IV SA/Wa 1871/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na czynność Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nieprzekazania wniosku o umorzenie należności do dysponenta Funduszu postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 5 marca 2016 r. P. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła skargę na pismo Wicedyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy Wydział Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w K. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], w którym stwierdzono, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności Spółki wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, określone w art. 23 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 272 z późn. zm.). W skardze pełnomocnik skarżącej wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności polegającej na zwróceniu się do dysponenta Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, czyli ministra właściwego do spraw pracy, z wnioskiem o określenie warunków umorzenia należności Funduszu wobec skarżącej Spółki oraz ich umorzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, gdyż nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Analiza treści skargi prowadzi do konstatacji, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego, bowiem sprawa niniejsza nie mieści się we wskazanym wyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Forma załatwienia wniosku o określenie warunków umorzenia należności Funduszu nie będzie stanowić żadnego z aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 powołanej ustawy, dlatego też na czynność załatwiającą rzeczony wniosek nie będzie przysługiwać skarga do sądu administracyjnego. Ponadto sprawa nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie jest organem administracji publicznej. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 272 z późn. zm.) Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest państwowym funduszem celowym, zaś dysponentem Funduszu jest minister właściwy do spraw pracy. Z treści art. 24 ust. 3 pkt 1 tej ustawy wynika, że dysponent Funduszu [czyli minister właściwy do spraw pracy] może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, z zastrzeżeniem art. 26 [tj. za wyjątkiem zaciągania kredytów i pożyczek na zaspokajanie roszczeń pracowniczych], pozywać i być pozywany. To oznacza, że podmiotem praw i obowiązków może być nie Fundusz, lecz dysponent Funduszu, czyli minister właściwy do spraw pracy. Przepis art. 24 ust. 4 tej ustawy stanowi zaś, że prawo reprezentacji Funduszu przysługuje dysponentowi Funduszu [czyli ministrowi właściwemu do spraw pracy] oraz działającym w jego imieniu, w oparciu i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa pełnomocnikom dysponenta tego Funduszu. Ponadto przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie tylko w postępowaniu, o którym mowa w art. 15-17 tej ustawy – tj. tylko w postępowaniu o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu – z wyjątkiem przepisów dotyczących wydawania decyzji i postanowień, a więc w tym postępowaniu przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie, co wynika z art. 18 tej ustawy. Spory powstałe w związku z odmową wypłaty świadczenia ze środków Funduszu rozstrzyga sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy, o czym wprost stanowi art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Powołane przepisy jednoznacznie wskazują o niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej. Rozważana sprawa niewątpliwie ma związek z działalnością sądu powszechnego, niepodlegającą właściwości sądu administracyjnego. Sądem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd powszechny. Zatem wniesiona skarga – jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych – nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do jej rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.