IV SA/Wa 1859/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [....] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1) przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi; 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić. S. D., w odpowiedzi na sądowe wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, który został określony w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2009 r. na podstawie § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w wysokości 300 zł, w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. W równocześnie wniesionym przez stronę wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu wniosku (PPF), wnioskodawca wskazał, że jego żądanie dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W zawartym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1110 zł (netto), co udokumentował załączonym do wniosku odcinkiem przekazu pocztowego, poświadczającego odbiór świadczenia w powyżej wskazanej wysokości za listopad 2009 r. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że jego żona pobiera rentę inwalidzką w wysokości 1250 zł, co również udokumentował odcinkiem przekazu pocztowego. Skarżący wyjaśnił również, że oprócz domu o pow. 70 m2 oraz dziewięcioarowej działki nie posiada innego majątku, nie posiada również zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jego rodzina nie posiada dodatkowych źródeł dochodu, zaś z uwagi na inwalidztwo, znaczną część środków pieniężnych musi przeznaczać na leczenie. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że na wniosek strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie bowiem z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku poprzez zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Z informacji przedstawionych przez stronę wynika bowiem, że skarżący oraz jego żona osiągają miesięcznie dochód w łącznej wysokości ok. 2360 zł. Znaczna część otrzymywanych środków finansowych, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, z uwagi na inwalidztwo jego żony, przeznaczana jest na leczenie. W tych warunkach, pomimo tego, że wnioskodawca nie podał wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, można w sposób uprawniony przyjąć, że przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi, których nabycie jest niezbędne do zabezpieczenia egzystencji rodziny, wnioskodawca – nieposiadający dodatkowych dochodów ani oszczędności - nie jest w stanie uiścić w zakreślonym przez Sąd terminie 300 zł tytułem wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania sądowego wpis od skargi jest jedyną wymaganą opłatą, zaś zwolnienie skarżącego z obowiązku opłacenia tego wpisu umożliwi merytoryczne rozpoznanie jego sprawy. W rozpoznawanych przypadku brak jest jednak podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na ponoszenie kosztów tego postępowania jest obiektywnie niemożliwe. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, z których możliwe jest poczynienie pewnych oszczędności. W tych warunkach należy podkreślić, że opłaty sądowe (do których zalicza się wpis i opłatę kancelaryjną), do których poniesienia skarżący potencjalnie może być zobowiązany w przyszłości w postępowaniu sądowym dotyczącym jego skargi na decyzję z [...] września 2009 r. są ustanowione w niższej, niż wpis od skargi, wysokości. Wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej w sprawie wyniesie 150 zł, opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą strona będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - 100 zł; również inne potencjalne opłaty sądowe, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. Zważywszy na powyższe uprawnione jest stwierdzenie, że skarżący, posiadający stałe źródło dochodów i prowadzący gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, która również uzyskuje stały dochód, a także posiadający wiedzę odnośnie do wysokości tych opłat, ma możliwość zabezpieczenia środków finansowych w celu samodzielnego wywiązania się w przyszłości z obowiązku uiszczenia innych, niż wpis od skargi, opłat sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie poprzez poczynienie racjonalnych oszczędności w swoich wydatkach. Warto też przypomnieć, że uiszczenie opłat sądowych nie musi oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych strony, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (w przypadku skargi kasacyjnej – z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.) skarżącemu należy się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało postanowić jak w sentencji.