IV SA/Wa 1870/08

WyrokWSA w Warszawie2009-04-22

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Aneta Dąbrowska, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stłuczka szklana pochodząca z pokruszonych ekranów telewizyjnych, przeznaczona do dalszego wykorzystania w procesie produkcji, może być uznana za odpad w rozumieniu przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i prawa ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wykazano w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, czy sporna stłuczka szklana spełnia definicję odpadu, opierając się głównie na stanowiskach organów i orzeczeniach ETS dotyczących odmiennych stanów faktycznych. Ponadto, organ odwoławczy powołał się na niewłaściwy przepis proceduralny jako podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na T. Sp. z o.o. kary pieniężnej za nielegalne przywiezienie z Niemiec stłuczki szklanej, która zdaniem organów była odpadem. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że sprowadzany materiał jest pełnowartościowym surowcem do produkcji. Organy oparły swoje decyzje na stanowiskach Ministerstwa Środowiska i orzecznictwie ETS, podczas gdy spółka powoływała się na wcześniejsze pisma Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazujące, że podobna stłuczka nie jest odpadem. WSA uwzględnił skargę spółki, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...]; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 5600 (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] lipca 2008r. - wydaną na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124, poz. 859) i art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) – nałożył na "T." Sp. z o.o. z siedzibą w P. administracyjną karę pieniężną w wysokości 110 000 zł - jako odbiorcę odpadu w postaci stłuczki szklanej (w ilości 933,14 Mg) przywiezionej nielegalnie, bez wymaganego zgłoszenia z Niemiec. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż ww odpad był wysyłany bez zgłoszenia przez firmę A. z N. w okresie obejmującym 7 listopada 2007r. - 8 stycznia 2008r. do "T." Sp. z o.o., która dokonywała jego odzysku. Następnie przytoczył treść wyjaśnień złożonych przez przedstawiciela "T." Sp. z o.o. Nadto powołał się na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zawarte w piśmie z 19 lutego 2008r. (...), w którym z kolei powołano się na stanowisko zaprezentowane w pismach Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Środowiska z 21 stycznia 2008r. (...) i 29 stycznia 2008r. (...) oraz 30 kwietnia 2008r. (...), iż stłuczka szklana poddana mechanicznej obróbce przeznaczona do produkcji stożków kineskopowych i ekranów telewizyjnych jest odpadem. Przywieziony odpad w postaci odpadowej stłuczki szkła ekranowego zaklasyfikowany jest pod kodem [...] w załączniku [...] do rozporządzenia WE nr 1013/2006. W przedstawionym stanie organ, przytaczając treść art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, stwierdził iż zobligowany był - zgodnie z art. 32 ust. 1 ww ustawy - do nałożenia na odbiorcę opisanego odpadu administracyjnej kary pieniężnej. Wysokość kary ustalono w oparciu o art. 32 ust. 1 i art. 34 cytowanej ustawy oraz rozporządzenie 1013/2006. "T." Sp. z o.o. w odwołaniu od powyższej decyzji zaprzeczyła twierdzeniom organu jakoby sprowadzana stłuczka szklana była odpadem. Zdaniem skarżącej stłuczka ta to pełnowartościowy surowiec powstały w wyniku produkcji i będący jej rezultatem, a nie efektem ubocznym. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpoznaniu środka zaskarżenia, decyzją z [...] września 2008r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w trakcie postępowania odwoławczego stwierdzono, że przedmiotowa stłuczka szklana pochodziła z pokruszenia ekranów telewizyjnych wyprodukowanych w hucie szkła kineskopowego należącej do firmy "S.". Huta szkła została zamknięta, a pozostałe ekrany telewizyjne zostały sprzedane "T." Sp. z o.o. w P., która następnie przekazała je do firmy "A." w celu pokruszenia. W wyniku operacji pokruszenia ekranów uzyskano odpad w postaci stłuczki szklanej, która następnie została przewieziona do Polski w celu wykorzystania przez odwołującą się w procesie produkcji kineskopów. W ocenie organu potwierdzeniem prawidłowego zaklasyfikowania pokruszonej stłuczki kineskopowej jako odpadu jest ugruntowane stanowisko Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Środowiska wyrażone w pismach z 21 stycznia 2008r., 29 stycznia 2008r. i 30 kwietnia 2008r. (....) dotyczącego analogicznej sytuacji pozyskiwania stłuczki szklanej z węgierskiej firmy O. Ponadto kwalifikacja taka zgodna jest z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który rozpatrując sprawę C - 444/00 (Mayer Parry) dotyczącą odpadów metali, czyli odpadów o podobnym charakterze jak stłuczka szklana, orzekł iż przetworzenie odpadów pochodzących z metali, w taki sposób, że stają się one surowcami dla huty do wytworzenia gotowych produktów jest niewystarczające, aby przestały one być odpadem w rozumieniu Dyrektywy 75/442. Materiały te przestaną być traktowane jako odpad dopiero w wyniku przetworzenia w produkty stalowe (sztaby, płyty, itp.). Podobne stanowisko zajął ETS w sprawie C - 457/02 (Niselli). Odnosząc się z kolei do przywołanych przez odwołującą orzeczeń ETS w sprawie Saetti C - 235/02 i w sprawie Palin Granit C - 9/00, organ stwierdził że kruszenie szkła kineskopowego nie może być uznane za celową produkcję materiału (czego dotyczy pierwsze z przywołanych orzeczeń), zaś o ciągłym procesie produkcyjnym można mówić wówczas, gdy przebiega on w tej samej instalacji (drugie z powołanych orzeczeń), co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Dalej organ podkreślił, że opinia Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z 20 września 2005r. (...), którą uzyskała odwołująca na potrzeby innego transportu stłuczki i na którą teraz powołuje się, dotyczyła stłuczki szklanej uzyskiwanej w odmienny sposób niż stłuczka pozyskana z firmy "A.", bowiem w wyniku określonego procesu technologicznego, a nie w wyniku mechanicznej obróbki szkła kineskopowego jak sporna stłuczka szklana. Tym samym nie można się zgodzić ze stanowiskiem Spółki "T.", że organ pierwszej instancji przyjął odmienną interpretację tych samych przepisów w analogicznych sytuacjach, ponieważ procesy uzyskania stłuczki w obu wyżej opisanych procesach były odmienne. Wydana wówczas opinia odnosiła się do jednej, konkretnej sprawy, zaś strona przyjęła ją jako generalną wykładnię pojęcia odpad – towar w odniesieniu do stłuczki szklanej. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał wysyłkę stłuczki szklanej za transgraniczne przemieszczanie odpadów realizowane bez wymaganego zezwolenia właściwych władz kraju przeznaczenia i wysyłki, do czego wysyłający był zobowiązany zgodnie z art. 63 ust. 2 rozporządzenia nr 1013/2006, co oznacza iż jej transporty były transportami nielegalnymi. "T." Sp. z o.o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2008r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, 2) rażące art. 8 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.) przez ich niezastosowanie, 3) art. 7 i art. 77 K.p.a. przez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz niedopełnienie przez organ obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, 4) art. 100 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą oraz art. 20 Konstytucji RP przez nierówne traktowanie przedsiębiorców, 5) art. 74 ust. 1, 2 i 4 Konstytucji RP przez naruszenie podstawowych obowiązków organów publicznych w zakresie ochrony środowiska. Skarżąca spółka podała, iż jest producentem szkła ekranowego i stożkowego do kineskopów. Produkty te są wytwarzane ze stłuczki ekranowej i stożkowej pochodzącej z produkcji własnej lub pozyskiwanej z rynku, stanowiący surowiec uzyskiwany przy tej produkcji. W dniu 20 września 2005r. otrzymała od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pismo, w którym jednoznacznie organ stwierdził, że stłuczka taka nie podlega przepisom rozporządzenia Rady (EWG) nr 259/93, a tym samym jej przywóz do kraju nie stanowi międzynarodowego obrotu odpadami. Stanowisko to potwierdzone zostało następnie w przekazanych Spółce telefonicznie informacjach odnośnie zastosowania analogicznej wykładni w stosunku do kolejnych transportów stłuczki. Skarżąca powołała się także na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zawarte w piśmie z 15 lutego 2005r., w którym wskazuje on, że dla uzyskania przez stłuczkę cech potrzebnych do uznania jej za surowiec wystarczająca jest w tym względzie obróbka przez łamanie fizyczne oraz oczyszczenie stłuczki z elementów nieszklanych. Przedmiotowa stłuczka spełniała podane w tym piśmie kryteria. Spółka podniosła, iż w chwili przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej stłuczka nie zawierała jakichkolwiek zanieczyszczeń i była pełnowartościowym surowcem, zamówionym i wykorzystanym bezpośrednio w procesie produkcyjnym, bez dalszego przetwarzania. Strona, wskazując na art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach, podkreśliła że nigdy nie miała zamiaru pozbycia się stłuczki, na co jednoznacznie wskazuje fakt zamówienia jej w celu wykorzystania w procesie produkcyjnym. Na żadnym z etapów nie wystąpiła cecha zbędności konieczna do uznania danego towaru za odpad. Wobec braku spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 ustawy o odpadach niemożliwym było zakwalifikowanie przedmiotowej stłuczki jako odpadu. Ponadto wykładnia językowa pozwala na określenie jako "odpadu" jedynie "resztki surowca, odpadającej przy produkowaniu czegoś lub pozostającej po wykorzystaniu czegoś", zaś przywożona stłuczka szklana była pełnowartościowym surowcem, powstałym w wyniku produkcji i będącym jej rezultatem, nie zaś efektem ubocznym. Sprzedaż stłuczki nastąpiła nie w wyniku pozbycia się odpadów poprodukcyjnych, ale w wyniku sprzedaży pełnowartościowych produktów (ekranów) zamówionych przez spółkę i następnie przez nią przetworzonych w surowiec. W ocenie strony skarżącej organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Dowodem na to jest choćby fakt nieuzasadnionego różnicowania w traktowaniu stłuczki uzyskanej w wyniku kruszenia termicznego i mechanicznego. Także powoływanie się na orzeczenia ETS C - 444/00 i C - 457/02, dotyczące stanów faktycznych odmiennych od zaistniałego w przedmiotowej sprawie świadczy o naruszeniu przepisów powoływanych przez skarżącą. Na koniec Spółka wskazała, że zastosowana przez nią technologia pozyskiwania dla produkcji szkła ekranowego surowca z towarów gotowych (stłuczki szklanej) oszczędza nie tylko surowce naturalne, ale jest i znacząco bardziej przyjazna dla środowiska, czego organ nie wziął pod uwagę. Główny Inspektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Z kolei na rozprawie pełnomocnik organu wskazał, iż sporny odpad powstał już w firmie S. na terenie N., która wyprodukowała ekrany, które zgodnie ze swoim przeznaczeniem winny były być użyte do bezpośredniego montażu telewizorów. Tymczasem S. odstąpiła od pierwotnego, typowego dla jej działalności przeznaczenia ekranów i je zbyła. Stłuczka powstała w wyniku stłuczenia ekranów, natomiast przeznaczeniem ekranu nie jest dostarczenie materiału do stłuczki, a montaż w odbiorniku telewizyjnym. Sam fakt zmiany przeznaczenia, czyli wyzbycia się przez firmę S. ekranów w innym celu niż cel typowy, przesądziły o tym, iż ekrany będące przedmiotem transakcji były odpadem. Podstawą kwalifikowania stanu faktycznego przez organ była ustawa o odpadach. Tak więc dla uznania stłuczki za odpad zostały spełnione łącznie dwa warunki, po pierwsze zakwalifikowanie jej do kategorii [...], po drugie wyzbycie się przez właściciela. Stłuczka szklana przestaje być odpadem dopiero z momentem przetopienia w wannie szklarskiej i powstaniem gotowego wyrobu. Proces, który dokonywany jest w wannie szklarskiej - wbrew twierdzeniu strony skarżącej - nie jest sposobem uzyskiwania stłuczki kineskopowej, a sposobem uzyskiwania ze stłuczki kineskopowej gotowego wyrobu, np. szkła ekranowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargi. Uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2008r. i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2008r., naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Z opisanego stanu sprawy wynika, iż organy orzekające w sprawie nałożyły na skarżącą - jako odbiorcę odpadu w postaci stłuczki szklanej przywiezionego nielegalnie bez dokonania zgłoszenia - administracyjną karę pieniężną w wysokości 110 000 zł na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. (a nie jak błędnie wskazano w decyzji organu pierwszej instancji z dnia 15 czerwca 2007r.) o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ((Dz.U. nr 124, poz. 859) – dalej w skrócie: u.m.p.o.) i art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów ((Dz. U. UE L 190 z 12.07.2006) – zwanego dalej: rozporządzeniem nr 1013/2006). Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.m.p.o. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50 000 do 300 000 zł. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie – według art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o. – rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Ostatni z zastosowanych przez organ przepisów, tj. art. 3 rozporządzenia nr 1013/2006 wskazuje jakie z przemieszczanych odpadów podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach tytułu II tego rozporządzenia. Okolicznością kwestionowaną przez skarżącą w sprawie było zakwalifikowanie stłuczki szklanej jako odpadu. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, strona podnosiła, iż celem jej był zakup surowca do użycia w procesie produkcyjnym, zaś sprzedający wyzbył się w pełni wartościowego produktu, nie mogącego być w żadnym wypadku kwalifikowanego jako odpad. Tak więc sprowadzona przez skarżącą stłuczka szklana nie była odpadem, lecz pełnowartościowym surowcem, powstałym w wyniku produkcji i będącym rezultatem docelowym, a nie efektem ubocznym. Sprzedaż stłuczki nastąpiła nie w wyniku pozbycia się odpadów poprodukcyjnych, ale w wyniku sprzedaży pełnowartościowych produktów, zamówionych przez skarżącą w formie przetworzonej. W wyniku kruszenia nie powstał odpad, a pełnowartościowy surowiec zdatny do obróbki bez konieczności dokonywania jakichkolwiek dodatkowych czynności. Wobec prezentowanego stanowiska skarżącej, dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nielegalne, bez zgłoszenia, międzynarodowe przemieszczenie stłuczki szklanej, było wykazanie przez organ, że istotnie owa stłuczka szklana była odpadem. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu stosownym jest podkreślić, iż zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, których naruszenie zarzuca skarżąca, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, w efekcie wydający decyzję powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), jak i dokonać wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 K.p.a.). Największe znaczenie dla realizacji ostatniej z wymienionych zasad, zwanej zasadą przekonywania, ma właściwe uzasadnienie decyzji administracyjnej, które winno być tak zredagowane, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Tak więc organ powinien mieć na względzie, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących to postępowanie i są dla niego wiążące na równi z innymi przepisami postępowania. Po analizie zgromadzonego materiału sprawy należy stwierdzić, iż organ zarówno w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania kontrolnego, jak i w rozstrzygnięciu sprawy dopuścił się naruszenia wyżej powołanych przepisy postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja to akt administracyjny o określonej treści i formie. Artykuł 107 K.p.a. określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać decyzja. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W szczególności, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji któregokolwiek z wymienionych elementów stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu takiego naruszenia dopuściły się organy rozpoznające i rozstrzygające przedmiotową sprawę. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji w zasadzie sprowadza się do przytoczenia treści wyjaśnień przedstawiciela skarżącej (do tego złożonych przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego). Następnie powołania się na stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zawarte w piśmie z 19 lutego 2008r. i stanowisko Departamentu Gospodarki Odpadami Ministerstwa Środowiska wyrażone w pismach z 21 stycznia 2008r., z 29 stycznia 2008r. i 30 kwietnia 2008r. Zaś w końcowej części do przytoczenia m. in. treści przepisów powołanych w podstawie rozstrzygnięcia. Z kolei uzasadnienie organu drugiej instancji w zasadzie w całości ma charakter opisowy i poza powołaniem się na tożsame stanowiska GIOŚ i Ministra Środowiska, zostały w nim przytoczone orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczące odpadów o podobnym charakterze co stłuczka szklana, ponadto odniesiono się do niektórych zarzutów odwołania. Uzasadnienie to również budzi wątpliwości, jako że w jednej jego części podaje się, że w wyniku operacji pokruszenia ekranów uzyskano odpad w postaci stłuczki szklanej, zaś w innym fragmencie jest mowa, iż stłuczka szklana powstała w wyniku mechanicznej obróbki szkła kineskopowego. Z kolei na rozprawie pełnomocnik organu wyjaśnił, iż odpadem były już ekrany, których wyzbył się S. W efekcie nie zostało w sposób jasny wyjaśnione z jakich części telewizora powstała sporna stłuczka i co potraktowano już jako odpad. Z powyższego wynika więc, iż organy dokonując wskazania okoliczności faktycznych i prawnych, stanowiących podstawę podjętych rozstrzygnięć, nie wykazały się wymaganą starannością. Zwłaszcza organ odwoławczy, mając na względzie obowiązek wynikający z zasady dwuinstancyjności - w sytuacji gdy skarżąca już w odwołaniu kwestionowała ustalenia w zakresie potraktowania stłuczki jako odpadu i naruszenia ustawy o odpadach - winien wyczerpująco zbadać istotne dla sprawy okoliczności i dokonać prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a jak dowodzi powyższe tego nie uczynił. W ocenie Sądu postępowania i decyzje, w których dochodzi do wymierzenia stronie jakiejkolwiek kary pieniężnej, do tego w tak znacznej wysokości jak w sprawie, powinny być uzasadnione w sposób jasny i wyczerpujący, aby strona która uczestniczy w takim postępowaniu i otrzymuje decyzje w nim wydane zrozumiała w pełni zasadność przesłanek jakimi kierowały się organy i korzystając z możliwości procesowych jakie daje jej postępowanie administracyjne odnieść się do motywacji organu wyrażonej w decyzji. Pełnomocnik organu na rozprawie wskazał, iż "podstawą kwalifikowania stanu faktycznego przez organ była ustawa o odpadach. Zostały spełnione łącznie dwa warunki zobowiązujące organ do uznania przesyłki za odpad, po pierwsze przedmiot został zakwalifikowany jako przedmiot z kategorii [...], po drugie jego właściciel wyzbył się go". Tymczasem z analizy treści wydanych w sprawie decyzji w ogóle nie wynika fakt oparcia stanu sprawy na ustawie z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2007r., nr 39, poz. 251), jako że żaden z przepisów tej ustawy nie wchodził w skład podstawy prawnej rozstrzygnięć, ani też nie został powołany w treści uzasadnień. Organy pomimo kwestionowania przez skarżącą, nie powołały się – wbrew twierdzeniom pełnomocnika organu złożonym na rozprawie - na definicję odpadu funkcjonującą w obowiązujących przepisach, nie wykazały w sposób bezsporny czy sporna stłuczka szklana spełnia przesłanki z tej definicji do zakwalifikowania jej jako odpad, o których również mówił pełnomocnik organu na rozprawie. Na przykład wymieniona wyżej kategoria "..." pojawia się pierwszy raz w wyjaśnieniach pełnomocnika do protokołu rozprawy, w decyzji w ogóle nie posłużono się taką kwalifikacją. Organy oparły się w swoich rozstrzygnięciach głownie na ugruntowanych – ich zdaniem - stanowiskach Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i Ministra Środowiska oraz przykładowych orzeczeniach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i przytoczonych wyżej regulacjach prawnych, podczas gdy w ogóle nie powołały się na definicję odpadu, w konsekwencji nie wykazały, że przedmiot sporu spełnia przesłanki wynikające z tej definicji. Zadość uczynieniu obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i przekonywującego uzasadnienia nie mogą stanowić wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika organu odwoławczego na rozprawie, gdyż wszystko to winno się znaleźć w uzasadnieniach podjętych decyzji. Obowiązkiem organów było wykazanie jakie okoliczności przesądziły o uznaniu stłuczki szklanej za odpad. Kolejnym naruszeniem jakiego dopuścił się organ odwoławczy było powołanie procesowej podstawy prawnej sprzecznej z treścią rozstrzygnięcia. Otóż Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowiącego o wydaniu przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeczeniu co do istoty sprawy bądź uchyla tę decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji, podczas gdy rozstrzygnął o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, a podstawą prawną takiego rozstrzygnięcia winien być art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wobec wykazanych naruszeń przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 8, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., sprowadzających się do niewyjaśnienia sprawy w stopniu wystarczającym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia i nieuzasadnienia zajętego stanowisku w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a., nadto sprzeczności podstawy prawnej (procesowej) z rozstrzygnięciem, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd wypowiadanie się co do merytorycznej treści skargi uznał za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i z poszanowaniem zasad ogólnych oraz innych przepisów postępowania administracyjnego wydać rozstrzygnięcie odpowiadające prawu, którego odzwierciedleniem będzie prawidłowo sporządzone uzasadnienie. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 oraz 152 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt I i II sentencji. Przy czym zauważenia wymaga, iż Sąd mając za podstawę przedstawione okoliczności, w szczególności wymiarowy charakter decyzji, skorzystał z możliwości jakie daje mu art. 135 P.p.s.a. i uchylił nie tylko zaskarżoną decyzję, ale i decyzję organu pierwszej instancji, aby nie pozbawiać strony uprawnienia jakie daje jej postępowanie administracyjne w postaci skorzystania z możliwości wniesienia środka zaskarżenia w przypadku niezadowolenia z decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zaś o kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego postanowiono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło