IV SA/Wa 1841/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-15

Skład orzekający: Joanna Dziedzic-Bukowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a jej oświadczenia budzą wątpliwości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Skarżąca nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a jej oświadczenia dotyczące dochodów i pomocy finansowej były sprzeczne i budziły wątpliwości, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 719 zł miesięcznie i nie posiada majątku. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia dotyczące jej sytuacji finansowej. Skarżąca odpowiedziała, że nie posiada kont bankowych, nie otrzymuje pomocy finansowej i jest osobą bezdomną. Sąd uznał, że oświadczenia skarżącej są sprzeczne i nie pozwalają na ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca E. M. w dniu 6 marca 2014 r. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartym w urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 719 zł miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że obecnie, ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną, opiekuje się nią syn, w utrzymaniu natomiast pomaga jej rodzina i przyjaciele. Wnioskodawczyni aktualnie zamieszkuje w [...]. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie następujących dokumentów i oświadczeń: a) kserokopii wyciągów z posiadanych przez skarżącą oraz wszystkie pełnoletnie osoby prowadzące z nią wspólne gospodarstwo domowe rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, b) kserokopii dokumentu potwierdzającego dochód z emerytury, wskazany w rubryce 10 formularza PPF, c) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, d) oświadczenia, gdzie skarżąca mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki (w sytuacji wynajmu mieszkania należy nadesłać kopię umowy najmu), e) oświadczenia o wysokości (w skali miesiąca) otrzymywanej od syna oraz innych członków rodziny i przyjaciół pomocy finansowej. W dniu 28 marca 2014 r., w odpowiedzi na wezwanie, skarżąca nadesłała pismo, w którym wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, ani kont bankowych. Oświadczyła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od syna, innych członków rodziny, czy też przyjaciół. Ze względu na brak środków finansowych nie wynajmuje mieszkania, jest osobą bezdomną. W związku z utratą adresu stałego zamieszkania obecnie nie ma możliwości korzystania z karty ubezpieczeniowej emeryta, uprawniającej ją do opieki lekarskiej. Otrzymywane środki z emerytury nie wystarczają jej natomiast na pokrycie prywatnego leczenia. Do ww. pisma skarżąca dołączył kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lipca 2012 r. potwierdzającą wysokość otrzymywanej przez nią emerytury w tamtym okresie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 P.p.s.a. dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń uzupełniających to oświadczenie. Zgodnie zatem z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni nie przedstawiła w sposób należyty swojej sytuacji finansowej i majątkowej, a tym samym uniemożliwiła merytoryczną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Otóż, skarżąca wezwana do złożenia oświadczenia wyjaśniającego z jakich konkretnie źródeł czerpie środki na bieżące utrzymanie, oświadczenia takiego w istocie nie złożyła. Należy jednocześnie podkreślić, że oświadczenia skarżącej w kwestii posiadanych dochodów są sprzeczne, bowiem w formularzu wniosku wyraźnie oświadczyła, że w związku z trudną sytuacją finansową korzysta z opieki syna oraz uprzejmości rodziny i przyjaciół, natomiast wezwana do wskazania wysokości otrzymywanej od tych osób pomocy finansowej, w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. wskazała, że żadnej pomocy od syna, jak również innych osób, nie otrzymuje. Zatem treść złożonych oświadczeń skarżącej nie pozwala na ustalenie jej rzeczywistych możliwości płatniczych i to tym bardziej, że wedle pozostałych dokumentów źródłowych skarżąca otrzymuje niewielki dochód z emerytury w wysokości ok. 700 zł. Wskazana kwota nie wydaje się być kwotą wystarczającą na miesięczne utrzymanie, zwłaszcza mając na uwadze koszty utrzymania oraz koszty leczenia w [...]. W tym zakresie oświadczenia skarżącej budzą poważne wątpliwości, co do ich rzetelności. Z powyższego wynikać może, że skarżąca albo uzyskuje dochody, których nie wykazała we wniosku albo prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami, które partycypują w kosztach jej utrzymania. W tym miejscu zauważyć chociażby należy, że z akt sądowych sprawy wynika, iż skarżąca posiadała środki na opłacenie nie tylko wpisu sądowego w niniejszej sprawie ale również innych opłat, do których była zobowiązana. W konsekwencji należy uznać, że skarżąca nie usunęła budzącego wątpliwość oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło