IV SA/Wa 1860/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska,, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. I. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie wymeldowania J. I. z pobytu stałego pod adresem R. -K. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w sprawie przeprowadzono wyczerpujące postępowanie wyjaśniające poprzez przesłuchanie świadków i stron, dokonanie oględzin lokalu, a także uzyskanie informacji z kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję. Bezspornie ustalono fakt prowadzenia przez J. I. gospodarstwa rolnego w R.-K. [...]. Ustalono również, że żona J. I. stale zamieszkuje w S. w lokalu przy ul. [...]. Nie ustalono jednak - zdaniem organu odwoławczego -okoliczności dotyczących tego, czy J. I. na stałe i dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego i skoncentrował swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala bowiem na stwierdzenie aby J. I. opuścił miejsce dotychczasowego zameldowania. Nie można również stwierdzić, że zamieszkał z żoną pod innym adresem i zerwał wszelkie więzi z dotychczasowym miejscem zameldowania. Organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom J. I., który oświadczył, że stale mieszka i przebywa pod adresem zameldowania. Wątpliwości organu budzi fakt dwukrotnego meldowania się skarżącego na pobyt czasowy pod adresem miejsca zamieszkania jego żony. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia w sprawie gruntownego postępowania dowodowego i ustalenia czy J. I. trwale i dobrowolnie zerwał więzi z miejscem dotychczasowego zameldowania. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. I. domagając się utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, rozpatrzenie sprawy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz wyjaśnienie powodów, dla których sprawa toczy się z wniosku Z. G. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wątpliwości sformułowane przez Wojewodę [...] odnośnie stanu faktycznego sprawy zostały dostatecznie Sygn. akt IV SA/Wa 1860/08 wyjaśnione przez organ pierwszej instancji. W szczególności skarżący oświadczył, że do akt sprawy dołączył rachunek za energię zużytą w zajmowanym przez niego budynku, a także ocenił, że żaden z przesłuchiwanych świadków nie zeznał, aby skarżący trwale i dobrowolnie opuścił miejsce zameldowania. Ponadto z zeznań świadków wynika, że skarżący jest jedyną osobą posiadającą klucze do zajmowanego przez siebie domu, którym się opiekuje. Skarżący nie znajduje podstaw w materiale dowodowym do powzięcia wątpliwości, pod jakim adresem przebywa. Odnosząc się do kwestii swoich czasowych meldunków w S. skarżący wskazał, że konieczność czasowego zameldowania wynikała z dopełnienia obowiązków służbowych i ze swej istoty wskazuje na czasową zmianę miejsca zamieszkania. Dodatkowo skarżący podniósł kwestę stronniczości urzędników wydających decyzje w jego sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 §2 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 §2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest zatem konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tymczasem, organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji przeprowadził "dość wyczerpujące" postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie nie zakwestionowano ani sposobu, ani Sygn. akt IV SA/Wa 1860/08 zakresu dokonywanych czynności wyjaśniających. Organ odwoławczy potwierdził jednocześnie bezsporność okoliczności, iż J. I. prowadzi gospodarstwo rolne w R.-K. [...] i w tym czasie przebywa pod tym adresem. Z akt sprawy wynika przy tym, iż organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, w toku którego przesłuchano świadków, dokonano wizji lokalnej budynku, w którym zameldowany jest J. I., zasięgnięto opinii Policji w zakresie ustalenia miejsca stałego pobytu skarżącego, a także zwrócono się do Urzędu Miasta w S. o przesłuchanie sąsiadów żony skarżącego na okoliczność przebywania J. I. pod adresem w S. ul. [...]. Za przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy przyjął konieczność przeprowadzenia "gruntownego postępowania dowodowego". Nie wynika jednak z zaskarżonej decyzji, jakiego rodzaju środki dowodowe i na jakie okoliczności organ pierwszej instancji miałby przeprowadzić. Wprawdzie Wojewoda [...] wskazał na brak możliwości stwierdzenia na podstawie zgromadzonych dowodów aby skarżący opuścił miejsce pobytu stałego oraz trwale zerwał z miejscem zameldowania wszelkie związki, to jednak organ ten nie jest konsekwentny w swojej ocenie przeprowadzonych dowodów. Organ odwoławczy wskazał bowiem na bezsporne ustalenie faktu prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego w R.-K. [...]. Jednocześnie organ ten stwierdził jednak, że w tym zakresie nie dał wiary zeznaniom skarżącego, gdyż pozostają one w sprzeczności z większością dowodów zgromadzonych w sprawie. Pomimo takiego stwierdzenia organ odwoławczy nie wskazał z jakimi dowodami pozostaje w sprzeczności ustalenie prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego. Skoro więc organ odwoławczy nie zgłosił zastrzeżeń do materiału dowodowego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji, a jednocześnie organ odwoławczy zgłosił zastrzeżenia do zakresu ustalonych w sprawie istotnych okoliczności, to nie może organ odwoławczy poprzestać na nakazaniu ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego bez wskazania konkretnych czynności dowodowych, które miałyby być jeszcze w sprawie wykonane. Dotychczasowe czynności dowodowe, ocenione przez Wojewodę [...] jako dość wyczerpujące, stanowią możliwe dla organu pierwszej instancji sposoby ustalenia stałego miejsca zamieszkania skarżącego oraz jego relację względem miejsca Sygn. akt IV SA/Wa 1860/08 zameldowania na pobyt stały. Jeżeli więc organ odwoławczy dostrzegł brak przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu w sprawie lub błędy w już przeprowadzonych czynnościach dowodowych, to powinien wskazać te okoliczności i formułując zalecenia dla organu pierwszej instancji dać temu wyraz poprzez precyzyjne określenie rodzaju i sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego, w zakresie określonym w art. 138 §2 kpa. Przy rozważaniu zastosowania art. 138 §2 kpa organ odwoławczy powinien przy tym mieć na względzie art. 136 kpa, według którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zastosowanie art. 138 §2 kpa jest bowiem możliwe tylko wtedy, gdy stwierdzony przez organ odwoławczy zakres postępowania dowodowego przekracza uprawnienia dowodowe tego organu wyznaczone w art. 136 kpa W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.