IV SA/Wa 1857/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M., G. T. i M. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. K. M., G. T. i M. W. zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...]. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia, że nieruchomość ziemska G., KW G., karta [...], stanowiąca byłą własność E. L. nie podpadała pod działanie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister stwierdził, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do orzekania przez organy administracji w przedmiocie stwierdzenia, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2004 r. sygn. akt IV CK 336/04 i postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt P 107/08 Minister wskazał, że nie ma przepisów uprawniających organy administracji do orzekania w sprawach dotyczących art. 2 ust. 1 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W szczególności brak jest podstaw do stosowania przez organy administracji § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.). Zdaniem organu odwoławczego, w świetle art. 1 k.p.c. dochodzenie utraconego prawa własności jest sprawą cywilną. Do orzekania o prawach rzeczowych osób pozbawionych nieruchomości w ramach reformy rolnej właściwe są zatem sądy powszechne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej również jako ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 176/10, Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2352/05 w przedmiocie reformy rolnej, przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości – "czy w obecnym stanie prawnym przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3 poz. 13 ze zm.)"? Wskazać należy, iż uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 ppsa). Posiada nadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 ppsa. Wskazany przepis nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego (w tym wojewódzkiego sądu administracyjnego) rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu. Z uwagi na to, iż zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do orzekania przez organy administracji w przedmiocie stwierdzenia, czy dana nieruchomość podpadała pod działanie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej, a w szczególności brak jest podstaw do stosowania przez organy administracji § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 1945 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że należało zawiesić postępowanie do czasu podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z tych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 oraz art. 131 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.