IV SA/Wa 1865/08
WyrokWSA w Warszawie2009-10-20
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Danuta Dopierała, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, może zostać nadana rygor natychmiastowej wykonalności pomimo zarzutów stron dotyczących braku uzasadnionego interesu społecznego lub gospodarczego oraz wadliwości postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione, gdy istnieje ważny interes społeczny i gospodarczy, który może obejmować odciążenie innych ulic, upłynnienie ruchu, ograniczenie emisji spalin i hałasu, poprawę bezpieczeństwa oraz dostosowanie infrastruktury do standardów europejskich. Sąd podkreślił, że ocena przesłanki interesu społecznego lub gospodarczego ma charakter ocenny i wymaga odniesienia do realiów konkretnej sprawy. Ponadto, sąd stwierdził, że przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dotyczące ustalenia lokalizacji drogi, nie mogą rażąco naruszać przepisów ustawy o drogach publicznych dotyczących odległości obiektów budowlanych od jezdni, ponieważ te przepisy nie znajdują zastosowania w postępowaniu o ustalenie lokalizacji drogi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację drogi krajowej. Skarżący kwestionowali m.in. nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zarzucając brak uzasadnionego interesu społecznego lub gospodarczego oraz wadliwość postępowania. Podnoszono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie środowiska i odległości od budynków. Sąd oddalił skargi, uznając legalność zaskarżonej decyzji i prawidłowość nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skarg S. C., A. K. oraz Z. W. i E. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi - oddala skargi -
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. znak: [...], na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1-3, art. 12 ust. 1 - 3 i ust. 4 pkt 1, art. 16 ust. 2, art. 17, art. 19 ust. 2 - 5, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustalił dla Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad lokalizację drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie drugiego mostu przez rz. [...] w S. wraz z ulicą [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] - etap II obejmujący budowę przejścia drogi krajowej nr [...] przez S. po prawej stronie [...] z uwzględnieniem ulicy [...] jako nowego przebiegu wraz z włączeniem do drogi krajowej nr [...].
Odwołania od powołanej decyzji wnieśli do Ministra Infrastruktury A. i M. P., D. i Z. B., S. B., A. G., Z. R., E. G., S. C., A. K., A. S., T. C., Z. A., J. i J. S., J. i J. S., M. C., J. L., I. Z., Z. W., Z. K., P. spółka z o.o. w S., W. K., A. R. i M. R.
Po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez wyżej wymienione osoby Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r.
Decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. W. i E. G., A. K., S. C. oraz W. K.
Z. W. i E. G. wskazali, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnieśli niezasadność nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Stwierdzili, że powołanie się przez organ administracji na ochronę zdrowia i życia ludzkiego oraz ochronę środowiska przyrodniczego na obecnie istniejącym odcinku drogi krajowej nr [...] w S. nie może być rozumiane jako uzasadniony interes społeczny i gospodarczy w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zauważyli, że natężenie ruchu kołowego na przedmiotowym odcinku drogi jest od wielu lat na tym samym poziomie i do czasu podjęcia decyzji przez Wojewodę [...] problem ten nie był rozważany przez jakiekolwiek organy administracji w kontekście ochrony zdrowia i życia mieszkańców okolicznych terenów, a tym bardziej w kontekście ochrony przyrody. Ponadto, w ocenie Z. W. i E. G., problem nadmiernego natężenia ruchu dotyczy większości dróg przebiegających przez miejscowości całego kraju. Cała infrastruktura drogowa Polski nie spełnia kryteriów obowiązujących w Unii Europejskiej. Jest to okoliczność nie wymagająca przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Zdaniem skarżących, argumentacja organu administracji nadającego decyzji lokalizacyjnej rygor natychmiastowej wykonalności prowadzi do wniosku, że wszystkim tego typu rozstrzygnięciom należałoby nadać taki rygor.
Ponadto, w ocenie Z. W. i E. G., niedorzeczne jest motywowanie przez organ nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności potrzebą poprawy ruchu drogowego w kraju w sytuacji, gdy kwestionowana decyzja dotyczy trzykilometrowego odcinka drogi, a czas realizacji inwestycji nie jest nigdzie "dokumentacyjnie" określony.
Skarżący zwrócili też uwagę, że w niedalekiej odległości od S. planowana jest budowa drogi ekspresowej [...], gdzie skoncentrować miałby się cały ruch tranzytowy. Okoliczność ta stawia pod znakiem zapytania celowość całej inwestycji związanej z budową ulicy [...].
W kontekście podniesionych wyżej zastrzeżeń do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r., którą ustalono lokalizację przedmiotowej inwestycji, Z. W. i E. G. zarzucili Ministrowi Infrastruktury, że powielił właściwie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji w zakresie podstawy nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności i nie odniósł się do podniesionych przez nich, rzeczowych argumentów. Zdaniem skarżących, organ odwoławczy naruszył tym samym art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Przepis ten, jak podnieśli, zawiera określenia nieostre, co pozostawia organowi administracji tzw. luz decyzyjny. Ów luz nie może jednak oznaczać dowolności w podejmowaniu rozstrzygnięcia, które musi być należycie uzasadnione.
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Dalej skarżący podnieśli, że za brakiem podstaw do nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności przemawia również sama jej sentencja, z której wynika, iż planowana droga stanowi drugi etap inwestycji po pierwszym, jakim jest budowa mostu na [...]. Powołali się w tym względzie na pismo Burmistrza S. z dnia [...] października 2007 r., z którego wynikać ma, że przewidywany termin realizacji pierwszego etapu inwestycji określono na lata 2008 - 2013, a termin realizacji drugiego etapu, to jest budowy nowej drogi [...], na lata 2014 - 2018. Już tylko z tego względu, zdaniem Z. W. i E. G., decyzja lokalizacyjna jest przedwczesna. Powinna zostać uchylona, ponieważ pozbawia konstytucyjnie chronionego prawa własności.
Skarżący zwrócili również uwagę na konieczność przestrzegania przez organy administracji zasady zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wskazali na art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., zgodnie z którym do czasu uzyskania pozwolenia na budowę, nieruchomości mogą być użytkowane nieodpłatnie przez dotychczasowych właścicieli.
Podnieśli ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury zawiera liczne błędny w zakresie odniesień do odwołań wniesionych przez strony postępowania, co stawia pod znakiem zapytania rzetelność postępowania organu drugiej instancji. Jako przykład niedokładności Z. W. i E. G. wskazali twierdzenie organu, jakoby we wniesionych przez nich odwołaniach pojawił się postulat wykupu części nieruchomości nieprzeznaczonych pod inwestycję. Zauważyli, że roszczenie takie nie było przez niech wysuwane, bowiem nieruchomości, których są właścicielami w całości objęte są planowanym zamierzeniem inwestycyjnym.
Podnosząc opisane wyżej zarzuty Z. W. i E. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nieruchomości skarżących oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Argumentację zbieżną z opisaną powyżej przedstawiła S. C., która podniosła także, że pozostawiony jej po podziale odcinek działki nie nadaje się do zagospodarowania. Poddała w wątpliwość dokonanie podziału jej nieruchomości w sytuacji, gdy mocą decyzji lokalizacyjnej sąsiednia działka ewidencyjna została przejęta w całości.
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Z kolei, działająca przez pełnomocnika A. K., poza zarzutem wadliwego nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazała na naruszenie art. 43 ustawy o drogach publicznych poprzez niezachowanie wymaganej przez ten przepis odległości zewnętrznej krawędzi jezdni nowo projektowanej drogi od budynków znajdujących się na działce, której jest właścicielem. Jej zadaniem, organy administracji, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi, nie dokonały dokładnego obliczenia odległości posadowionych na działce skarżącej budynków od krawędzi nowo projektowanej drogi.
Ponadto A. K. zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska, w szczególności art. 47 pkt 1 lit. a, b i d ustawy Prawo ochrony środowiska w zakresie oceny bezpośredniego i pośredniego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi i ich dobra materialne. Stwierdziła, że decyzja Burmistrza Miasta S. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie
uwzględnia wielu kwestii wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska
i dyrektyw wspólnot europejskich dotyczących ochrony środowiska. Powołała się na
art. 174 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, wskazując w szczególności
na zakaz emisji polegających np. na powodowaniu hałasu, powstających w związku
z eksploatacją drogi. Zdaniem A. K., powołane w uzasadnieniach decyzji
rozwiązanie, polegające na zastosowaniu ekranów akustycznych, jest półśrodkiem,
ponieważ wedle najnowszych badań oddziaływanie hałasu z projektowanej drogi
będzie odczuwalne nawet w odległości 300 m. Skarżąca zauważyła, że zabudowania
znajdują się już w odległości 17 m od krawędzi jezdni, w związku z tym negatywne
oddziaływanie hałasu z drogi na te zabudowania jest oczywiste. Jej zdaniem, trudno
sobie wyobrazić zamieszkanie w takim środowisku. Tymczasem w decyzjach
bezpodstawnie wskazuje się, że teren inwestycji jest niezabudowany. Skarżąca
powołała się też na rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2006 r.
w sprawie dróg, linii kolejowych i lotnisk, których eksploatacja może powodować
negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznych obszarach, dla których jest
wymagane sporządzanie map akustycznych, oraz sposobów określania granic
terenów objętych tymi mapami (Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 8), wydane na podstawie
art. 179 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wskazując na § 2 powołanego
rozporządzenia, a także na treść uzasadnień decyzji organu pierwszej i drugiej
instancji oraz na dane zawarte w załączniku do decyzji Burmistrza Miasta
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
S. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację przedsięwzięcia stwierdziła, że planowane przedsięwzięcie drogowe będzie obiektem powodującym negatywne oddziaływanie akustyczne na znacznym obszarze.
Podnosząc powyższe zarzuty A. K. wniosła o uchylenie decyzji z uwagi na obrazę przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a niezależnie od powyższego o uchylenie decyzji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Podobną do opisanej wyżej argumentację przedstawił W. K., kwestionując w szczególności prawidłowość decyzji Burmistrza Miasta S. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej. Skarżący nadmienił, że ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie może pozostawać w sprzeczności z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska w przeciwieństwie do wielu innych uregulowań prawnych, których stosowanie jest przez "specustawę" zniesione, np. przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Prawomocnym postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K.
Na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. S. C. oświadczyła, że działki, które pozostały jej po podziale nie nadają się do zagospodarowania i zażądała ich przejęcia przez Państwo za odszkodowaniem.
Działająca przez pełnomocnika A. K. wskazała, że planowana inwestycja usytuowana jest w niezgodnej z przepisami odległości od jej domu i zażądała przesunięcia planowanego przebiegu drogi.
Działający przez pełnomocnika E. G. podniósł, że organ administracji pobieżnie odniósł się do podnoszonych przez niego w toku postępowania zarzutów.
Pełnomocnik inwestora wskazał, że rozpoczęto już realizację inwestycji w postaci budowy mostu, i że toczy się postępowanie w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ulicy [...].
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Oceny legalności zaskarżonej decyzji należało dokonać w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, to jest w dniu 31 lipca 2008 r.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), dalej powoływanej również jako ustawa
o szczególnych zasadach, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych
i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają
decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek właściwego zarządcy drogi.
W toku postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji drogi organ administracji dokonuje sprawdzenia, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy dotyczy inwestycji o charakterze drogi publicznej. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych ustawą o szczególnych warunkach obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji drogi, w której stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy zamieszcza w szczególności:
1. wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi,
z określeniem ich kategorii,
2. określenie linii rozgraniczających teren,
3. warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony dóbr kultury oraz
potrzeb obronności państwa,
4. wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich,
5. zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości.
Organ orzekający w przedmiocie lokalizacji drogi nie może modyfikować wniosku zarządcy drogi, ani też korygować jej przebiegu.
Aby odmówić ustalenia lokalizacji drogi w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi zatem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Ocenia legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób.
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Należy podkreślić, że organ orzekający w przedmiocie lokalizacji drogi nie może uzależniać wydania decyzji od jakichkolwiek innych świadczeń i warunków nie przewidzianych przepisami (art. 6 ustawy o szczególnych zasadach).
Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Ministra Infrastruktury co do spełnienia wszelkich wymogów formalnych i materialnoprawnych ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej.
Stosownie do wymogu określonego w art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach inwestor - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad - przed złożeniem wniosku o ustalenie lokalizacji drogi zasięgnął opinii właściwych miejscowo: Zarządu Województwa [...], Zarządu Powiatu w [...] i Burmistrza Miasta S. Niewyrażenie opinii przez Burmistrza Miasta S. w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się o nią prawidłowo potraktowano jako brak zastrzeżeń do wniosku (art. 3 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach).
Złożony przez inwestora wniosek, który uzupełniono na skutek wezwania z dnia 20 listopada 2007 r., spełnia wymogi określone w art. 5 ust. 1 ustawy
o szczególnych zasadach. W szczególności dołączono do niego opinie
[...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., a także ostateczną decyzję Burmistrza
Miasta S. z dnia [...] listopada 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach
zgody na realizację przedsięwzięcia.
Po złożeniu wniosku przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
I Autostrad Wojewoda [...], wykonując obowiązek ustanowiony przepisem
art. 5 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach, zawiadomił o wszczęciu postępowania
w drodze obwieszczeń w Urzędzie Miasta S. oraz w prasie lokalnej.
Stosownie do treści art. 7 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. została doręczona inwestorowi (jego pełnomocnikowi). Pozostałe strony zawiadomiono o jej wydaniu w drodze obwieszczeń we właściwym urzędzie miasta i prasie lokalnej. Zawiadomienia o wydaniu decyzji wysłano dotychczasowym właścicielom objętych nią nieruchomości na adresy wskazane w ewidencji gruntów. Zawiadomienie o wydaniu decyzji zawiera informację o możliwości zapoznania się z nią w [...] Urzędzie Wojewódzkim oraz o tym, że po upływie czternastu dni od dnia publicznego
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
ogłoszenia obwieszczenia, zawiadomienie o wydaniu decyzji uważa się za doręczone.
Decyzja Wojewody [...] zawiera wszystkie elementy przewidziane przez powołany art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Z kolei Minister Infrastruktury, działając jako organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji wystarczająco i należycie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniach od decyzji Wojewody.
Przechodząc do zawartego we wszystkich wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargach zarzutu niezasadnego nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności należy wskazać, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych nadają decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek właściwego zarządcy drogi, uzasadniony interesem społecznym lub gospodarczym.
Działający przez pełnomocnika, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, pismem z dnia [...] stycznia 2008 r., powołując się na wskazany przepis ustawy o szczególnych zasadach, wniósł o nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy.
Uwzględniając żądanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, organ pierwszej instancji wskazał, że podjęcie przedmiotowej inwestycji spowoduje odciążenie ulic [...] i [...], upłynnienie ruchu, a tym samym przyczyni się do ograniczenia emisji spalin i hałasu wytwarzanych przez pojazdy przejeżdżające drogą krajową nr [...] na obecnym odcinku. Organ administracji wywiódł też, iż nowo projektowana trasa będzie bezkolizyjna i nie będzie bezpośrednio dostępna z przyległych działek, co podniesie poziom bezpieczeństwa. Wskazał ponadto na potrzebę jak najszybszego dostosowania polskiej infrastruktury drogowej do standardów innych krajów Unii Europejskiej. Stanowisko Wojewody [...] w tym zakresie podzielił Minister Infrastruktury.
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z zawartą w skargach argumentacją, która uzasadniać ma brak podstaw do nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przesłanka istnienia interesu społecznego lub gospodarczego, która stanowić może podstawę nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności ma niewątpliwie ocenny charakter. W związku z tym, ustalenie jej wystąpienia wymaga każdorazowo odniesienia do realiów konkretnej sprawy dotyczącej lokalizacji drogi krajowej. Takiej też oceny dokonał Wojewoda [...] wskazując na, uwarunkowaną realizacją przedmiotowej inwestycji, możliwość odciążenia innych, zbyt intensywnie użytkowanych, ulic, poprawę bezpieczeństwa i ograniczenie wpływu na środowisko naturalne. Zdaniem Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że budowa przedmiotowego odcinka drogi, w istocie spowoduje wskazane wyżej, pozytywne zmiany w zakresie poprawy bezpieczeństwa ludzi i ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko naturalne. To zaś uzasadniania niezwłoczne podjecie czynności zmierzających do rozpoczęcia realizacji inwestycji.
Należy też stwierdzić, że potrzeba dokonania oceny zasadności nadania decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności w odniesieniu do realiów konkretnej sprawy administracyjnej nie oznacza, iż właściwy organ administracji, nadając ten rygor, nie może powoływać się także na wywoływane przez natychmiastową realizację decyzji skutki, które mają charakter ponadlokalny i wykraczają poza teren objęty planowaną inwestycją. Trzeba wszak pamiętać, że chociaż przedmiotowa inwestycja drogowa dotyczy tylko kilkukilometrowego odcinka drogi, to stanowi element krajowego systemu drogowego, który wymaga rozbudowy i modernizacji. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących potrzeba dostosowania infrastruktury drogowej w Polsce do standardów europejskich, obok innych, opisanych wyżej, a związanych z potrzebą poprawy bezpieczeństwa i zmniejszeniem negatywnego oddziaływania na środowisko naturalne okoliczności, może uzasadniać nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wadliwości zastosowania tego rygoru nie może też uzasadniać podnoszony przez skarżących brak celowości przedmiotowej inwestycji w kontekście planowanej budowy drogi ekspresowej [...], biegnącej w niedalekiej odległości od S.
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Okoliczność, że droga, której lokalizację ustalono w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji stanowi drugi etap realizacji inwestycji, poprzedzony budową mostu na rzece [...], również nie pozbawia zasadności orzeczenia o nadaniu decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności, zwłaszcza w kontekście oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 13 października 2009 r., że budowa mostu już się rozpoczęła, a postępowanie w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę ulicy [...] jest w toku.
Wobec podniesionych wyżej okoliczności oraz wobec faktu, że postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., która podlega wykonaniu, brak jest podstaw do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nadania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zdaniem Sądu, pilne wdrożenie decyzji lokalizacyjnej w życie jest "niezbędne", a zwłoka w wykonaniu decyzji Wojewody [...] wywołana wniesieniem odwołań zagrażała takim dobrom, jak bezpieczeństwo ludzi, środowisko naturalne, czy też rozwój krajowej infrastruktury drogowej. Niezwłoczne zrealizowanie przedmiotowej inwestycji jest ważne społecznie.
Niezasadny jest podniesiony w skardze A. K. zarzut naruszenia art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.).
Przepis art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych określa minimalną odległość obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni, różnicując tę odległość w zależności od rodzaju drogi (krajowa, wojewódzka, powiatowa, gminna) oraz tego, czy znajduje się ona w terenie zabudowy, czy też poza nim. A. K. wskazuje, że w świetle wskazanego przepisu, na terenie zabudowanym obiekty budowlane przy drogach krajowych powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Tymczasem, w przypadku rozbudowy drogi krajowej nr [...] zgodnie z ustaleniami przyjętymi przez Wojewodę [...], zaadaptowany przez skarżącą na cele mieszkaniowe budynek znajdzie się w odległości 7 - 8,5 m od krawędzi jezdni nowo projektowanej drogi.
W ocenie Sądu, decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi wydana na podstawie przepisów ustawy o szczególnych zasadach nie może rażąco naruszać powołanego
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
przez skarżącą art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, ponieważ przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie lokalizacji drogi krajowej. Już choćby treść ustępu 2. zd. 1 art. 43 ustawy
o drogach publicznych, zgodnie którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach
usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli,
w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą
zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na
budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych wskazuje, że
przepis ten normuje dopuszczalność usytuowania nowo projektowanych obiektów
budowlanych przy drogach już istniejących, a nie kwestię usytuowania nowo
projektowanych dróg krajowych względem już istniejących obiektów budowlanych.
Z przedstawionym wyżej rozumieniem art. 43 ustawy o drogach publicznych koresponduje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1687/07 (LEX nr 470931), w uzasadnieniu którego stwierdzono, że dyspozycja art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych normuje odległości, jakie muszą być zachowane między obiektem budowlanym, a krawędzią jezdni istniejącej drogi publicznej, podczas budowy obiektu budowlanego. Przepis ten nie normuje przeznaczenia terenu na drogę publiczną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Nie mogą zostać uwzględnione zarzuty dotyczące naruszeń przepisów dotyczących ochrony środowiska.
Stosownie do powołanego wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zawierać ma m.in. warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska (pkt 3). Na stronie czwartej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzono, że przygotowanie inwestycji na dalszym etapie powinno być zgodne z decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie drugiego mostu przez rzekę [...] w S. wraz z ul. [...] w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz ze wzmocnieniem istniejącego mostu. Ostateczną decyzję Burmistrza Miasta S. dołączono do wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych I Autostrad o ustalenie lokalizacji drogi.
Powoływane w skargach A. K. i W. K. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenia
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
Ministra Środowiska z dnia 14 grudnia 2006 r. odnoszą się do decyzji Burmistrza Miasta S. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Wady tej decyzji, czy też poprzedzającego jej wydanie postępowania, nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu rozpoznającego skargę na decyzję w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej. W szczególności, podstawy do dokonania oceny wskazywanych przez skarżących naruszeń prawa nie stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ani też art. 135 tej samej ustawy, zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. "Usytuowanie" kompetencji orzeczniczych Sądu w "granicach sprawy" oznacza, że nie może on uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd nie może więc dokonywać kontroli decyzji Burmistrza Miasta S. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzja ta nie została bowiem wydana w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczą skargi S. C., A. K. oraz Z. W. i E. G. W administracyjnym toku instancji stronom postępowania służyły odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. do organu wyższego stopnia, a następnie - po wyczerpaniu środka zaskarżenia - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego.
Z podanych wyżej podwodów Sąd nie ma prawnych podstaw, aby odnieść się do wskazanych przez A. K. i W. K. wad decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2006 r.
Brak jest także podstaw do uznania za zasadne twierdzenia, jakoby planowane zainstalowanie ekranów akustycznych na znacznym odcinku drogi było jedynie "półśrodkiem" wobec przedstawionych w skardze, a wynikających m.in. z załącznika do decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, danych o zasięgu oddziaływania akustycznego po realizacji inwestycji. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że szczegółowe rozwiązania techniczne
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
w zakresie planowanej inwestycji będą przedmiotem postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. W tym też postępowania inwestor będzie musiał zaproponować takie rozwiązania techniczne, które pozwolą spełnić wymagania dotyczące dopuszczalnych poziomów hałasu.
Odnośnie do stanowiska S. C., która podnosi, że dokonany decyzją lokalizacyjną podział należącej do niej nieruchomości czyni pozostawioną jej działkę, niemożliwą do zagospodarowania oraz wskazuje, że przeprowadzenie tego podziału budzi zastrzeżenia wobec całościowego przejęcia sąsiedniej działki ewidencyjnej, należy przede wszystkim przypomnieć, sygnalizowaną już powyżej regułę, że organy administracji prowadzące postępowanie w sprawie lokalizacji drogi krajowej oceniają wyłącznie legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie mają kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji celu publicznego w inny sposób. Decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi zatwierdza przedstawiony przez inwestora projekt podziału nieruchomości. To inwestor wybiera najkorzystniejszy wariant przebiegu drogi. Aby odmówić ustalenia lokalizacji drogi w sposób wnioskowany przez inwestora organy prowadzące postępowanie muszą więc wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie lokalizacji przedmiotowej inwestycji drogowej nie ustalono, że taka niezgodność ma miejsce. Także Sąd nie stwierdza, aby ustalony przebieg drogi naruszał przepisy powszechnie obowiązującego prawa.
Należy też wskazać, że stosownie do treści art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Nabycie takie nie następuje jednakże w ramach postępowania w sprawie lokalizacji drogi.
Jak wskazano powyżej, decyzja Wojewody [...] zawiera wszystkie elementy przewidziane przez powołany art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. i zdaniem Sądu nie nosi cech dowolności. Minister Infrastruktury, działając jako organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach obu decyzji odniesiono się do wszystkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy lokalizacji
Sygn. akt IV SA/Wa 1865/08
przedmiotowej inwestycji drogowej i w wystarczający sposób wyjaśniono powody orzeczenia zgodnego z wnioskiem inwestora. Organ odwoławczy należycie odniósł się do argumentacji przedstawionej w odwołaniach wniesionych od decyzji organu stopnia wojewódzkiego. Podniesione w skardze Z. W. i E. G. uchybienia w zakresie przedstawienia przez organ drugiej instancji wniosków zawartych w odwołaniach wniesionych przez nich od decyzji Wojewody [...] nie miały wpływu na wynik sprawy i nie świadczą o braku rzetelności Ministra Infrastruktury w toku postępowania odwoławczego.
Zdaniem Sądu, wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostek, których przebieg planowanej drogi dotyczył. Analiza decyzji nie daje podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności wynikająca z planowanej poprawy warunków ruchu drogowego w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Zatem, choć ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji narusza interes prawny skarżących, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło