IV SA/Wa 1863/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA – Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy J. M. w piśmie z dnia 30 listopada 2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Skarżący nie złożył urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego pismem z dnia 4 grudnia 2009 r. został wezwany do wypełnienia tego formularza i odesłania go do Sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie praw pomocy bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca wezwanie Sądu, mimo dwukrotnego awizowania w dniach 11 i 21 grudnia 2009 r. nie została podjęta przez adresata w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Wobec braku odpowiedzi na powyższe wezwanie, wniosek skarżącego – zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2010 r. – został pozostawiony bez rozpoznania. W dniu 3 lutego 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od w/w zarządzenia, załączając formularz PPF, w którym zmodyfikował zakres swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Podniósł, iż nie otrzymał żadnego zawiadomienia o przesyłce z Sądu (awiza). Z kolei z formularza PPF wynika, ze wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2 169,00 złotych miesięcznie brutto (umowa na czas określony, zawarta do 30 marca 2010 r.), które zajęte jest przez komornika, albowiem wnioskodawca zobowiązany jest do alimentacji względem dwójki swoich dzieci. Ponieważ oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Sąd pismem z dnia 1 marca 2010 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez: 1) udzielenie szczegółowych informacji (przedłożenie dokumentów) na temat wysokości dochodów wnioskodawcy oraz wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie (żywność, mieszkanie), 2) nadesłanie wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z okresu od dnia 1 grudnia 2009 r. do 23 lutego 2010 r. (ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych), 3) nadesłanie dokumentów potwierdzających informacje zawarte w rubryce 11 formularza PPF, tj. dotyczących opłacania alimentów na rzecz dwójki dzieci, 4) złożenie oświadczenia czy wnioskodawca wynajmuje mieszkanie, a w przypadku, gdy wnioskodawca wynajmuje mieszkanie także do złożenia oświadczenia o wysokości płaconego miesięcznie czynszu. Na wezwanie, doręczone skarżącemu w dniu 8 marca 2010 r., J. M. nie udzielił odpowiedzi. Sąd zważył, co następuje: W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu (...), zarządzenie (...) przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd (...). Rozpoznawany wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika. Oznacza to, że J. M. powinien wykazać, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wymogi te zostały ustalone przez ustawodawcę w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołany przepis zobowiązuje stronę do wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wykazanie tego stanu rzeczy stanowi jedyny sposób uzyskania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wynika z tego, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający informacje o posiadanych przez stronę aktywach, nie jest bowiem zawsze wystarczającym dowodem na okoliczność, że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu. J. M. zawarł co prawda w formularzu PPF informacje o przybliżonej wysokości dochodów, jednakże mimo jasnej i precyzyjnej treści wezwania, nie podał żadnych informacji, do udzielenia których został zobowiązany przez Sąd. W konsekwencji niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania oraz ciążących na nim szczególnych zobowiązaniach. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowanej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Jedynie dla wyjaśnienia należy podnieść, iż o ile przesyłka zwierająca wezwanie z dnia 4 grudnia 2009 r. o złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF rzeczywiście została błędnie zaadresowana na ul. [...], a nie ul. [...], jak wskazuje skarżący w piśmie procesowym z 22 kwietnia 2010 r., to jednak pozostaje to bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, albowiem skarżący w dniu 3 lutego 2010 r. złożył wniosek na urzędowym formularzu PPF i Sąd ponownie rozpoznawał sprawę na podstawie tego właśnie wniosku. Przesyłka Sądu zawierająca wezwanie z dnia 1 marca 2010 r. została prawidłowo zaadresowana, a jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, skarżący odebrał przesyłkę osobiście. Wobec tego, iż wnioskodawca nie wykazał w sposób dostateczny, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do skorzystania z pomocy państwa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 powołanej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.