze, zakłóciłoby ukształtowanie przestrzeni wokół zabytku, który jest przekazem z przeszłości. W skardze na powyższe postanowienie W. G. podniósł zarzut naruszenia prawa poprzez nienależyte wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nierównego traktowania stron w podobnych przypadkach oraz naruszenia konstytucyjnej zasady poszanowania własności oraz zasady równości obywateli wobec prawa. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w niedalekim sąsiedztwie pozwolono wybudować inne obiekty, zdecydowanie bardziej ingerujące w "historyczne widoki", a mianowicie m.in. tartak. Skarżący uważa, iż niedopuszczenie do wybudowania budynku mieszkalnego na przedmiotowej działce w sposób istotny ogranicza jego prawo własności. Konsekwencją takiego stanowiska organu jest brak możliwości prawidłowego prowadzenia istniejącego gospodarstwa ogrodniczego – szklarniowego z uwagi na fakt, iż nie można w tym gospodarstwie zamieszkać. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył, co następuje: Skarga jest zasadna i jako taka prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W sprawie niniejszej nastąpiło takie naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 53 ust. 4 pkt. 2 w związku z art. 64 ust. 1 mającej zastosowanie w niniejszej sprawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm.) decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jest wydawana po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków – w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską. Niewątpliwie uzgodnienie dokonywane w tym trybie ma charakter uznania administracyjnego. Nie oznacza to jednakże w żadnym razie, o czym wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, dowolności rozstrzygnięcia, jego motywy muszą być jasno, zrozumiałe i znajdować oparcie w obowiązujących przepisach, które winny być zastosowane przy rozstrzygnięciu sprawy. Waloru tego nie posiada postanowienie Ministra Kultury, jak również postanowienie organu pierwszoinstancyjnego. Podjęte przez organ administracji rozstrzygnięcia, w zestawieniu ze zgromadzonym, materiałem dowodowym budzą poważne wątpliwości. Organ naczelny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, iż przedmiotowa działka znajduje się w obrębie układu urbanistycznego Z., wpisanego do rejestru zabytków i jednocześnie podnosi, iż ochronę prawną objęty jest nie tylko sam zabytek, ale i jego otoczenie. W dalszej części uzasadnienia podnosi, iż dopuszczenie do realizacji budynku mieszkalnego zakłóciłoby ukształtowanie przestrzeni wokół zabytku. Powyższe okoliczności nasuwają wątpliwości dotyczące usytuowania działki skarżącego, a mianowicie czy objęta jest ona układem urbanistycznym Z., który to układ stanowi zabytek, czy też znajduje się poza tak rozumianym zabytkiem. W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego stwierdzenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa) i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dana okoliczność jest udowadniana (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia (art. 107 § 1 i § 3 kpa). Niezależnie od powyższego wyjaśnienia wymaga okoliczność podnoszona przez skarżącego, iż w pobliżu, jego działki w promieniu 200 metrów zostały pobudowane inne budynki, w tym również budynek mieszkalny. Należy podkreślić, iż naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są – określone w art. 6 i 7 kpa – zasada praworządności oraz dochodzenie prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. Pominięcie w uzasadnieniu oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak sentencji.