IV SA/Wa 1845/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawny wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowienie adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w mieszkaniu o pow. 52 m2, znajdującym się w domu, w którym zamieszkuje także, prowadząc oddzielne gospodarstwo domowe, jej wnuk z żoną i dzieckiem. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1134, 58 zł miesięcznie (netto), co dokumentują załączone do wniosku: kopia pisma z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2008 r. informującego skarżącą o wysokości przysługującej jej, zwaloryzowanej od dnia 1 marca 2008 r., emerytury oraz odcinek przekazu pocztowego poświadczającego odbiór przez skarżącą świadczenia w ww. wysokości za październik 2008 r. Według oświadczenia strony, w skład jej majątku wchodzi działka (0,0757 ha) zabudowana domem o powierzchni 75 m2 oraz budynkiem gospodarczym (14,40 m), a także nieruchomość rolna – 0,2137 ha nieużytków. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego, gdyż jest osobą starszą, samotną, która otrzymywane świadczenie emerytalne przeznacza na leczenie, opłaty i wyżywienie, a także spłatę pożyczki zaciągniętej na remont domu. Potrzebę ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu uzasadniła brakiem wykształcenia prawniczego, a także brakiem środków finansowych na opłacenie we własnym zakresie usług adwokata do prowadzenia sprawy i obrony własności zagwarantowanej Konstytucją RP. Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do stanu majątkowego, w piśmie z dnia 19 grudnia 2008 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat. Pożyczkę w wysokości 3000 zł na remont dachu i centralnego ogrzewania zaciągnęła u brata i spłaca ją uiszczając miesięcznie raty w wysokości 200 zł. Oświadczyła, że nieruchomości wykazane w złożonym wniosku użytkowane są przez dwóch gospodarzy: skarżąca zajmuje parter domu i użytkuje połowę działki i budynku gospodarczego, pozostałą częścią ww. nieruchomości dysponuje rodzina wnuka. Skarżąca nie posiada dokumentów potwierdzających jej zły stan zdrowia, wyjaśniła jednak, że leczy się w przychodni na zapalenie górnych dróg oddechowych i na nerwicę. Odnosząc się do wezwania sądowego w zakresie dotyczącym przedstawienia informacji o wysokości wydatków ponoszonych przez nią na bieżące utrzymanie się wyjaśniła, że opłatami za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci i nieczystości, a także podatek od nieruchomości dzieli się po połowie z wnukiem. Wysokość ponoszonych przez skarżącą wydatków mieszkaniowych kształtuje się na poziomie 274 zł miesięcznie, w okresie zimowym kwota ta ulega zwiększeniu o ok. 200 zł (koszty ogrzewania domu). Na lekarstwa skarżąca wydaje ok. 100 zł miesięcznie, 200 zł pochłania spłata pożyczki na remont, na wyżywienie, środki czystości i nieprzewidziane wydatki skarżącej pozostaje miesięcznie ok. 560 zł. Skarżąca podniosła, że obecnie brakuje jej środków finansowych na zapłatę wyższego rachunku za gaz, jak również kupno odzieży na zimę, wobec czego zmuszona jest dodatkowo zaciągnąć małą pożyczkę. Do pisma skarżąca dołączyła: 1) kopie decyzji ustalających zobowiązanie pieniężne za lata 2007 i 2008 z tytułu podatku rolnego (odpowiednio 368 i 380 zł rocznie), 2) wypis z rejestru gruntów, 3) kopie faktur VAT dokumentujące wydatki na remont poniesione w 2008 r. w wysokości ok. 1615 zł (faktury nr [...] i [...]), 3) faktury dokumentujące zakup w 2007 r. materiałów na pokrycie dachu na kwotę 541 zł, a także 4) kopie faktur za gaz (ok. 616 zł za okres dwóch miesięcy – wrzesień- listopad 2008 r.), energię elektryczną (216,37 zł), dostawę wody (43 zł), wywóz odpadów stałych (56,53 zł) oraz nieczystości płynnych (101,65 zł) z dowodami zapłaty należności wynikających z tych faktur. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy bowiem stwierdzić, że strona prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jej miesięczny dochód wynosi 1134 zł i w całości bilansuje się ze stałymi wydatkami skarżącej, ponoszonymi na bieżące utrzymanie się. Wnioskodawczyni nie posiada przy tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co pozwoliłoby przyjąć, że może wygospodarować środki, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wymaganych opłat sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi, których nabycie jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych należało uznać, że dochód, którym skarżąca dysponuje uniemożliwia zabezpieczenie środków finansowych na potrzeby wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. W tych warunkach należało uznać, że skarżąca wykazała, iż nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, wobec czego, w celu zachowania prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy przez Sąd, zasadnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.