IV SA/Wa 1853/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 2008r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] lipca 2008r. w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie likwidacji błędu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta P. Organ ustalił, iż postępowanie w sprawie zostało wszczęte z urzędu o czym strony zostały zawiadomione pismem z dnia 30 stycznia 2006r. Starosta P. decyzją z dnia [...] lipca 2008r. umorzył postępowanie wszczęte z urzędu z uwagi na to, że dane ewidencyjne działki nr [...] zgodne są ze stanem prawnym. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożył Burmistrz Miasta P. podnosząc, iż zapisy w ewidencji gruntów nie są prawidłowe, gdyż spadkobiercy S. i T. małż. M. wykazani są jako współwłaściciele gruntu, do którego nie posiadają tytułu własności, a który jest we władaniu Gminy P. i stanowi część drogi publicznej. Organ odwoławczy ustalił, że w operacie ewidencji gruntów i budynków w rejestrze gruntów w jednostce rejestrowej nr [...] prowadzonej dla działki [...] o pow. 0,1232 ha wpisani są jako współwłaściciele spadkobiercy S. i T. małż. M. Prawo własności wpisano na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] z dnia [,,,] stycznia 1994r. w sprawie nabycia własności przez zasiedzenie oraz postanowień Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1995r. sygn. akt [...] i sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia praw do spadku. Z postanowienia o zasiedzeniu wynika, że S. i T. małż. M. nabyli własność przez zasiedzenie w stosunku do gruntu określonego granicami działki nr [...] o pow. 0,1232 ha położonej w P. Organ uznał, iż korygowanie niezgodności zasięgu prawa własności wynikającego z postanowienia sądu i faktycznego użytkowania gruntów nie jest w kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Nie jest też możliwe w postępowaniu tym ustalanie i rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy wskazał na § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym aktualizacja operatu ewidencji gruntów następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych. W przypadku gdy dane wpisane do ewidencji gruntów są niezgodne z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, przepisy rozporządzenia przewidują odrębne postępowanie weryfikacyjne. Niezgodności stwierdzone w wyniku weryfikacji podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2008r. złożyła Gmina P. Skarżąca podniosła, że to Starosta P. analizując dokumenty, między innymi wyrys z ewidencji gruntów z dnia [...] maja 1994r. stanowiący załącznik do sprawy o zasiedzenie zauważył, iż wykazane w tym wyrysie granice nie obejmują gruntu stanowiącego część ulicy, tj. działki nr [...] wykazanej w operacie jednostkowym zarejestrowanym w PODGiK pod nr [...] - sporządzonym dla potrzeb dokonania likwidacji błędu. Według tego wyrysu granice działki nr [...] odpowiadają granicom działki nr [...] wykazanym w w/w operacie jednostkowym nr [...], a także granicom działki nr [...] wykazanym w ewidencji gruntów założonej w 1972 roku i obowiązującej do 1981 roku. Grunt w stosunku do którego S. i T. małż. M. uzyskali tytuł własności oznaczony na wyrysie nr [...] obejmuje działkę oznaczoną według operatu jednostkowego nr [...] numerem [...], nie obejmuje zaś gruntu stanowiącego działkę oznaczoną numerem [...]. W związku z powyższym skarżąca Gmina P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał jednocześnie, że niewątpliwie nieprawidłowości winny być skorygowane przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków zarówno co do danych ewidencyjnych w dokumentach wydanych do zasiedzenia (ustalenia faktycznych granic zasiedzenia) jak i dokumentach obecnie obowiązujących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu. Jego przedmiot został określony jako likwidacja błędu w ewidencji gruntów w stosunku do nieruchomości oznaczonej numerem [...] położonej w obrębie [...] miasta P., figurującej w jednostce rejestrowej nr [...], poprzez przywrócenie stanu zgodnego z założeniem ewidencji gruntów miasta P. w roku 1972. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej Gminy P., że granice działki nr [...] przedstawione na mapie geodezyjnej sporządzonej przez Urząd Rejonowy w P. z dnia [...] maja 1994r. do celów zasiedzenia prawa własności tej działki są różne od granic tej działki wykazywanych obecnie w ewidencji gruntów. Jednocześnie powierzchnia działki nr [...] wynikająca z postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 1994r. sygn. akt [...] o nabycie własności przez zasiedzenie wynosi 1232 m- i odpowiada obecnej powierzchni tej działki ujawnionej w ewidencji gruntów. W tej sytuacji skarżąca kwestionuje przebieg granic działki nr [...] wynikający z obecnej ewidencji gruntów, gdyż nie odpowiadają one granicom działki nr [...] nabytej przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985r. przez S. i T. małż. M. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków, lokali. Odnośnie gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Odnośnie budynków ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Natomiast odnośnie lokali ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części - art. 20 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map - rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 ustawy). Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. Regulacje te zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 434). Rozdział 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. reguluje prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Z przepisów tych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Zgodnie z przepisem § 36 pkt 5 powołanego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej m.in. na potrzeby postępowania sądowego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego. W przedmiotowej sprawie takim postępowaniem sądowym była sprawa o nabycie prawa własności działki nr [...] przez zasiedzenie zakończona postanowieniem Sądu Rejonowego w P. Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 1994r. sygn. akt [...]. Granice działki nr [...] będącej przedmiotem zasiedzenia przedstawione na mapie geodezyjnej sporządzonej przez Urząd Rejonowy w P. z dnia [...] maja 1994r. do celów zasiedzenia, mają charakter granic prawnych i ustalają zasięg prawa własności. Jak już wyżej wskazano granice działki nr [...] obecnie ujawnione w ewidencji gruntów są różne od granic tej działki wynikających ze sprawy o zasiedzenie. Organ w celu usunięcia tej różnicy wszczął postępowanie w przedmiocie likwidacji błędu. Przepisy obecnie obowiązującego od dnia 3 czerwca 2001r. rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie przewidują wprowadzania zmian w ewidencji gruntów w drodze sprostowania błędów i omyłek w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tak jak przewidywało to w § 30 ust. 4 poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 158, poz. 813). Sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych odbywało się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc art. 113 § 1 kpa. Jednakże i pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków sprawa dotycząca zmiany granic działki nie mogła być zakwalifikowana jako wada nieistotna mogąca być wprowadzona do ewidencji w drodze sprostowania błędów i omyłek (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 1999r. sygn. IISA 566/99 Lex nr 46217). Wobec powyższego zasadnie organy uznały, że niedopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w drodze likwidacji błędu i postępowanie to jako bezprzedmiotowe, z powodu braku podstawy prawnej do jego prowadzenia należał umorzyć. Nie znaczy to, że organ prowadzący ewidencję gruntów pozbawiony jest drogi prawnej do wyjaśnienia kwestii granic działki nr [...]. Przepis § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków daje organowi prowadzącemu ewidencję podstawę do wprowadzenia do ewidencji z urzędu zmian wynikających m.in. z ostatecznych decyzji administracyjnych, a także z przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowań geodezyjno-kartograficznych zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Natomiast wprowadzenie tych zmian może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i ust. 2 zwłaszcza pkt 6, o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które nakładają na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 k.p.a.). Postępowanie to zakończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia zmiany. Wobec powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Gminy P., że w przedmiotowej sprawie wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów mogło się odbyć w drodze likwidacji błędu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.