IV SA/Wa 1872/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 10 marca 2009 r. J. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2008 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż jest właścicielem domu o pow. 96 m2, gospodarstwa rolnego o pow. 34 ha oraz budynków gospodarczych (stodoły, budynku inwentarskiego, garażu). Wśród przedmiotów wartościowych skarżący wskazał także ciągnik c-360 oraz maszyny rolnicze. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czworgiem pełnoletnich dzieci. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest gospodarstwo rolne, z którego rocznie osiąga dochód w wysokości 37.058,69 zł. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż skarżący ponosi następujące wydatki: zakup węgla – 4000 zł (na okres 6 miesięcy), energia elektryczna – 150 zł (miesięcznie), opłata za odbiór śmieci – 48 zł (na okres 3 miesięcy), ubezpieczenia budynków – 439 zł (na rok), ubezpieczenie dwóch samochodów i ciągnika – 715 zł (na rok), paliwo do maszyn rolniczych – 1200 zł (na miesiąc), nawozy – 800 zł (na miesiąc), opryski – 500 zł (na miesiąc), utrzymanie domu – 1200 zł (miesięcznie), opłata za studia dwóch domowników – 1200 zł. Ponadto, skarżący w 2008 r. uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 19 408,86 zł. Z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że saldo na koncie skarżącego na dzień 31 marca 2009 r. wynosiło 669,98 zł. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu podniesiono, iż instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności albo posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, iż łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi około 4.705 zł netto (miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego powiększony o dopłaty do gruntów rolnych). Uwzględniając aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych, jak również koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego należy stwierdzić, że zestawienie wysokości stałego dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącego z miesięcznymi kosztami niezbędnego utrzymania, nie pozwala przyjąć że skarżący znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, umożliwiającej zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a na koncie posiada dostępne środki w wysokości 669,98 zł. W sprzeciwie J. B. podniósł, iż mimo teoretycznie dobrej kondycji finansowej, sytuacja jego w rzeczywistości nie jest dobra. Rozpoznając sprawę w wyniku sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, mającą służyć osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do Sądu. Co do zasady każda osoba wnosząc skargę do Sądu musi się liczyć z poniesieniem określonych kosztów. J. B. powinien więc w ponoszonych przez siebie wydatkach uwzględnić także potrzebę ponoszenia opłat, związanych z występowaniem jako strona w sprawach sądowych. Należy jeszcze raz podkreślić, iż ustawodawca przewidział instytucję przyznania prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych jedynie w przypadkach wyjątkowych, dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Tego rodzaju okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Jak wynika bowiem z przedstawionych przez skarżącego dokumentów (formularza PPF oraz pisma z dnia 1 kwietnia 2009 r.) J. B. jest właścicielem domu o pow. 96 m2, wielkoobszarowego gospodarstwa rolnego (pow. 34 ha) oraz budynków gospodarczych. Wśród przedmiotów wartościowych skarżący wymienił ciągnik C-360 oraz maszyny rolnicze. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika także, iż ponosi on następujące wydatki: zakup węgła – 4000 zł (co 6 miesięcy), energia elektryczna – 150 zł (miesięcznie), opłata za odbiór śmieci – 48 zł (co 3 miesiące), ubezpieczenie budynków – 439 zł (raz na rok), ubezpieczenie dwóch samochodów i ciągnika – 715 zł (raz na rok), paliwo do maszyn rolniczych – 1200 zł (miesięcznie), nawozy – 800 zł (miesięcznie), opryski – 500 zł (miesięcznie), utrzymanie domu – 1200 zł (miesięcznie), opłata za studia domowników – 1200 zł. Ponadto w 2008 r. skarżący uzyskał dopłaty do gruntów rolnych w łącznej wysokości 19.408,86 zł. Natomiast z nadesłanego wyciągu z konta bankowego wynika, że saldo na koncie skarżącego na dzień 31 marca 2009 r. wynosiło 669,98 zł. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż łączny miesięczny dochód osiągany w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi około 4.705 zł netto (miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego powiększony o dopłaty do gruntów rolnych). W związku z tym należy przyjąć, iż sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Nie można bowiem uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.