IV SA/Wa 1850/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Marek Wroczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Ogólnopolskiego T. w G. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2006 r., - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej w skrócie: K.p.a. (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz, 1071, ze zm.) - umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące decyzji Starosty Powiatu W. z [...] września 2005 r., którą odmówiono cofnięcia "P." Sp. z o.o. w Ł. pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Powiatu W. [...] grudnia 2002 r. na wydobywanie piasku z rzeki W. w celu pogłębienia koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego na odcinku [...] rzeki W. W uzasadnieniu aktu wskazał, iż Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] grudnia 2002 r. udzielił "P." Sp. z o.o. w Ł. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki W. w celu pogłębienia koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego na odcinku [...] W. Z kolei decyzją z [...] marca 2006 r. orzekł o cofnięciu niniejszego pozwolenia i decyzję tą - po rozpatrzeniu środka zaskarżenia - utrzymał w mocy Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2006 r. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego cofnięcia opisanego wyżej pozwolenia, a zainicjowanego wnioskiem Ogólnopolskiego T. z [...] maja 2003 r., z uwagi na decyzję Starosty W. z [...] marca 2006 r. o cofnięciu spornego pozwolenia wodnoprawnego, utrzymaną w mocy - po rozpoznaniu środka zaskarżenia - przez Wojewodę [...] decyzją [...] kwietnia 2006 r. Zdaniem organu - stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. - w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W związku z powyższym - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. -uznano za zasadne umorzenie postępowania. Ogólnopolskie T. w G. w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. oraz zasądzenie poniesionych kosztów postępowania sądowego w kwocie 315 zł. Skarżące Stowarzyszenie - powołując się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - zarzuciło organowi odwoławczemu rażące naruszenie prawa przez pomylenie w sposób niedopuszczalny instytucji procesowych unormowanych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. (umorzenia postępowania w sprawie) i w art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a (umorzenia postępowania odwoławczego). Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie oparte na zastosowanej w zaskarżonej decyzji podstawie prawnej, tj. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. stosuje się jedynie w sytuacji, gdy rozpoznanie samego odwołania przed organem drugiej instancji stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość ta może wiązać się bądź ze skutecznym cofnięciem odwołania, bądź też z brakiem interesu prawnego podmiotu, który wniósł odwołanie. Żadna z wymienionych sytuacji w sprawie nie zaistniała. Z zaskarżonej decyzji wynika, iż bezprzedmiotowym stało się całe dotychczasowe postępowanie, zatem z obrotu prawnego powinno zostać wycofane także rozstrzygnięcie Starosty Powiatu W. z [...] września 2005 r. W tej sytuacji organ odwoławczy był obowiązany zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a, czyli uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzec o umorzeniu postępowania w sprawie. Odnośnie żądania dotyczącego zwrotu 315 zł poniesionych tytułem kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, skarżące Stowarzyszenie wskazało, iż na kwotę tą składa się wpis od skargi (300 zł) i koszt uzyskania w Sądzie Rejonowym w G. wyciągu z KRS (15 zł). Wojewoda [...] i - w odpowiedzi na skargę — wniósł o jej oddalenie, podtrzymując tym samym stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, albowiem uznał iż decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. narusza poniższe przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy przedmiotem kontroli Sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym była decyzja Wojewody [...] umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego "P." Sp. z o.o. w Ł. decyzją Starosty Powiatu W. z [...] grudnia 2002 r. Pozwolenie to - na dzień orzekania przez organ odwoławczy (tj. [...] sierpnia 2006 r.) - zostało wycofane z obrotu prawnego decyzją Starosty W. z [...] marca 2006 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006 r. Zaistniała sytuacja istotnie - jak słusznie stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji - doprowadziła do bezprzedmiotowości niniejszego postępowania, zainicjowanego wnioskiem skarżącego z [...] maja 2003 r., w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i jego umorzenie stało się zasadne, niemniej jednak nie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. - co zauważyło skarżące Stowarzyszenie -normuje instytucję procesową taką jak "umorzenie postępowania odwoławczego". Rozstrzygnięcie oparte na wskazanej podstawie prawnej i w powyższym brzmieniu stosuje się w sytuacji, gdy rozpoznanie samego odwołania przed organ odwoławczy stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość ta może wiązać się bądź ze skutecznym cofnięciem odwołania, bądź z brakiem interesu prawnego podmiotu wnoszącego odwołanie. Na skutek takiego rozstrzygnięcia "zaczyna funkcjonować" w obrocie prawnym rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonego aktu nie wynika jakoby w postępowaniu odwoławczym, któraś z wymienionych okoliczności miała miejsce i organ drugiej instancji prowadziłby ustalenia w tym zakresie. Niewątpliwie więc Wojewoda [...] - przy stwierdzeniu bezprzedmiotowości postępowania w jego toku w wyniku wycofania z obrotu prawnego pozwolenia wodnoprawnego będącego również przedmiotem rozpoznawanej przez niego sprawy - obowiązany był na mocy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Powyższe uchybienie organu odwoławczego dowodzi także o sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, niemniej jednak dla oceny legalności aktu administracyjnego decydujące znaczenie miała treść rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd nie będąc związanym wnioskiem skargi - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 P.p.s.a - orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. Koszty postępowania sądowego poniesione przez skarżące Stowarzyszenie (wpis od skargi) zasądzono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a., bez zwrotu opłaty poniesionej na odpis z KRS, uznając iż kwota ta nie jest opłatą sądową w rozumieniu art. 212 § 1 P.p.s.a., ani wydatkiem w rozumieniu art. 213 P.p.s.a.