IV SA/Wa 1844/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. G. i S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2008r. Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2008r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącego S. G. kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2008r. wydaną na podstawie art. 6a ust.1 pkt 2b, art. 7 pkt 1, art.22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) oraz art. 18 ust.2, art. 27 i art. 28 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) i art. 104, 107 kpa, odmówił wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb O., jednostka ewidencyjna O., jednostka rejestrowa [...] – W. użytkowana rolniczo jako pastwisko, polegającej na wpisaniu S. i E. małż. G. w miejsce G. S. udziałowa do [...] części w/w wspólnocie. W uzasadnieniu podano, że Sąd Rejonowy w P. pismem z dnia 31 sierpnia 2007r. sygn. akt [...] przekazał wg właściwości wniosek skarżących dotyczący zmiany w ewidencji gruntów udziałowców w pozycji S. G. na nazwisko S. i E. G.. Organ wskazał, iż wedle art. 22 ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne dane zawarte w ewidencji podlegają zmianie na wniosek osób lub z urzędu na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych i innych aktów normatywnych. Wnioskodawcy nie przedłożyli dokumentu stwierdzającego, że nabyli udział we wspólnocie gruntowej wsi O.. Zgodnie z art. 18 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wpisowi do ewidencji z urzędu podlegają nazwa i skład zarządu spółki, obszar wspólnoty, oraz wykazy uprawnionych do korzystania ze wspólnoty. Wszelkie późniejsze zmiany w powyższym zakresie zgłasza zarząd spółki. Aktualnie brak jest wpisu składu zarządu spółki. Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r. Starosta K. został wyznaczony do wpisu zarządu spółki do ewidencji gruntów i budynków. Organ podkreślił, iż z danych ewidencyjnych wynika, że w roku 1967 jako władająca działkami: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha była wpisana G. S.. Rodzice S. G. – J. i E. G. z mocy prawa stali się właścicielami nieruchomości o pow. [...] ha, składającej się z działek o nr : [...], [...], [...]. Z protokołu uwłaszczeń wynika, że działki o nr: [...] i [...] otrzymali od S. G., a działkę nr [...] nabyli od A. Z., która w rejestrze założonym w 1967 roku była wpisana jako władająca tą działką o pow. [...] ha. Ustalono, że J. i E. G. jako pierwsi otrzymali w dniu [...] marca 1976r. akt własności na działki z majątku figurującego na S. G., pozostałe akty zostały wydane w latach 1977-1981. Organ stwierdził, że S. i E. G. z gruntów S. G. przejęli tylko działkę nr [...] o po. [...] ha i nie figurują w ewidencji jako właściciele gospodarstwa rolnego to zgodnie z art. 18 ust.2, art.27 ust.1 i 2 i art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 22 ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne brak jest podstaw prawnych do wpisania ich jako udziałowców we wspólnocie gruntowej wsi O. użytkowanej rolniczo, jako pastwisko, w miejsce dotychczasowego udziałowca S. G.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] września 2008r., po rozpatrzeniu odwołania S. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty P., stwierdzając, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że skarżący nie przedłożył dowodu w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa -prawa własności udziału we Wspólnocie Gruntowej Wsi O.. Dlatego brak jest podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy nadto podkreślił, że prowadzenie ewidencji zgodnie z art. 6a ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi dla starosty zadanie z zakresu administracji rządowej. Natomiast sprawy z zakresu art. 8 ust.1 - 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych należą do zadań własnych starosty. Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczą w istocie kwestii objętych tą ustawą regulującą sprawy wspólnot gruntowych, które nie należą do kompetencji organów administracji rządowej i wykraczają poza zakres postępowania w sprawie zmian w ewidencji gruntów. Skargę na powyższą decyzję złożyli E. i S. małż. G., podnosząc zarzut naruszenia art. 138, art.6, art.7, art. 15 oraz art. 136 kpa, gdyż nie rozpatrzono ich wniosków, nie ustosunkowano się do podniesionych zarzutów w odwołaniu. Zdaniem skarżących, stanowisko Starosty jest błędne, skoro uznaje gospodarstwo rolne dopiero od powierzchni 1 ha, gdy tymczasem zgodnie z Konstytucją nie traci się praw nabytych. Zdaniem skarżącego jest bezsporne, że jego babka S. G. była udziałowcem. Jego rodzice z mocy prawa stali się właścicielami, gdyż w dniu [...] marca 1976r. dziedziczą dwie ostatnie działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, a tym samym prawa udziałowca po niej w tymże dniu nabyli rodzice – J. i E. G.. Rodzice następnie od A. Z. nabywali działkę [...] o poa. [...] ha, powiększając powierzchnię gospodarstwa do [...] ha. Skarżący umową darowizny w formie aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1989r. otrzymują od rodziców dwie działki nr [...] i [...] o pow. [...] ha, zostawiając sobie działkę o pow. [...] ha, a więc mniej niż wymagał art. 28 ustawy, a to zadaniem skarżących , sprawia że udział we wspólnocie gruntowej przeszedł na nich. Dlatego wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie ich za udziałowców i zobowiązanie organów od naniesienia zmian w ewidencji udziałowców Wspólnoty wsi O.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą zapisów w ewidencji gruntów i budynków, lecz działalności Wójta i Starosty wobec Wspólnoty. Dodał nadto, że dokumenty związane uaktualnieniem osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty uznaniowej przedkłada zarząd wspólnoty (art. 18 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych. W ocenie Sądu organy administracyjne obu instancji dopuściły się naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa wniosek o wszczęcia postępowania administracyjnego wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek- to obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W sprawie niniejszej nie było wątpliwości co do przedmiotu postępowania. Otóż Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2007r., sygn. akt [...] przekazał Staroście P. do załatwienia " sprawę w zakresie ustalenia, że powodowie S. G. i jego żona E. G. są uprawnionymi udziałowcami we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej w O. w miejsce dotychczasowego udziałowca S. G. oraz w zakresie ustalenia, że powódka J. G. jest uprawnionym udziałowcem we Wspólnocie Gruntowej i Leśnej w O. w miejsce dotychczasowych udziałowców M. i P. małżonków N.". Tymczasem organ pierwszej instancji w oderwaniu od wiążącego go postanowienia sądu co do treści wniosku, rozpoznał sprawę o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Natomiast ten wniosek należało rozpatrzeć tylko na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. Nr 28, poz. 169zezm.). Niedopuszczalnym jest mieszanie w jednej decyzji dwóch odrębnych postępowań administracyjnych, jak to uczynił Starosta P., rozstrzygając przedmiotowy wniosek zarówno w oparciu o ustawę - Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak też w oparciu o ustawę o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a to dlatego, że: po pierwsze - postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji odnośnie udziałowców we wspólnocie może być prowadzone dopiero po zakończeniu postępowania w sprawie uznania konkretnych osób za udziałowców we wspólnocie, po drugie - w sprawach dotyczących ewidencji gruntów i budynków organem odwoławczym od rozstrzygnięć starosty jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, natomiast w sprawach dotyczących wspólnot gruntowych od orzeczeń starosty organem drugiej instancji jest samorządowe kolegium odwoławcze. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że jest właściwy tylko w zakresie w jakim organ pierwszej instancji rozstrzygnął wniosek skarżących na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, to jednak wbrew zasadom postępowania administracyjnego wynikającym z art. 7, 77 § 1 kpa nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. W przeciwnym razie, gdyby przeprowadził prawidłowo i wnikliwie postępowanie wyjaśniające, to powinien dojść do wniosku, że wniosek zawarty ww. postanowieniu Sądu Rejowego w P., nie uprawniał organu pierwszej instancji do jego rozpoznania i wydania decyzji w oparciu o ustawę - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z tych też względów należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z obrazą art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 61 § 1 kpa i dlatego należało wyeliminować ją z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Organ pierwszej instancji rozpozna przedmiotowy wniosek na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.).