IV SA/Wa 1867/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Alina Balicka, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne nałożone za połowy dorsza po wprowadzeniu zakazu przez rozporządzenie Komisji Europejskiej są zasadne, nawet jeśli armatorzy posiadali ważne zezwolenia połowowe, a kwestia wyczerpania ogólnej kwoty połowowej budzi wątpliwości?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że kary pieniężne nałożone na armatorów za połowy dorsza po wprowadzeniu zakazu przez rozporządzenie Komisji Europejskiej są zasadne. Sąd stwierdził, że rozporządzenia wspólnotowe mają bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym i są wiążące. Zakaz połowów został wprowadzony w związku z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce, co nie budzi wątpliwości. Posiadanie ważnego zezwolenia połowowego nie uchyla obowiązku przestrzegania zakazów wprowadzonych przez prawo wspólnotowe, które mają pierwszeństwo przed indywidualnymi zezwoleniami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg armatorów statku rybackiego na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymały w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego o wymierzeniu kar pieniężnych. Kary nałożono za prowadzenie połowów dorsza w okresie od października 2007 r., po wprowadzeniu zakazu przez rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 804/2007, które miało związek z wyczerpaniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce. Armatorzy kwestionowali zasadność kar, podnosząc m.in. brak ustaleń co do faktycznego wyczerpania kwoty połowowej, ważność posiadanych zezwoleń oraz naruszenie zakazu reformationis in peius.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skarg L. B., A. B. oraz L. O. na decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargi -
Zaskarżonymi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzjami z dnia [...] sierpnia 2010 r. o numerach: [...] wydanymi po rozpatrzeniu odwołań L. B., A. B. i L. O. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzje Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2010 r. o numerach: [...] wymierzające L. B., A. B. i L. O., armatorom statku rybackiego [...], o długości całkowitej większej niż 10 m, kary pieniężne w wysokości 20.000 zł za to, że w dniach: od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. prowadzili połowy dorsza naruszając przepis art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25 - 32, wody WE) przez statki pływające pod banderą polską (Dz. U. UE L 180 z dnia 10 lipca 2007 r.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięć Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji postępowań wyjaśniających ustalono, że podczas rejsów połowowych w dniach: od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. jednostka rybacka [...] prowadziła połowy dorsza w Morzu Bałtyckim. Z kart dziennika połowowego oraz dokumentów sprzedaży produktów rybnych wynika, że jednostka ta złowiła i przywiozła do portu odpowiednio: ok. 805 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 5037 zł., ok. 1017 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 6090 zł, ok. 1298 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 6660 zł, ok. 263 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 1350
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
zł, ok. 410 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 2100 zł, ok. 58 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 300 zł, ok. 497 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 2635 zł, ok. 175 kg dorszy w relacji pełnej, osiągając nielegalny zysk w kwocie 930 zł.
Ponownie badając sprawę Minister wyjaśnił, iż uznając, że ogólna kwota połowowa dorszy na 2007 r. została wyczerpana, Komisja (WE) w rozporządzeniu nr 804/2007 ustanowiła zakaz połowów dorsza obowiązujący od dnia 11 lipca 2007 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Pomimo, iż w przepisach wspólnotowych mówi się o kwotach połowowych poszczególnych gatunków ryb pojęcia te są tożsame z obowiązującym w przepisach krajowych pojęciem ogólnej kwoty połowowej danego gatunku ryb, która w przypadku dorsza, zgodnie z dodatkiem do Załącznika do rozporządzenia Rady (WE) Nr 1941/2006 ustalającego wielkości dopuszczalnych połowów i inne związane z nimi warunki dla niektórych zasobów do Morza Bałtyckiego na 2007 r. (Dz. U. L 367 z dnia 22 grudnia 2006 r.), wynosiła w 2007 r. (łącznie na podobszarach 22-24 i 25-32) 13613 ton. Taka też kwota została rozdzielona do wykorzystania między rybaków w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej, na morzu terytorialnym, w Zatoce Puckiej, w Zatoce Gdańskiej oraz poza polskimi obszarami morskimi, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu i warunków wykorzystania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1854). Pojęcie "ogólnego dopuszczalnego połowu" oraz zasady podziału poszczególnych kwot połowowych w ramach specjalnych zezwoleń połowowych są powszechnie znane w środowisku rybackim, przynajmniej od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 1996 r. Nr 34, poz. 145). Każdorazowo (corocznie) podziału ogólnej kwoty połowowej danego gatunku dokonuje się po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno - zawodowych rybaków.
Minister podkreślił także, że z danych pochodzących z Europejskiego Systemu Wymiany Danych (FIDES III) wynika, że przyznana kwota połowowa dorsza na obszarze 25-32 Morza Bałtyckiego została wykorzystana w 162,5 % przez polskie statki rybackie, co oznacza, iż została wyłowiona kwota dorsza przyznana na cały obszar Morza Bałtyckiego.
Przywołując stanowisko wyrażone w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt U 6/08 Minister wskazał, iż
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
zakaz połowu dorsza został ustanowiony przez Komisję Europejską na podstawie informacji uzyskanych od inspektorów, którzy podczas kontroli ustalili, że połowy dorsza dokonywane przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone KE przez Polskę na 2007 r. Komisja Europejska z własnej inicjatywy określiła, że z dniem wejścia w życie rozporządzenia KE z dnia 9 lipca 2007 r. (tj. od 11 lipca 2007 r.) do 31 grudnia 2007 r. obowiązuje zakaz połowu, przechowywania, przeładunku lub wyładunku dorsza przez statki pływające pod polską banderą.
W związku z powyżej przedstawionymi uwagami organ podniósł, że zastosowane przez organ pierwszej instancji przepisy prawne tj. 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie i art. 34 ust. 4 ustawy o rybołówstwie są jak najbardziej uzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu, iż wymierzenie kary pieniężnej pozostaje w sprzeczności z warunkami specjalnego zezwolenia połowowego i prowadzi do bezpodstawnej utraty praw do połowu dorszy organ podniósł, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - specjalne zezwolenie połowowe - nie została w wyniku wydania przez KE rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 wyeliminowana z obrotu prawnego, lecz nastąpiła częściowa utrata uprawnień w niej określonych z mocy prawa, wskutek zaistnienia przesłanek określonych w art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007. Uprawnienia określone w tym zezwoleniu wygasły po wyłowieniu ogólnej kwoty połowowej dorszy w Polsce. Połowy ryb mogły być prowadzone po spełnieniu następujących przesłanek: na statku winna znajdować się licencja połowowa wraz z zezwoleniem połowowym oraz połowy mogą dotyczyć jedynie organizmów morskich, które są w nim określone i których ogólna kwota połowowa nie została wyczerpana. Podmioty wykonujące rybołówstwo mają obowiązek dokonywać tych połowów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami krajowymi i wspólnotowymi, a więc nie wystarczy sama kwota wpisana w specjalnym zezwoleniu połowowym, ale również należy przestrzegać przy wykonywaniu tego rodzaju działalności wymiarów i okresów ochronnych określonych dla danego gatunku, używać stosownych narzędzi połowowych jak również należy zaprzestać prowadzenia połowów kiedy przepisy powszechnie obowiązujące tego wprost nie zakazują.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu naruszenia wyrażonej w art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, poprzez
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
nieuwzględnienie przez organ faktu dokonania naruszenia w sposób niezawiniony organ wskazał, że sankcje administracyjne nie są tożsame z karami przewidzianymi w prawie karnym, dlatego też zasady ich nakładania różnią się od zasad wymiaru kar przewidzianych w kodeksie karnym.
W odniesieniu natomiast do zarzutu prowadzenia odrębnego postępowania co do każdego naruszenia, zamiast jednego postępowania obejmującego pięć naruszeń dokonanych w pewnych odstępach czasu Minister podniósł, że kpa nie przewiduje łączenia różnych spraw, nawet o podobnym stanie faktycznym. Możliwości łącznego wymierzania kary nie przewiduje również ustawa o rybołówstwie oraz rozporządzenie w sprawie wysokości kar.
Minister nie zgodził się także z zarzutem braku rekompensat za czasowe zaprzestanie działalności połowowej wskazując, że w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 września 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Rybołówstwo i przetwórstwo ryb 2004-2006" (Dz. U. Nr 213, poz. 2163 ze zm.) przewidziano pomoc finansową dla rybaków z tytułu zawieszenia działalności połowowej dorsza w 2007 r.
Skargi na powyższe decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, L. B., A. B. i L. O. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
naruszenie art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 136 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez niewyczerpujace zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź nie wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. w momencie dokonywania przez skarżących rejsów połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego na okoliczność tego, czy w rzeczywistości doszło do wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r., nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej o stwierdzenie nieważności rozporządzenia nr 804/2007 z uwagi na to, że kwota połowowa nie została wyczerpana oraz oficjalnych stanowisk ministerstwa w 2007 r. dotyczących braku przekroczenia ogólnej kwoty połowowej za 2007 r.,
naruszenie art. 16 kpa poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 139 kpa poprzez ukaranie skarżących według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zarówno zaskarżonych decyzji jak i poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji w całości i o przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia.
W skargach zawarto również wniosek o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii biegłego [...] J. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009 r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i odpowiedzi udzielonej przez Komisję Europejską na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję,
W uzasadnieniu skarg podniesiono, że nie można utożsamiać zakazu połowów wprowadzonego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 z faktem wyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007 r. Rozporządzenie to samo w sobie nie jest dowodem w sprawie. To, że Komisja subiektywnie przyjęła, iż istnieje zagrożenie nie oznacza, że ono faktycznie nastąpiło. Rozporządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez stronę polską do Sądu Pierwszej Instancji w Luksemburgu właśnie w oparciu o wątpliwości co do tego, czy ogólna kwota połowowa faktycznie została wyczerpana.
W skargach wskazano również, że wyliczenia Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni wskazują, iż do końca 2007 r. Polska wykorzystała jedynie 8,6 tyś. ton dorsza, kiedy limit wynosił 12,8 tyś. ton. Dokonywanie połowów w czasie, gdy ogólna kwota połowowa została wyczerpana jest warunkiem koniecznym dla wymierzenia kary. Organ nie pokusił się jednak o zbadanie czy faktycznie doszło do wyczerpania tej kwoty, przyjmując to jedynie za fakty powszechnie znane.
Skarżący wskazali także, że dokonali połowu ryb w inkryminowanym okresie na warunkach decyzji - specjalnego pozwolenia połowowego. Nie naruszyli zatem prawa, gdyż realizowali prawa nabyte przez armatora. Nie można doprowadzić do ustania przedmiotowego prawa bez ustania decyzji ostatecznej przyznającej prawo nabyte i bez stosownego odszkodowania. Przedmiotowe uprawnienie nie wygasło,
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
bowiem warunki wykonywania tej decyzji nie łączą połowów z uznaniem ogólnej kwoty połowowej za wyczerpaną. Specjalne zezwolenie połowowe nie podlegało żadnym zmianom. Organy przerzuciły odpowiedzialność będącą skutkiem ich bezczynności na obywatela, co nie powinno mieć miejsca.
Skarżący wskazali ponadto, że na skutek ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji ich sytuacja uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszej kary, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius.
W odpowiedzi na skargi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa zarówno wspólnotowego jak i krajowego w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że statek rybacki [...], o długości całkowitej większej niż 10 m, w trakcie rejsów połowowych w dniach: od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., od [...] do [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r., [...] października 2007 r. dokonał połowów dorsza. Połowy te wykonywane były po wprowadzeniu z dniem 11 lipca 2007 r. zakazu połowów tego gatunku ryb przez statki pływające pod polską banderą przez rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007. Za działanie te armatorom statku rybackiego – L. B., A. B. i L. O. zostały wymierzone kary pieniężne w wysokości 20.000 zł.
Wskazać należy, że wobec faktu członkostwa Rzeczpospolitej Polskiej w Unii Europejskiej krajowy porządek prawny kształtują zarówno akty stanowione na szczeblu krajowym i lokalnym, jak też bezpośrednio wiążące normy prawa stanowionego przez upoważnione instytucje tej międzynarodowej organizacji. Rozporządzenia (WE) zaliczane do pochodnego prawa wspólnotowego są aktami wiążącymi w całości, przewidzianymi do bezpośredniego stosowania w każdym państwie członkowskim. Dla ich mocy obowiązującej nie jest konieczny akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Stają się więc częścią krajowego systemu prawa, wywołują skutki bezpośrednie dla
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
jednostek i mają charakter wiążący co do wszystkich zawartych w nich postanowień. W niniejszych sprawach podstawą do wymierzenia skarżącym kwestionowanych kar administracyjnych było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Fakt owego wyczerpania, wbrew twierdzeniom skarżących, nie może budzić wątpliwości. Wskazuje na to zawarte w akapicie 3 preambuły tego rozporządzenia stwierdzenie, iż połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007 r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada.
Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), stanowiło rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. Urz. UE L Nr 358 z 31 grudnia 2002 r.). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji.
Powyższe uwagi prowadzą zdaniem Sądu do stwierdzenia, że podniesiony w skargach zarzut dotyczący zastosowania wymienionych wyżej kar pieniężnych w przypadku braku, w ocenie skarżących, dokonania przez organ stosownych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanki odpowiedzialności w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej uznać należy za bezzasadny.
W rozpoznawanych sprawach skarżący wywodzą również, że zakaz ustanowiony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 804/2007 nie może być w stosunku
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
do nich skuteczny, albowiem po pierwsze - prowadzi do utraty praw nabytych, po drugie - pozostaje w sprzeczności z pozostającą w obrocie prawnym decyzją -specjalnym zezwoleniem połowowym.
W pierwszym rzędzie w kontekście powyższego należy wskazać, iż nietrafne są podniesione w treści skarg wywody skarżących, jakoby samo ustanowienie zakazu połowu przez upoważniony do tego organ Unii Europejskiej prowadziło do uszczuplenia praw nabytych. Wyjaśnić bowiem należy, że w krajowym porządku prawnym pozostawał na dzień uzyskania specjalnego zezwolenia połowowego jak i prowadzenia połowów, jako bezpośrednio skuteczny, powołany już art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002. Wobec wskazanych powyżej uwarunkowań - bezpośredniego obowiązywania w polskim porządku prawnym także regulacji ustanawianych przez instytucje Unii Europejskiej - istnienie w porządku prawnym normy, która jednoznacznie upoważniała Komisję Europejską do wprowadzania bezpośrednio skutecznego natychmiastowego zakazu kontynuowania połowów przez wszystkie statki pływające pod banderą określonego państwa (gdy wystąpią określone przesłanki - wyczerpanie ogólnej kwoty połowowej dla konkretnego państwa) powoduje, iż decyzja w przedmiocie specjalnego zezwolenia połowowego dla konkretnego podmiotu przysparzała prawo połowu jedynie w granicach wyznaczonych obowiązującym porządkiem prawnym, a więc do czasu wyekspirowania wskazanego datą terminu jego obowiązywania, wyczerpania indywidualnie przyznanej kwoty połowowej, bądź w sytuacji szczególnej - do czasu ustanowienia stosownego zakazu o charakterze ogólnym. Informacja o tych ostatnich uwarunkowaniach, zgodnie z zasadą dobrej administracji, winna była znaleźć się także w treści zezwolenia, jednak jej brak nie rodzi żadnych skutków, co do sytuacji prawnej strony. Wskazana bowiem zasada wynika z mocy prawa, nie jest zaś kreowana w wyniku stosownego rozstrzygnięcia administracyjnego w sprawie indywidualnej. Jedynie na marginesie wypada zauważyć, iż odmienna wykładania wskazanych regulacji pozostawałaby w sprzeczności z ich materialnoprawną treścią naruszając jednocześnie zasadę bezpośredniej skuteczności prawa wspólnotowego.
W kontekście powyższych uwarunkowań, bez znaczenia są podnoszone kwestie pozostawania w obrocie decyzji uprawniającej do prowadzenia połowów -specjalnego zezwolenia połowowego, z którego wynikający limit indywidualny nie był wyczerpany (czy samej licencji połowowej), w czasie gdy wymierzono administracyjne kary pieniężne za prowadzenie działalności ujętej w zezwoleniu. Z
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
decyzji tej, gdy chodzi o połów dorsza po wprowadzeniu odnośnego zakazu, nie wynikały dla strony żadne skutki w sferze materialnoprawnej. W tej sytuacji organ administracji mógł z urzędu lub na wniosek strony orzec o wygaśnięciu decyzji w zakresie niewykorzystanych kwot połowu dorsza (art. 162 § 1 pkt 1 kpa). Należy jednak podkreślić, iż ewentualne wygaszenie byłoby jedynie pośrednim następstwem prawnym ustanowienia zakazu, jednak sama utrata uprawnień do połowu wynika z mocy stosownego rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 nie jest zaś skutkiem ewentualnej decyzji o wygaszeniu. Należy wskazać, iż gdyby nawet wyrażoną wprost wolą polskiego prawodawcy było wprowadzenie konstrukcji opartej na zasadzie, iż skuteczność zakazu ustanowionego w drodze rozporządzenia przez upoważnioną instytucję Unii Europejskiej jest skuteczny dopiero po wydaniu stosownego orzeczenia administracyjnego przez organ władzy publicznej, rozwiązanie takie, jako faktycznie ograniczające zasadę bezpośredniej skuteczności rozporządzeń, pozostawałoby w sprzeczności z porządkiem prawnym Unii Europejskiej (prawem pierwotnym z wyrażoną w nim zasadą bezpośredniej skuteczności rozporządzeń i prawem wtórnym, którym upoważniono wskazaną instytucję UE do wprowadzenia bezpośrednio skutecznego zakazu) i musiałoby zostać pominięte przy dokonywaniu wykładni regulacji, zarówno z uwagi na konstytucyjną zasadę pierwszeństwa norm umów międzynarodowych jak i pierwszeństwo norm stanowionych na podstawie umów międzynarodowych (art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP).
Wiadome jest sądowi z urzędu, iż rybacy, którzy ponieśli określone szkody w związku z ograniczeniem możliwości połowów, zostali objęci określonymi programami w ramach środków pomocowych. Można wprawdzie ubolewać, iż tego rodzaju rozwiązania nie zostały ustanowione, jako konkretna zasada w regulacjach o charakterze normatywnym stosownego rzędu stanowionych na szczeblu krajowym. Kwestia ta nie ma jednocześnie znaczenia dla meritum sprawy, której przedmiotem jest ocena legalności decyzji o wymierzeniu kar administracyjnych, nie zaś ewentualne zaniechanie legislacyjne.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotowe sprawy organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007 r. Ustalenia dotyczące przekroczenia
Sygn. akt IV SA/WA 1867/10
kwoty połowowej przez statki pływające pod polską banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych.
Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonych decyzji pozostaje również podniesiona w skargach kwestia naruszenia w przedmiotowych sprawach zakazu reformationis in peius, gdyż przepis art. 139 kpa nie ma zastosowania w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 kpa. Kwestia ta została przesądzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r. (ONSA 1998/3/79). Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela powyższe zapatrywanie prawne. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym powtórzyć należy, że zwrot "organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się", użyty w art. 139 kpa wskazuje, że sformułowany w tej normie zakaz reformationis in peius dotyczy decyzji organu odwoławczego. Nie można zaś przyjąć, aby decyzja organu odwoławczego, do której nie odnosi się zakaz reformatio in peius (decyzja kasatoryjna), mogła "przenosić" ograniczenia związane z tym zakazem do "wynikającego" z niej postępowania przed organem pierwszej instancji.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z prywatnej opinii [...] J. D., pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z listopada 2009 r. oraz pytania deputowanego do Parlamentu Europejskiego M. G. i odpowiedzi udzielonej przez Komisję Europejską na okoliczność niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej w 2007 r. i niewiarygodności danych przyjętych przez Komisję, gdyż przeprowadzenie tych dowodów zmierzałoby do dokonania oceny legalności rozporządzenia Komisji nr 804/2007, a nie oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło