IV SA/Wa 1831/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-09
Skład orzekający: Anna Szymańska, Kaja Angerman, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z 1978 r. jest dotknięta wadą nieważności, w szczególności z powodu rażącego naruszenia prawa lub braku podstawy prawnej, w kontekście zarzutów dotyczących wadliwości postępowania, sfałszowania podpisu na zawiadomieniu o rozprawie, braku możliwości uczestnictwa w postępowaniu, niewypłacenia odszkodowania oraz niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa, że decyzja Naczelnika Gminy G. z 1978 r. o wywłaszczeniu nieruchomości nie zawierała wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności. W szczególności, organ właściwy wydał decyzję, wywłaszczenie było niezbędne na cel użyteczności publicznej (budowa ogrodów działkowych), a procedura wywłaszczeniowo-odszkodowawcza została dochowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzuty dotyczące sfałszowania podpisu, braku udziału w postępowaniu czy niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, a mogły być ewentualnie podstawą do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa utrzymującą w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1978 r. o wywłaszczeniu nieruchomości J. G. (przodka skarżącej). Skarżąca zarzucała m.in. wadliwość postępowania wywłaszczeniowego, sfałszowanie podpisu na zawiadomieniu o rozprawie, brak możliwości uczestnictwa w postępowaniu, niewypłacenie odszkodowania oraz niezgodność decyzji z planem zagospodarowania przestrzennego. Minister i Sąd uznali, że decyzja wywłaszczeniowa nie była dotknięta wadami nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman,, sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania B. W., decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0728 ha oraz działka nr [...] o pow. 0,1600 ha, położnej w G., stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność J. G..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją z [...] sierpnia 1978 r. nr [...] Naczelnik Gminy G. orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem m. in. nieruchomości położnej w G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0728 ha oraz działka nr [...] o pow. 0,1600 ha, stanowiącej własność J. G..
Pismem z 10 grudnia 2007 r. S. G., spadkobierczyni J. G., wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność J. G. (pkt l.3 decyzji).
Decyzją z [...] marca 2008 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej własność J. G..
Decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2008 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1978 r. nr [...] w zaskarżonej części (pkt l.3 decyzji).
Decyzją z [...] stycznia 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2009 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej własność J. G..
Decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzje Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], w części orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości położonej G., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0728 ha i działka nr [...] o pow. 0,1600 ha, stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność J. G..
Pismem z 14 października 2015 r. B. W. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała na niezgodność decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ogródków działkowych w G., z ustaleniami zawartymi w Uproszczonym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G., zatwierdzonym zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Powiatu w T. z [...] grudnia 1974 r., co nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, tzn., że nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Celem tego postępowania jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w przepisie art. 156 § 1 Kpa.
Badając legalność kwestionowanej decyzji Minister wskazał, że w decyzji Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1979 r. nr [...] nie stwierdzono wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 Kpa albowiem: - brak jest podstaw do uznania, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; - brak jest dowodów na okoliczność, iż decyzją rozstrzygnięto sprawę uprzednio rozstrzygniętą ostatecznie inna decyzją; - kwestionowana decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie bowiem decyzja I instancji została skierowana do strony; - wykonalność rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości; - brakuje podstaw do twierdzenia, iż decyzja w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą lub jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa
Minister wskazał, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) – zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o wywłaszczenie mógł ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Wnioskodawcą wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie była Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" i jako przedsiębiorstwo państwowe była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wywłaszczenie. Zatem została spełniona przesłanka art. 2 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, jak wynika z uzasadnienia wniosku wywłaszczeniowego z 22 czerwca 1978 r. Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" oraz decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], była budowa ogrodów działkowych, co wypełniało przesłankę użyteczności publicznej bowiem jak wskazywał art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogródkach działkowych (Dz. U. z 1949 r. Nr 18, poz. 117) ogródki działkowe stanowiły urządzenia użyteczności publicznej. Zgodnie z art. 4 ustawy pracownicze ogrody działkowe tworzyło się w każdym osiedlu, w którym co najmniej 20% ludności mieszkała w domach zbiorowych, pozbawionych ogrodów. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miały być przewidziane na ten cel odpowiednie obszary. Jednocześnie ustawa ta stanowiła, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane będą na ten cel "odpowiednie obszary" (art. 4 tej ustawy) oraz, że gminie służy prawo nabycia na ten cel "odpowiednich terenów w drodze wywłaszczenia" (art. 7 ust. 3 tej ustawy). Oznacza to, że w sytuacji, w której zaistniały okoliczności określone w art. 4 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, na właściwym organie ciążył obowiązek podejmowania działań mających na celu zakładanie takich ogrodów. Ponadto w czasie kiedy dokonano wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości każde zadanie gospodarcze (inwestycyjne) - w świetle dekretu z dnia 1 października 1947 r. o planowej gospodarce narodowej (Dz. U. Nr 64, poz. 373) - mogło być realizowane wyłącznie w ramach narodowego planu gospodarczego, przyjętego na dany rok, czy na okresy dłuższe (plany roczne i pięcioletnie). Nabycie zatem nieruchomości niezbędnej dla realizacji zadania gospodarczego następowało dla potrzeb wykonywanego w ramach planu gospodarczego zadania, dla realizacji którego nastąpiło wywłaszczenie, co potwierdza niezbędność i odpowiedniość przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia.
Niezbędność zawnioskowanej do wywłaszczenia nieruchomości potwierdzona była decyzją Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z [...] marca 1977 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ogródków działkowych w G.. Wyżej wymieniona decyzja wydana została na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), zgodnie z którym plany realizacyjne oraz rozwiązania urbanistyczne i architektoniczno-budowlane projektów podlegają zatwierdzeniu przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Art. 22 stanowił, że zakres i treść planów realizacyjnych oraz projektów powinny były być dostosowane do specyfiki, charakteru i wielkości inwestycji budowlanych, jak też do stopnia ich skomplikowania.
Oceniając zarzut skarżącej o niezgodności decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ogródków działkowych w G. z ustaleniami zawartymi w Uproszczonym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G., zatwierdzonego zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Powiatu w T. z [...] grudnia 1974 r. Minister stwierdził, że kwestia ta nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] sierpnia 1978 r. nr [...]. Niemniej jednak plan realizacyjny zagospodarowania ogrodu działkowego Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" w G., zatwierdzony decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...], wykonany w oparciu o informacje o terenie z [...] listopada 1976 r. nr [...] lokalizował ponad wszelką wątpliwość projektowane ogródki działkowe na terenie G., co przesądziło jednocześnie o niezbędności wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości w zaskarżonej decyzji z [...] sierpnia 1978 r. nr [...], stanowiących w dacie wywłaszczenia własność J. G..
Ponadto załączony do akt sprawy Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G. z 1989 r. potwierdza budowę ogródków działkowych na terenie G., zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania ogrodu działkowego Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" w G., zatwierdzonego decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...] wykonanego w oparciu o informacje o terenie z [...] listopada 1976 r. nr [...].
Odnosząc się do kwestii niezgodności ww. dokumentów, sporządzonych w oparciu o przedłożony przez skarżącą Uproszczony Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G., z którego treści wynika, iż lokalizacja ogródków działkowych miała nastąpić nie na terenie G., a na terenie wsi S. (str. 11) Minister ocenił to jako błąd, który nie może świadczyć o rażącym naruszeniu prawa bowiem już w opisie Uproszczonego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy G., a więc dokumentu o tej samej nazwie, zatwierdzonego tym samym zarządzeniem nr [...] przez Naczelnika Powiatu [...] z [...] grudnia 1974 r. teren projektowanych ogródków działkowych został oznaczony. symbolem "[...]", a zatem odmiennie, niż w przedłożonym przez skarżącą planie zagospodarowania. W związku z powyższym nie doszło w przedmiotowej sprawie do rażącego naruszenia art. 3 ustawy bowiem niezbędność wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości potwierdzał plan realizacyjny ogródków działkowych w G., wykonany w oparciu o informację o terenie z [...] listopada 1976 r. nr [...], zatwierdzony decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...], zaś sama budowa ogródków działkowych stanowiła cel użyteczności publicznej, zgodnie z art. 4 ustawy o pracowniczych ogródkach działkowych.
Dalej Minister wskazał, że zgodnie z art. 6 ustawy ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w ustawie. Jak wynika z Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1973 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w T., sprostowanego postanowieniem Naczelnika Gminy w G. z [...] marca 1978 r., J. G. był właścicielem nieruchomości położonej we wsi G., pow. T. o pow. 1,82 ha, oznaczonej jako działka nr: [...],[...],[...],[...],[...].
Pismem z 7 marca 1978 r. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" zwróciła się do J. G. z ofertą dobrowolnego odstąpienia działek nr [...] i [...]. Zgodnie z treścią wniosku o wywłaszczenie z [...] czerwca 1978 r. nr [...] J. G. odmówił dobrowolnej sprzedaży. Wobec braku zgody właściciela wywłaszczanej nieruchomości niemożliwym było zawarcie umowy o dobrowolne jej odstąpienie. Został więc spełniony wymóg z art. 6 ustawy.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie zgłoszony właściwemu organowi administracji publicznej. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "[...]" pismem z [...] czerwca 1978 r. wystąpiła do Urzędu Miasta w T. Zarząd Gospodarki Terenami z wnioskiem o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości. Wniosek zawierał wszystkie elementy wskazane w art. 16 ust. 2 ustawy, w tym wskazanie nieruchomości mających podlegać wywłaszczeniu, cel wywłaszczenia, wynik rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Do wniosku załączono ponadto dokumenty takie jak: mapa sytuacyjna, akty własności ziemi, oferty skierowane do właścicieli, decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny ogródków działkowych oraz wykaz wywłaszczeniowy. Należy zatem uznać, że wniosek spełniał wymogi z art. 16 ustawy.
Na podstawie art. 17 ustawy o wszczęciu postępowania oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowej właściwy organ zawiadamiał za dowodem doręczenia właściciela (posiadacza) nieruchomości i osoby, którym na nieruchomości służyły ograniczone prawa rzeczowe. Zawiadomieniem z [...] lipca 1978 r. nr [...] poinformowano J. G. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości i wyznaczeniu na dzień 31 lipca 1978 r. rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. W zawiadomieniu organ pouczył właściciela nieruchomości o możliwości przeglądania wniosku wraz z załącznikami oraz zgłaszania wniosków, a także o przeprowadzeniu rozprawy, także pod nieobecność zainteresowanych. Jak wynika z zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pisma z 12 lipca 1978 r. J. G. zawiadomienie otrzymał. A zatem wymogi art. 17 ustawy zostały dopełnione.
Zgodnie z art. 22 ustawy odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy, po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ wywłaszczeniowy. Opinia biegłych winna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza odbyła się 31 lipca 1978 r. Z protokołu rozprawy wynika, iż J. G. nie stawił się na nią, mimo podjęcia zawiadomienia. W rozprawie nie wziął udziału biegły, który sporządził opinię szacunkową i dokonał wyceny przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Ministra, nie można przyjąć, że nieobecność biegłego na rozprawie bez wykazania, że miało to wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania, stanowi rażące naruszenie prawa. Biegły, mimo że nie brał udziału w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, to brał udział w postępowaniu poprzez sporządzenie operatu szacunkowego. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia art. 22 ustawy.
Dalej Minister podał, że odszkodowanie za grunt wyliczył biegły ds. wywłaszczeń z listy Wojewody [...] inż. J. G.. Ustaleń w operacie szacunkowym z lutego 1978 r. biegły dokonał w oparciu o ustawę, a także wykaz wywłaszczeniowy opracowany przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w T. Oddział Rejonowy w S., zarządzenie nr [...] Wojewody T. z [...] lutego 1978 r. w sprawie ustalenia cen odszkodowawczych za nabywanie na rzecz Państwa nieruchomości gruntowych w drodze umów cywilno-prawnych lub postępowania wywłaszczeniowego oraz zaświadczenia nr [...] z [...] kwietnia 1977 r. o źródłach utrzymania zainteresowanych. Podstawę prawną przyznanego odszkodowania za grunt stanowił przepis art. 8 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, jeżeli wywłaszczeniu podlegał grunt rolny odszkodowanie ustalało się według stawek przewidzianych przy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych, powiększonych najwyżej do pięciokrotnej wysokości. W razie wywłaszczenia gruntów rolnych osób fizycznych i osób prawnych niebędących jednostkami państwowymi, dla których rolnictwo jest wyłącznym źródłem utrzymania, mogło być ustalone odszkodowanie wyższe, niż określone w ust. 1.
Biegły ustalił, że działka nr [...] o pow. 728 m2 stanowiła grunt o klasie gleby R lVb. Stawka dla tego rodzaju gruntu wynosiła [...] zł za 1m2. A zatem biegły wyliczył kwotę odszkodowania na [...] zł, poprzez przemnożenie powierzchni działki nr [...], tj. 728 m2 przez właściwą dla gleby tej klasy, tj. R IVb stawkę [...] zł za 1 m2 (728 m2 x [...] zł = [...] zł). Dla działki nr [...] biegły przyjął następujące stawki: dla 1500 m2 klasy gleby R lllb – [...] zł za 1 m2, za pozostałe 100 m2 klasy gleby R IVb – [...] zł za 1 m2. Tym samym biegły wyliczył kwotę odszkodowania na [...] zł poprzez przemnożenie powierzchni działki nr [...], tj. 1500 mz2 przez właściwą dla gleby tej klasy, tj. R III lb stawkę [...] zł za 1m2 (1500 m2 x [...] zł = [...] zł) oraz przemnożenie powierzchni 100 m2 przez właściwą dla gleby tej klasy, tj. R IVb stawkę [...] zł za 1m2 (100 m2 x [...] zł = [...] zł). A zatem odszkodowanie za grunt o powierzchni 2328 m2 (728 m2 + 1500 m2 + 100 m2 = 2328 m2) wyniosło [...] zł. Taka też kwota została przyznana w decyzji z [...] sierpnia 1978 r. nr [...]. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia przepisów ustawy bowiem nieruchomość została wyceniona przez biegłego rzeczoznawcę, a operat stał się podstawą do ustalenia wysokości odszkodowania w decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.
Zgodnie z art. 23 ustawy orzeczenie o wywłaszczeniu powinno w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie, jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych. Zaskarżona decyzja z [...] sierpnia [...] r. nr [...] zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktycznie i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Zatem spełnia wszystkie wymagania art. 23 ustawy.
Od decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] maja 2017 r. nr [...] S. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] września 2015 r. nr [...]; 2) stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1978 r. ([...] sierpnia 1978 r.) nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...] (pkt 3 decyzji); 3) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postepowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez nieuwzględnienie wydania decyzji Naczelnika Gminy w G. z [...] lipca 1978 r., która była decyzją wydaną przed przeprowadzeniem zaplanowanej rozprawy na 31 lipca 1978 r., a następnie wyłącznie powtórzonej 4 sierpnia 1978 r., co skutkowało brakiem możliwości uczestnictwa strony w postepowaniu; 2) art. 76 § 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez brak wykazania w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy wywłaszczeniowej, że działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]; 3) art. 91 § 2 Kpa poprzez brak doręczenia wezwania do udziału w rozprawie uprawnionej osobie, gdy wskazany w aktach sprawy dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z [...] lipca 1978 r. nr [...] został poświadczony sfałszowanym podpisem J. G., w następie którego zostało złożone zawiadomienie do Prokuratora Rejonowego w T. [...] czerwca 2017 r., co skutkowało wydaniem pierwotnej decyzji w sprawie zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazała, że pierwotna decyzja dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości należących do J. G., którego spadkobierczynią jest S. G.. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości rolnej należącej do J. G. datowana jest na [...] sierpnia 1978 r., pomimo, że w aktach sprawy widnieje drugie pismo o tożsamej treści datowane na [...] lipca 1978 r., czyli przed odbyciem rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, która miała odbyć się [...] lipca 1978 r. Zawiadomienie z [...] lipca 1978 r. nr [...] o terminie przeprowadzenia rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej zostało poświadczone sfałszowanym podpisem adresata J. G. przez nieznaną osobę (zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa zostało złożone do Prokuratora Rejonowego w T. [...] czerwca 2017 r.) i w związku z czym uczestnik postępowania nie mógł wziąć udziału w rozprawie - został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Skarżąca podniosła, że pomimo wydania decyzji w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym, właściciel nie otrzymał żadnego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Dodatkowo wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodu wskazującego na sfałszowanie podpisu J. G., a organ administracji nie przeprowadza we własnym zakresie dowodu na tę okoliczność. Poza tym stwierdził, że kwestia niewypłacenia J. G. odszkodowania nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym, w którym znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania kwestionowanej decyzji.
W piśmie z dnia 19 września 2017 r. S. G. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1) Aktu Własności Ziemi z 12 listopada 1973 r.; 2) odpisu (poświadczonego za zgodność z okazanym dokumentem 24 lipca 1996 r.); 3) Aktu Własności Ziemi z 12 listopada 1973 r.; 4) aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] kwietnia 1997 r. - celem wykazania braku przesłanek do sporządzenia w/w aktu notarialnego, z uwagi na oparcie się na dokumencie nie posiadającym klauzuli prawomocności i skutkującym bezprawnym przekazaniem w użytkowanie wieczyste nielegalnie odebranego gruntu. Ponadto wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: 1) wniosku Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z [...] sierpnia 1996 r. nr [...] o założenie księgi wieczystej; 2) zawiadomienia Sądu Rejonowego w T. z [...] marca 1997 r. sygn. akt [...] o wpisie w KW nr [...]; 3) odpisu Lwh nr [...] prowadzonego dla Gminy G. przez Sąd Powiatowy w T. - celem wykazania, że wpisy w w/w Lwh były dokonywane po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej i po zamknięciu wykazu 20 stycznia 1994 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Sąd podziela stanowisko Ministra Infrastruktury i Budownictwa, co do tego, że decyzja Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1979 r. o wywłaszczeniu nieruchomości J. G. położonej w G., oznaczonej jako działka nr [...] i [...] za odszkodowaniem w wysokości [...] zł nie zawierała wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa.
Decyzja Naczelnika Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1978 r. została wydana przez organ właściwy, ponieważ po likwidacji powiatów w 1975 r. zadania terenowych organów administracji państwowej I instancji w gminach wykonywali naczelnicy gmin – art. 8 pkt 9 lit. a i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 91).
Rację ma Minister, że przedmiotowa decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Poza sporem jest to, że przedmiotowy grunt obejmujący część działki nr [...] o pow. 728 z ogólnej pow. 4572 m2 oraz działkę nr [...] o pow. 1600 m2 (wykaz wywłaszczeniowy z 2 września 1977 r.) został wywłaszczony na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy – przedsiębiorstwa państwowego pn. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego [...] w G..
Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej (art. 3 ust. 1 ustawy), tj. pod pracownicze ogrody działkowe w G. na potrzeby pracowników [...]. Realizacja tego przedsięwzięcia mieściła się w celu użyteczności publicznej. Zakłady pracy były wówczas zobowiązane do zakładania stałych pracowniczych ogrodów działkowych dla swoich pracowników i ich rodzin (art. 1 ust. 4, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych – Dz. U. Nr 18, poz. 117). Skoro jednocześnie przedmiotowy grunt: 1) był gruntem prywatnym (przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego stanowił własność J. G., co wynika z odpisu ostatecznego Aktu Własności Ziemi z [...] listopada 1973 r. nr [...], sprostowanego postanowieniem Naczelnika Gminy w G. z [...] marca 1973 r. nr [...]; 2) był objęty ostateczną decyzją z [...] marca 1977 r. nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny ogródków działkowych w G. wraz z załącznikiem graficznym nr 1 - planem realizacyjnym zagospodarowania pracowniczego ogrodu działkowego [...]; 3) nie było możliwości nabycia tego gruntu w trybie art. 6 ust. 1 ustawy (J. G. nie wyraził zgody na nabycie przedmiotowego gruntu, co wynika z adnotacji na egzemplarzu oferty z 7 marca 1978 r. i treści wniosku o wywłaszczenie z 22 czerwca 1978 r. - to przedmiotowa nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie "niezbędna" w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy.
Sąd zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie organ wywłaszczeniowy, aby zakończyć realizację tego przedsięwzięcia musiał wykonać decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny. Aby decyzję tę wykonać organ musiał uzyskać prawo do dysponowania terenem J. G. (art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane - Dz. U. Nr 38, poz. 229). Wobec powyższego nie można uznać, że wywłaszczenie nieruchomości w oparciu o decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny było wadliwe. Trzeba wskazać, że ustawa wywłaszczeniowa nie definiowała, co należy rozumieć przez "niezbędność" nieruchomości na cel wywłaszczenia i nie regulowała jaki dowód ma przesądzać o tym, że przesłanka ta ziściła się w danej sprawie. Skoro przepis art. 16 ust. 3 pkt 1 ustawy wymagał załączenia do wniosku wywłaszczeniowego dowodu uzgodnienia z właściwym organem miejsca realizacji inwestycji, to nie można zarzucić Naczelnikowi Gminy G. wydania decyzji wywłaszczeniowej w warunkach rażącego naruszenia prawa.
Sąd podziela stanowisko Ministra, że w niniejszej sprawie organ dochował obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy. W aktach sprawy znajduje się oferta o dobrowolne odstąpienie nieruchomości na rzecz Państwa, w której wskazano, że działka nr [...] o pow. 728 m2 i działka nr [...] są niezbędne ubiegającemu się o wywłaszczenie pod realizację ogródków działkowych zgodnie z decyzją z [...] marca 1977 r. i w której zaproponowano właścicielowi odszkodowanie w kwocie [...] zł. Oferta ta nie została przyjęta. J. G. nie wyraził zgody na nabycie nieruchomości. Jego oświadczenie zapisane jest na 2 str. egzemplarza oferty.
Sąd podziela stanowisko Ministra, że w niniejszej sprawie zostały spełnione niezbędne wymagania w zakresie procedury wywłaszczeniowo – odszkodowawczej. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego [...] złożyła wniosek wywłaszczeniowy, który zawierał uzasadnienie i spełniał wymogi art. 16 ust. 2 ustawy. Wniosek ten zawierał załączniki wymienione w art. 16 ust. 3 ustawy (decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, mapa sytuacyjna, odpis Aktu Własności Ziemi, wykaz wywłaszczeniowy) oraz operat szacunkowy z lutego 1978 r. sporządzony przez biegłego z listy wojewody (jak tego wymagał art. 6 ust. 1 ustawy) ds. wywłaszczeń inż. J. G..
Skoro zatem organ dysponował niezbędną dokumentacją pozwalającą wydać decyzję wywłaszczeniowo – odszkodowawczą, to nie można organowi zarzucić w tym zakresie działania z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika również, że organ sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i wyznaczył termin rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej na dzień 31 lipca 1978 r. Odbiór tego zawiadomienia pokwitował J. G., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Rozprawa została przeprowadzona, jednak właściciel nieruchomości nie stawił się, co wynika z protokołu rozprawy.
Zgodzić należało się z Ministrem, że na potrzeby sprawy wywłaszczeniowej została sporządzona w lutym 1978 r. wycena gruntu przez biegłego z listy wojewody inż. J. G. i na tej podstawie organ ustalił odszkodowanie za wywłaszczenie i termin jego zapłaty, odwołując się do art. 1 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 22 listopada 1973 r. (Dz. U. Nr 48, poz. 282 ze zm.), tj. termin 3 miesięcy. J. G. nie kwestionował ustalonej kwoty odszkodowania. Z dokumentacji wywłaszczeniowej wynika, że zostały zachowane wymogi proceduralne z art. 17 ust. 1 i 3, art. 19 ust. 1 i 3 oraz art. 21 ust. 1 ustawy.
Zdaniem Sądu, decyzja o wywłaszczeniu spełnia wymogi z art. 23 ust.1 ustawy i nadawała się do wykonania. W decyzji tej wskazano przedmiot wywłaszczenia (wywłaszczany grunt J. G.), wnioskodawcę wywłaszczenia, wysokość odszkodowania. Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ w uzasadnieniu powołał się na istotne okoliczności sprawy. Podał kto jest wnioskodawcą wywłaszczenia, przyczynę wywłaszczenia, podał na czym polega wywłaszczenie, kto nabywa nieruchomość, wskazał osobę zobowiązaną do wypłaty odszkodowania, powołał opinię biegłego stanowiącą podstawę do ustalenia odszkodowania i stosowne przepisy ustawy. Decyzja ta wskazuje osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania – J. G., czego wymagał art. 24 ustawy. Decyzja ta stała się ostateczna [...] września 1978 r.
Jeżeli chodzi o ocenę legalności decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. w części orzekającej o odszkodowaniu Sąd zwraca uwagę, że biegły działał w oparciu o przepisy art. 8 ust. 9 ustawy w zw. z zarządzeniem nr [...] Wojewody T. z [...] lutego 1978 r. w sprawie cen odszkodowawczych na potrzeby postępowania wywłaszczeniowego. Jak wynika z treści operatu szacunkowego zarządzenie to przewidywało podwyższone stawiki odszkodowania za grunt orny, niż to wynikające z § 1 ust. 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 22 stycznia 1974 r. w sprawie ceny, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M. P. Nr 7, poz. 54). Po dokonaniu stosownych obliczeń matematycznych, biorąc pod uwagę powierzchnię przewidzianych do wywłaszczenia terenów, tj. części działki nr [...] i działki nr [...] z poszczególnych klas gruntu (728 m2 - klasa IVb oraz 1500 m2 – klasa IIIb i 100 m2 – klasa IVb), a także stawki odszkodowania: [...] zł/1m2 dla klasy IVb i [...] zł/1m2 dla klasy IIIb wynik końcowy wyniósł [...] zł i taką wysokość odszkodowania ujął w decyzji wywłaszczeniowej Naczelnik Gminy w G.. Stosowne wyliczenia matematyczne zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą wątpliwości stron i Sądu. Z akt sprawy wynika, że J. G. nie kwestionował sporządzonej wyceny, ani też nie wniósł odwołania od decyzji wywłaszczeniowej w zakresie ustalenia odszkodowania.
Sąd dostrzegł to, że w sprawie wywłaszczeniowej doszło do naruszenia: 1) art. 78 § 1 Kpa, ponieważ biegły nie został powołany przez organ, lecz przez ubiegającego się o wywłaszczenie, co wynika z operatu szacunkowego; 2) art. 22 ustawy, ponieważ na rozprawie nie została wysłuchana opinia biegłego, co wynika z protokołu rozprawy. Zdaniem Sądu, z powyższych uchybień nie można wyprowadzić wniosku o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej, w zakresie orzekającym o odszkodowaniu, z naruszeniem prawa o charakterze "rażącym" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Mimo tego, że w sprawie wywłaszczeniowej zostały naruszone powołane wyżej przepisy, trzeba wskazać, że w postępowaniu wywłaszczeniowym naruszono normy o charakterze proceduralnym, a nie przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę do ustalenia odszkodowania. Nie można pominąć i tego, że skutki tych naruszeń nie miały żadnego wpływu na zasady i wysokość ustalonego w niniejszej sprawie odszkodowania, które zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez osobę mającą uprawnienia biegłego. Trzeba wskazać, że w ówczesnym stanie prawnym wysokość odszkodowania za wywłaszczenie samego gruntu była ustalana na podstawie sztywnych reguł, a nie według cen rynkowych nieruchomości występujących w obrocie. Istotne jest też to, że w postępowaniu wywłaszczeniowym obowiązywały szczególne przepisy proceduralne. Z przepisu art. 19 ust. 2 ustawy wynikało, że organ miał obowiązek zawiadomić o rozprawie wnioskodawcę wywłaszczenia, właścicieli (posiadaczy) i osoby zainteresowane (osoby, o których mowa w art. 20 ustawy, osoby którym służą prawa rzeczowe do nieruchomości - art. 26 ustawy). Z przepisu tego nie wynika, aby o rozprawie miał być zawiadomiony biegły. Z przepisu art. 22 ustawy wynika, że odszkodowanie ustalało się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Zatem w toku rozprawy zasadniczo nie wysłuchiwało się biegłych osobiście, lecz wysłuchiwało się opinii biegłych, które odczytywał prowadzący rozprawę osobom obecnym na rozprawie. Sam brak odczytania opinii biegłego na rozprawie nie świadczy o tym, że w decyzji tkwi wada rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza że J. G. nie stawił się na rozprawę. Zdaniem Sądu, jeżeli J. G. nie miał wiedzy na temat treści sporządzonej opinii, to przed rozprawą i po niej miał prawo do przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów (art. 68 § 1 Kpa). Mając zatem na uwadze charakter naruszonych przepisów art. 78 § 1 Kpa i art. 22 ustawy, a także brak wpływu tych naruszeń na merytoryczną treść rozstrzygnięcia o ustaleniu odszkodowania, Sąd uznał, że stwierdzone naruszenia mają mniejszą wagę, aniżeli obowiązująca zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 § 1 Kpa, co nie pozwala na obalenie domniemania ważności decyzji wywłaszczeniowej, w części ustalającej odszkodowanie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska S. G., że w niniejszej sprawie decyzja wywłaszczeniowa z [...] sierpnia 1978 r. nr [...] była drugą decyzją wydaną w tej samej sprawie. Z dostępnej kopii akt wywłaszczeniowych wynika, że w sprawie wydano decyzję wywłaszczeniową [...] sierpnia 1978 r., a nie [...] lipca 1978 r. Na decyzję z [...] sierpnia 1978 r. powołuje się pismo Urzędu Gminy w G. z [...] sierpnia 1978 r. nr [...]. Decyzję wywłaszczeniową z [...] sierpnia 1978 r. sprostował z urzędu Kierownik Urzędu Rejonowego w T. w postanowieniu z [...] marca 1997 r. nr [...], w zakresie dotyczącym E. E.. Nie jest wiarygodna uwierzytelniona kopia decyzji wywłaszczeniowej opatrzona datą [...] lipca 1978 r., skoro nie ma jej w uwierzytelnionych aktach sprawy wywłaszczeniowej. Kopia tej decyzji nie ma waloru wiarygodnego dowodu. Kopia decyzji z [...] lipca 1978 r. w żaden sposób nie "pasuje" do toku postępowania wywłaszczeniowego. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i o wyznaczeniu terminu rozprawy nosi datę [...] lipca 1978 r. i wskazuje termin rozprawy na [...] lipca 1978 r. W tym też dniu rozprawa wywłaszczeniowo-odszkodowawcza miała miejsce, co potwierdza protokół rozprawy. Z pisma Prezydenta Miasta T. z [...] lipca 1978 r. wynika, że organ ten otrzymał niepodpisany egzemplarz decyzji wywłaszczeniowej (jej projekt) i domagał się nadesłania egzemplarza decyzji podpisanego i opieczętowanego, który można uznać za decyzję wydaną. Pismo to Urząd Gminy w G. otrzymał w 3 sierpnia 1978 r. (potwierdza to prezentata tego Urzędu). W odpowiedzi Urząd Gminy w G. w piśmie nr [...] skierowanym do Urzędu Miejskiego w T. przesłał podpisany egzemplarz decyzji wywłaszczeniowej nr [...]. Pismo to wysłano 4 sierpnia 1978 r. (uwierzytelniona kopia tego pisma k. 76 akt adm.), a więc w tej samej dacie, co data jej wydania (podpisania przez piastuna organu). Pomimo błędnej daty jaką opatrzone zostało pismo Urzędu Gminy w G. (skreślony miesiąc lipiec, wpisany sierpień) zaprezentowany wyżej przez Sąd tok rozumowania składa się na logiczny ciąg zdarzeń obrazujący przebieg czynności kończący się wydaniem [...] sierpnia 1978 r. decyzji wywłaszczeniowej. Decyzja o tej dacie skierowana została także do J. i J. J. (właścicieli wskazanych w pkt I.4 decyzji wywłaszczeniowej).
Jeżeli chodzi o kwestię braku wykazania w dokumentach podziału działki nr [...] na działkę nr [...] i [...] Sąd zwraca uwagę, że działka nr [...] została wyodrębniona z działki nr [...] [...] września 1977 r. Dokumentuje to Wykaz wywłaszczeniowy sporządzony przez geodetę L. N.. Ten materiał geodezyjny wpisano do ewidencji w składnicy geodezyjnej [...] września 1977 r. pod nr [...], co dokumentuje klauzula z [...] września 1977 r. Zatem przed złożeniem wniosku wywłaszczeniowego został wyodrębniony grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. 4572 m2. Wywłaszczeniem objęto część tej działki o pow. 728 m2. Sąd zwraca uwagę, że przepisy ustawy pozwalały na wywłaszczenie części nieruchomości (art. 5 ust. 1 ustawy) i nie wymagały w tym zakresie uzyskania ostatecznej decyzji podziałowej. Wystarczające było, aby odpowiednia dokumentacja geodezyjna wskazywała powierzchnię części nieruchomości podlegającej wywłaszczeniu (art. 16 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 2 ustawy) w taki sposób, żeby decyzja wywłaszczeniowa nadawała się do wykonania. To niewątpliwie miało miejsce, skoro decyzja ta była podstawą wpisu Skarbu Państwa do księgi wieczystej nr [...] (wypisy z rejestru gruntów z 27 kwietnia 2011 r.).
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego sfałszowania podpisu J. G. na dowodzie doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i wyznaczeniu terminu rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej Sąd zwraca uwagę, że skarżąca nie dysponuje prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającym sfałszowanie zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia z 12 lipca 1978 r., a ta okoliczność nie jest oczywista. Poza tym Sąd wskazuje, że ta okoliczność mogłaby być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 Kpa), natomiast nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Tej okoliczności nie można potraktować jako wady w postaci wydania decyzji z rażącym naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), czy też wady powodującej nieważność decyzji z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 Kpa).
Jeżeli chodzi o podnoszony zarzut pozbawienia J. G. udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym lub w poszczególnych jego fazach Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju zarzut mógłby być oparty o przepis art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i podnoszony, ale w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją wywłaszczeniową z [...] sierpnia 1978 r.
Wskazywana przez skarżącą okoliczność niewypłacenia J. G. odszkodowania także nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie oceniana była decyzją wywłaszczeniowa z [...] sierpnia 1978 r., w części orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości J. G.. Ocena legalności tej decyzji uwzględniała stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania (dacie ustalenia odszkodowania, a nie jego wypłaty). To, czy poprzednik prawny skarżącej odebrał przyznane mu powyższą decyzją odszkodowanie jest okolicznością późniejszą i przez to wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy.
Jeżeli chodzi o zarzut odwołania dotyczący tego, że teren projektowanych ogródków działkowych dla [...] znajdował się w miejscowości [...], a nie w miejscowości G. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem niniejszej sprawy nieważnościowej była ocenia zgodności z prawem decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. Decyzja ta kończyła sprawę o wywłaszczenie za odszkodowaniem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i część działki nr [...] stanowiących własność J. G.. Poza przedmiot tej sprawy wykraczała kwestia zgodności z prawem, w kontekście art. 156 § 1 Kpa, ostatecznej decyzji z [...] marca 1977 r. nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego ogródków działkowych w G.. Naczelnik Gminy G. orzekający w postępowaniu wywłaszczeniowym nie miał uprawnień do kwestionowania ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego wydanej przez inny organ administracji państwowej. Decyzja ta jako dokument urzędowy była wiążąca dla Naczelnika Gminy w G.. Skoro decyzja ta istniała w obrocie prawnym, to korzystała z domniemania jej zgodności z prawem (art. 12 w zw. z art. 70 Kpa). Organ wywłaszczeniowy musiał tylko zadbać o to, aby decyzja tego rodzaju została złożona do wniosku wywłaszczeniowego (tego wymagał art. 16 ust. 3 pkt 1 ustawy) lub zażądać jej nadesłania w toku postępowania wywłaszczeniowego (art. 59 § 2 Kpa), a następnie wyjaśnić, czy lokalizacja przedsięwzięcia obejmuje teren objęty wnioskiem o wywłaszczenie jako teren niezbędny na cel wywłaszczenia. Z akt sprawy wynika, że decyzja z [...] marca 1977 r. była ostateczna i jej integralną część stanowił załącznik graficzny nr 1. Załącznik ten obejmował Plan realizacyjny zagospodarowania terenu pracowniczego ogrodu działkowego [...] w skali 1:500. Plan ten przewidywał m.in. dla terenu działki nr [...] i działki nr [...] zagospodarowanie pod pracownicze ogrody działkowe. Podstawą decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny był uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzony zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu w T. z [...] grudnia 1974 r. Do tego Planu odwołuje się Informacja o terenie z listopada 1974 r. lokalizująca ogródki działkowe w G.. Zatem to, czy decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny jest decyzją wadliwą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, w szczególności poprzez to, że Uproszczony plan zatwierdzony zarządzeniem nr [...] lokalizował ogrody działkowe dla [...] na terenie miejscowości [...], a nie G. mogłoby być wyjaśniane i oceniane w odrębnej sprawie o stwierdzenie nieważności. W tej sprawie należałoby wyjaśnić m.in. to, jaką treść tekstową i graficzną miał powyższy Uproszczony plan, zatwierdzony zarządzeniem nr [...] w dacie wydania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, a następnie ocenić, na terenie jakiej miejscowości Uproszczony plan sytuował pracownicze ogrody działkowe.
Sąd oddalił wniosek dowodowy S. G. zawarty w piśmie z 19 września 2017 r. Trzeba wskazać, że kontrola nieważności decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego z daty wydania tej decyzji. Pomijając to, że ostateczny Akt Własności Ziemi i umowa notarialna z [...] kwietnia 1997 r. znajdują się w aktach sprawy Sąd zwraca uwagę, że kwestia prawidłowości zawarcia umowy z 1997 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działki nr [...] i [...], założenia księgi wieczystej dla tychże działek i zasadności wpisów w Kw nr [...] dokonanych 7 marca 1997 r., czy zamknięcia LWh w 1994 r. nie mają znaczenia dla niniejszej sprawy, jeżeli chodzi o legalność decyzji wywłaszczeniowej z [...] sierpnia 1978 r. Są to zdarzenia o wiele późniejsze od daty wydania decyzji wywłaszczeniowej.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1969 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło