IV SA/Wa 1839/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-08

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Otylia Wierzbicka, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest uprawniony do oceny i prostowania postanowień umowy notarialnej dotyczącej przeniesienia własności udziału nieruchomości w postępowaniu o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do oceny i prostowania postanowień umowy notarialnej dotyczącej przeniesienia własności udziału nieruchomości. Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedlają aktualny stan prawny, nie mogąc rozstrzygać sporów co do prawa własności ani nadawać prawa do nieruchomości. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która uchyliła decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i odmówiła ich wprowadzenia. Starosta chciał wprowadzić zmiany na podstawie opracowania geodezyjnego, które uwzględniało umowę darowizny z 1994 r. Odwołanie złożyli dotychczasowi właściciele, kwestionując zmiany. Organ II instancji uchylił decyzję Starosty, wskazując, że organ ewidencyjny nie może prostować postanowień umowy notarialnej i że opracowanie geodezyjne nie uwzględniało stanu prawnego wynikającego z aktu notarialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia NSA Otylia Wierzbicka, asesor WSA Agnieszka Miernik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] uchylił w całości decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków i odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu organ wskazał, że na wniosek M. M. z dnia 20 września 2004 r. Starosta Powiatu W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów odnośnie działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie L., na podstawie opracowania geodezyjnego przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr ewidencyjnym [...]. Dalej wskazano, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] grudnia 2004 r. działka nr [...] o powierzchni [...] ha stanowi własność M. i T. T. oraz M. A. w udziałach po ½, a działka nr [...] o powierzchni [...] ha wykazana jest w ewidencji jako droga powszechnego korzystania będąca we władaniu Urzędu Gminy I. Dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. Orzeczona przez Starostę Powiatu W. zmiana w ewidencji gruntów polegała na wpisaniu w miejsce działki nr [...]- działek nr [...], nr [...] i nr [...], a w miejsce działki nr [...] – działek nr [...], nr [...] i nr [...] oraz na wpisaniu jako właścicieli działek nr [...] i nr [...] – dotychczasowych właścicieli działki nr [...], a jako właściciela działki nr [...] – M. M. Dla pozostałych działek właściciel nie został ustalony. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji opisał kolejne zmiany stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, stanowiące podstawę wydzielenia wymienionych działek. Od decyzji Starosty odwołanie złożyli M. T. i T. T. oraz M. A. uznając ją za bezzasadną i opartą na błędnych danych. Podnieśli także, że stan prawny działki nr [...] był wielokrotnie badany zarówno przez organy administracji jak też przez sąd. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] rozpatrując odwołanie podniósł, iż zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny. Dokonywanie zmian w stanie prawnym nieruchomości, zarówno na wniosek, jak i z urzędu, jest możliwe na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjny i innych aktów normatywnych. Następnie organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie stan prawny nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], uregulowanej w KW nr [...], wynika z aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] kwietnia 1994 r. Rep. [...], na podstawie którego nastąpiło przeniesienie udziału w nieruchomości, i w którym to akcie ta działka jest opisana. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że nie jest przy tym istotne z jakich przyczyn akt notarialny obejmuje całą działkę nr [...]. Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do oceny i sprostowania postanowień umowy notarialnej. Stwierdzono, że opracowanie geodezyjne, a szczególności wykaz zmian gruntowych stanowiący podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, nie uwzględnia tego dokumentu. Ponadto – jak wskazuje organ II instancji – w opracowaniu tym geodeta ustalił przebieg granic działek ewidencyjnych bez podjęcia w odpowiednim trybie działań wynikających a art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.). Z treści sprawozdania technicznego, jak też innych akt sprawy wynika, że właściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na zmianę przebiegu jej granic, co wskazuje na istnienie sytuacji spornej. W takich zaś sytuacjach ustawa przewiduje ustalenie granicy w drodze rozgraniczenia. Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że omówiona dokumentacja geodezyjna nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w zakresie przebiegu granic działek ewidencyjnych, a przede wszystkim organ prowadzący ewidencje gruntów nie jest uprawniony do prostowania postanowień umowy notarialnej dotyczącej przeniesienia własności udziału nieruchomości. Dlatego też uchylił decyzje organu I instancji i odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Powyższa decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2005 r. stała się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji, iż nie respektuje postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] listopada 1967 r. sygn. akt [...], stwierdzającego nabycie przez skarżącą przez zasiedzenie spornej działki, oznaczonej w decyzji Starosty Powiatu W. nr.[...] W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t.: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. W art. 20 tej ustawy zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. W odniesieniu do gruntów są to informacje dotyczące: ich położenia, granic, powierzchni oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Z treści tych przepisów wynika – co już wielokrotnie potwierdzały sądy administracyjne w swym orzecznictwie, że zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno – deklaratoryjny. Rejestr odzwierciedla aktualny stan prawny nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nie może zatem rozstrzygać sporów co do prawa własności gruntu, ani nadawać prawa do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich (wyroki: II SA 766/98, II SA 1824/95, II SA 914/98). Należy także zwrócić uwagę, ze w myśl art. 23 powołanej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Z powyższego wynika, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Słusznie zatem organ II instancji stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie aktualny stan prawny spornej nieruchomości wynika z aktu notarialnego umowy darowizny z dnia [...] kwietnia 1994 r. Rep. [...], na podstawie którego nastąpiło przeniesienie udziału w nieruchomości, i w którym to akcie działka jest opisana. Zasadnie stwierdzono, że nie jest przy tym istotne, z jakich przyczyn akt notarialny obejmuje cała działkę nr [...]. Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do oceny i prostowania postanowień umowy notarialnej. Skuteczność, czy też ważność takiego aktu notarialnego nie może być podważana w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło