IV SA/Wa 1841/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2010 roku, nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 1841/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z [...].09.2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w W. z [....].09.2010 r., wymierzającą W. I., prowadzącemu Punkt skupu i sprzedaży złomu w R. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów z naruszeniem warunków zezwolenia uzyskanego decyzją Starosty G. z dnia [...].03.2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wskazując na treść art. 28 ust. 1 w zw. z art. 79b ust. 2 pkt 5 i art. 79d ust. 1 ustawy o odpadach, podał iż w dniach [...] oraz [...] lipca 2010 r. prowadzono planową kontrolę w firmie W. I. - Punkt skupu i sprzedaży złomu w R., gmina G.. Kontrola wykazała, iż podmiot ten prowadzi działalność w zakresie zbierania odpadów o kodach 20 01 23* (urządzenia zawierające freony) i 20 01 36* (zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne), na które podmiot ten nie posiada zezwolenia właściwego organu na zbieranie tych odpadów. Zbierał je więc z naruszeniem warunków posiadanego zezwolenia. Okoliczność ta została stwierdzona i udokumentowana w protokole kontroli, do którego skarżący nie wniósł zastrzeżeń. W tej sytuacji organ zobligowany był - w oparciu o regulację art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach - do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Przepisy ustawy o odpadach nie przewidują bowiem możliwości miarkowania kary, ani żadnych od niej odstępstw, a faktu posiadania wskazanych urządzeń w tym Punkcie skupu i sprzedaży złomu skarżący nie negował. We wniesionej skardze. Podobnie jak i w odwołaniu skarżący kwestionował wysokość nałożonej kary, zapewniając, iż w złomie tym od wielu lat nie było freonu. Nie były to odpady niebezpieczne. Wskazał, że był to złom pochodzący z remontu mieszkania jego klienta. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej określanej P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P:p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. W konsekwencji uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].09.2011 r. i utrzymana nią w mocy decyzja M. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].09.2010 r. zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Sąd - oceniając legalność kontrolowanych decyzji - stwierdził, iż sprawa nie została przez organy wyjaśniona w sposób pozwalający na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia. Stosownie do zasady ogólnej unormowanej w art. 7 Kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji tej zasady służy art. 77 § 1 Kpa, zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie podjęte rozstrzygnięcie przekonywująco uzasadnić, tj. w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 23 ustawy o odpadach przez zbieranie odpadów - rozumie się każde działanie, w szczególności umieszczanie w pojemnikach, segregowanie i magazynowanie odpadów, które ma na celu przygotowanie ich do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. Prowadzenie zbierania odpadów - według normy art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o odpadach - wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje w drodze decyzji właściwy organ, z zastrzeżeniem: - art. 31 ust. 1, który stanowi, iż wytwórca odpadów, który prowadzi odzysk, unieszkodliwianie, zbieranie lub transport odpadów, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności, jeżeli posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, - art. 32 ust. 1, który stanowi, iż posiadacz odpadów, który łącznie prowadzi odzysk lub unieszkodliwianie odpadów oraz zbierania lub transportu odpadów, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub transport odpadów, - art. 33 ust. 1a, który stanowi, iż transport odpadów przez osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami do miejsca wykorzystania tych odpadów nie wymaga zezwolenia na transport odpadów. Jeżeli natomiast posiadacz odpadów prowadzi działalność w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków, podlega każe pieniężnej w wysokości 10 000 zł (art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach). Karę pieniężną wymierza się w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 79 d ust. 1 ustawy o odpadach). Regulacji tej jednak uprzednio ustawodawca nie wprowadził i do dnia 11 marca 2010 r. zbieranie odpadów z naruszeniem wymaganego zezwolenia podlegało odpowiedzialności za wykroczenia, będącej jedną z form odpowiedzialności karnej. Zatem do wskazanej daty ten kto bez wymaganego zezwolenia zbierał odpady - zgodnie z art. 70 pkt 6 ustawy o odpadach - podlegał karze aresztu albo grzywny. Nadto orzekanie w tych sprawach, według art. 79 ustawy o odpadach, następowało na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r., Nr 133, poz. 848, ze zm.). Z kolei w dniu 12 marca 2010r. ustawą z dnia 22 stycznia 2010r. doszło do zmiany ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 145). Uchylono art. 70 i zmieniono art. 79, a po rozdziale 9 "Przepisy karne i opłaty sankcyjne" dodano rozdział 9a "Kary pieniężne", w tym i regulację art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1, ustanawiając tym samym karnoadministracyjną odpowiedzialność dla posiadaczy odpadów, którzy prowadzą działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków. Mając na względzie powołane zasady ogólne postępowania i zasady postępowania dowodowego, a także obowiązek uzasadnienia podejmowanych przez organy rozstrzygnięć w odniesieniu do przywołanych regulacji prawa materialnego, podkreślić należy, iż organy rozpoznające niniejszą sprawę winny odpowiednim materiałem dowodowym wykazać, iż skarżący od dnia 12 marca 2010 r., tj. wejścia w życie art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1 ustawy o odpadach prowadził działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego przepisami prawa zezwolenia, a więc obejmującą odpady, na które zezwolenia takiego nie uzyskał. Odpowiedzialność karnoadministracyjną dla posiadaczy odpadów, którzy prowadzą działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków wprowadzono bowiem dopiero wskazanymi przepisami. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...] oraz [...] lipca 2010 r. wynika, iż kontrolą objęto lata 2006-2009 oraz stan aktualny. W aktach sprawy brak materiału dowodowego, który pozwalałby na ustalenie, kiedy wymienione odpady niebezpieczne, nieobjęte posiadanym zezwoleniem znalazły się w firmie skarżącego. Ustalenia te, jak uprzednio zostało wykazane, mają znaczenie istotne w kontekście zmiany przepisów mających zastosowanie w tej sprawie. W razie bowiem ustalenia, że zostały zebrane przed 12 marca 2010r., należałoby uznać, iż organy mogłyby wnieść jedynie o zastosowanie kary aresztu albo grzywny, a nie wymierzoną w tej sprawie karę pieniężną. Wszystko to dowodzi, iż organy przedwcześnie obciążyły skarżącego odpowiedzialnością administracyjną, bowiem podjęły decyzję o wymierzeniu spornej kary pieniężnej pomimo niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego w tej sprawie. Mając na względzie powyższe wywody Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw. Organy - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winny mieć na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu. W konsekwencji wydać stosowne rozstrzygnięcie i je uzasadnić - zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 Kpa - a więc w taki sposób, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.