IV SA/Wa 1866/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W dniu 5 grudnia 2008 r. za pośrednictwem urzędu pocztowego skarżąca- J.P. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnieni od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z informacji zawartych w nadesłanym formularzu wynika, że skarżąca jest właścicielem domu o pow. 60 m2 oraz użytków rolnych o pow. 2ha i 1,05 ha młodnika leśnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżąca wskazała, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako jedyny dochód wymieniła dochód z emerytury w wysokości 1091,11 zł miesięcznie. W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez skarżącą dochodów oraz ponoszonych wydatków, Sąd pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. zobowiązał skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni wniosku, poprzez przedstawienie informacji na temat wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz informacji, czy starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zobowiązano ponadto skarżącą do nadesłania wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek skarżąca nadesłała w dniu 8 stycznia 2009 r. pismo, w którym oświadczył, że na koszty bieżącego utrzymania oraz rachunki wydaje średnio ok. 1600 zł miesięcznie ( 1000 zł - opłata za media i ogrzewanie, 250-300 zł koszty pomocy osób trzecich, 300 zł- koszty wyżywienia), natomiast na zakup niezbędnych lekarstw ok. 200 zł. Ponadto wskazała, iż gospodarstwo rolne, którego jest właścicielką jest bardzo małe, a uzyskiwane z niego dochody wystarczają jedynie do pokrycia podstawowych potrzeb. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż roczna przychodowość z gospodarstwa rolnego wynosi 2 243,98 zł. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, iż saldo na rachunku skarżącej na dzień 1 października wynosiło 22 179, 13 zł, na dzień 14 października 70 181, 32 zł, natomiast na dzień złożenia wniosku skarżąca posiadała jedynie 152 zł. W dniu 21 stycznia 2009 r. wezwano skarżącą do złożenia wyjaśnień i wykazania, że środki uzyskane z likwidacji lokaty terminowej w wysokości 20 000 zł oraz likwidacji książeczki w wysokości 70 000 zł w całości zostały wydatkowane oraz do złożenia oświadczenia, czy korzysta z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej. W dniu 2 lutego 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo procesowe, w którym skarżąca oświadczyła, iż pieniądze uzyskane ze sprzedaży ziemi zostały, zgodnie z jej zamierzeniami, wydatkowane na uregulowanie spraw własnościowych oraz remont domu, w tym mieszkania. Skarżąca dodała, iż jest osobą schorowaną, uzależnioną od pomocy osób trzecich. Dodała, iż w miesiącu lutym jest zobowiązana opłacić rachunek za gaz w wysokości 1132, 55 zł. Oświadczyła ponadto, iż nigdy nie korzystała z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek skarżącej należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jakie wnioskodawca posiada na dzień złożenia wniosku. Sytuacja materialna skarżącej uwidoczniona w formularzu PPF oraz piśmie z dnia 5 stycznia 2009 r. i z dnia 29 stycznia 2009 r. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jedynym dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1244 zł. Skarżąca posiada gospodarstwo rolne, jednak jak oświadczyła jest ono niewielkie ( 1,01 ha przeliczeniowego), a niewielkie dochody które uzyskuje, wystarczają jedynie do pokrycia podstawowych potrzeb. Skarżąca uprawdopodobniła również, iż uzyskane dochody ze sprzedaży ziemi oraz likwidacji książeczki mieszkaniowej zostały przez nią wydatkowane na uregulowanie spraw właścicielskich oraz remont domu i mieszkania. Należy mieć na uwadze, iż skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, korzysta z pomocy osób trzecich. Ponosi ponadto znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu oraz zakupem lekarstw. Powyższe zatem daje podstawę przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz stanowienia adwokata. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.