IV SA/Wa 1872/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-06

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca właścicielem gospodarstwa rolnego o znacznym areale i posiadająca majątek ruchomy, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Właściciel wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego, posiadający majątek ruchomy i osiągający znaczące dochody, nie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie pomocy w zakresie całkowitym, gdyż nie można stwierdzić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest właścicielem domu, gospodarstwa rolnego o powierzchni 34 ha, budynków gospodarczych, ciągnika i maszyn rolniczych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czworgiem pełnoletnich dzieci. Roczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 37 058,69 zł, a w 2008 roku uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 19 408,86 zł. Sąd rozpoznał wniosek i postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 10 marca 2009 r. skarżący J. B. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie. Z informacji podanych przez skarżącego w złożonym formularzu wynika, że wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 96 m2, gospodarstwa rolnego o pow. 34 ha, oraz budynków gospodarczych ( stodoły, budynku inwentarskiego, garażu). Wśród przedmiotów wartościowych skarżący wymienił ciągnik C-360 oraz maszyny rolnicze. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czworgiem pełnoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest gospodarstwo rolne, z którego rocznie skarżący osiąga dochód w wysokości 37 058, 69 zł. Uzupełniając przedmiotowy wniosek skarżący w dniu 1 kwietnia 2009 r. nadesłał dokumenty źródłowe potwierdzające m.in. dochodowość z gospodarstwa rolnego oraz kwotę miesięcznych wydatków. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż skarżący ponosi następujące wydatki: zakup węgla- 4000 zł ( na okres 6 miesięcy), energia elektryczna- 150 zł ( miesięcznie), opłata za odbiór śmieci- 48 zł ( na 3 miesiące),ubezpieczenie budynków- 439 zł ( na rok), ubezpieczenie dwóch samochodów i ciągnika- 715 zł ( na rok), paliwo do maszyn rolniczych- 1200 zł ( na miesiąc), nawozy- 800 zł ( na miesiąc), opryski- 500 zł ( na miesiąc), utrzymanie domu- 1200 zł miesięcznie, opłata za studia dwóch domowników- 1200 zł. Skarżący w 2008 roku uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 19 408, 86. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, iż saldo na koncie skarżącego na dzień 31 marca 2009 r. wynosiło 669, 98 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na wstępie należy wskazać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8). Należy też podkreślić, że jak wynika z treści powołanego art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku skarżącego z dnia 10 marca 2009 r., uzupełnionego dokumentami źródłowymi wynika, że łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi ok. 4 705 zł netto ( miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego powiększony o dopłaty do gruntów rolnych). Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak również koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego należy stwierdzić, że zestawienie wysokości stałego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania, nie pozwala przyjąć że wnioskodawca znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, umożliwiającej zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. J. B. jest właścicielem wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego ( 34 ha). Posiada również majątek w postaci maszyn rolniczych oraz dwóch samochodów. Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Poza tym skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a na koncie posiada dostępne środki w wysokości 669, 98 zł. Wobec powyższego, mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy należy stwierdzić, że opisana powyżej sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania . W konsekwencji należy wskazać, że w niniejszej sprawie wykazana przez skarżącego sytuacja materialna nie daje podstaw do twierdzenia, że spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło