IV SA/Wa 1872/20

WyrokWSA w Warszawie2021-01-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Asesor WSA Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję na niekorzyść strony odwołującej się (zasada reformationis in peius), jeśli organ pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniu stanu faktycznego polegający na błędnym obliczeniu ilości odprowadzonych ścieków, a błąd ten nie stanowi rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zachodzi wyjątek przewidziany w art. 139 k.p.a., polegający na rażącym naruszeniu prawa lub interesu społecznego. Błędne ustalenie ilości odprowadzonych ścieków, nawet jeśli skutkuje wymierzeniem niższej kary przez organ pierwszej instancji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli nie jest oczywiste i nie wynika z dokumentacji sprawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie może odstąpić od zasady reformationis in peius i orzec na niekorzyść strony.
Stan faktyczny
Gmina została ukarana administracyjną karą pieniężną za odprowadzanie ścieków z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego w 2013 roku. Organ pierwszej instancji (WIOŚ) wymierzył karę w wysokości 1.012,00 zł. Organ odwoławczy (GIOŚ) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wymierzył karę w wyższej wysokości 10.174,00 zł, uznając, że organ pierwszej instancji popełnił omyłkę w obliczeniu ilości odprowadzonych ścieków. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i zasądził od GIOŚ na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) Asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej GIOŚ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej WIOŚ) z [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia Gminie [...] administracyjnej kary pieniężnej za odprowadzanie w 2013 r. ścieków z gminnej oczyszczalni w [...] z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym przez Starostę [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...] i wymierzył z tego tytułu administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.174,00 złotych. Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco. Gmina [...] we wskazanym okresie z mechaniczno-biologiczno-chemicznej oczyszczalni wprowadzała ścieki do zlewni rzeki [...] za pośrednictwem rowu melioracji szczegółowej RA7 i RA oraz jeziora [...]. W pkt I. decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2010 r., udzielono pozwolenia na wprowadzanie do środowiska ścieków w określonej ilości i o określonych stężeniach zanieczyszczeń. Doszło do przekroczenia wskaźnika zawartości azotu ogólnego w stosunku do górnej jego dopuszczalnej wartości, wynikającej z decyzji Starosty [...] z [...] grudnia 2010 r., wynoszącej ˂15 mgN/dm³. Przedmiotowa kara pieniężna została wymierzona na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (dalej Poś), m.in. art. 298 ust. 1 pkt 2, art. 305 ust. 1 i ust. 4, zgodnie z którymi administracyjne kary pieniężne, w drodze decyzji, wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. Przekroczenie warunków korzystania ze środowiska stwierdza się, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji oraz spełnione są warunki określone w art. 147a Poś. Zgodnie z art. 305 ust. 4 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304, w okresie objętym karą. Materiał dowodowy zaś, na podstawie którego ustalono wysokość przekroczenia, stanowiły wyniki badań, które Gmina miała obowiązek przekazywać do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, zgodnie z art. 149 ust. 1 i 2 Poś. Do naruszenia prawa doszło w okresie od 1.01.2013 r. do 31.12.2013 r. Zrealizowana przez Gminę inwestycja polegająca na likwidacji oczyszczalni ścieków, jak podkreślił WIOŚ, nie miała wpływu na postępowanie dotyczące wymierzenia kary. Może jednak stanowić podstawę odrębnego postępowania wszczętego na wniosek Strony o odroczenie terminu płatności wymierzonej kary pieniężnej i jej zmniejszenie, zgodnie z przepisami zawartymi w art. 317, art. 318 i art. 319 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Poś, o czym poinformowano Wójta Gminy [...] w trakcie rozprawy przeprowadzonej w dniu 10.12.2015 r. WIOŚ zauważył także, iż nie zachodziły przesłanki do umorzenia tego postępowania dotyczącego wymierzenia kary, na podstawie art. 105 k.p.a. Pismem z dnia 31.12.2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] zawiadomił stronę o zebranym materiale dowodowym oraz poinformował o możliwości zapoznania się z aktami postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także do złożenia dodatkowych wyjaśnień mogących mieć znaczenie w sprawie. Strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym. Na skutek wniesionego odwołania GIOŚ rozstrzygnął reformatoryjnie. Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdziwszy, że Organ I. instancji omyłkowo przyjął zbyt małą ilość ścieków, obliczył tę karę uwzględniając 53000 m³ ścieków, w miejsce przyjętych przez I. instancję 5270 m³. Podał, że 10.01.2014 r. oczyszczalnia w gm. [...] została zamknięta, a ścieki skierowano na oczyszczalnię w [...] gm. [...]. Podmiot od 29.12.2013 r. do 10.01.2014 r. nie wykonywał analiz ścieków. Ocena spełniania warunków pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty [...] z [...].12.2010 r. nr [...] została przeprowadzona zgodnie z zasadami określonymi w § 8 ust. 4 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. ze zm. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. GIOŚ wyjaśnił, że w roku obowiązywania pozwolenia od 30.12.2012 r. do dnia 29.12.2013 r. podmiot wykonał 4 analizy ścieków. W I okresie oceny, tj. od 30 grudnia 2012 r. do 29 grudnia 2013 r. II okres oceny nie został wzięty pod uwagę ze względu na fakt likwidacji oczyszczalni w [...] 10 stycznia 2014 r. i brak możliwości oceny okresu krótszego niż rok. Na podstawie przekazanych wyników stwierdzono przekroczenie średniej rocznej wartości azotu ogólnego w ocenianym okresie. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobowiązany do wymierzenia Gminie [...] administracyjnej kary pieniężnej za tę część roku, która wchodziła w I okres oceny. Przekazane wyniki pomiarów wskazały na przekroczenie średniej rocznej ilości azotu, która wyniosła 22,675 mg/l, a więc dopuszczalna wartość została przekroczona o 7,675 mg/l. W analizach wykonanych w dniach 25/26.03.2013 r., 27/28.05.2013 r., 26/27.08.2013 r., 16/17.12.2013 r. stwierdzono przekroczenia wskaźnika azot ogólny. Wysokość kary została wyliczona zgodnie z przepisem § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 grudnia 2005 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi i wyniosła 10.174,00 zł, a nie 1.012,00 zł. Jednocześnie GIOŚ podkreślił, że nie doszło do naruszenia art. 139 k.p.a. Wyjaśnił, że ustalony stan faktyczny sprawy, tj. wyniki pomiarów przedłożonych przez stronę oraz ilość ścieków jednoznacznie określona w toku postępowania (protokół z rozprawy administracyjnej z 10 grudnia 2015 r. z udziałem Strony oraz decyzja Organu I. instancji - str. 4) bez wątpienia wskazują, że doszło do omyłki pisarskiej w matematycznym obliczeniu ilości substancji wyrażonej jako wskaźnik azot ogólny, wprowadzonej do wód lub do ziemi z przekroczeniem wymaganych warunków, w dniach od 1 stycznia 2013 r. do 29 grudnia 2013 r. (363 dni), a co za tym idzie, błędnego ustalenia wymiaru kary. Ustalenie zaniżonej należności z powodu oczywistej omyłki stanowiłoby rażące naruszenie prawa, w związku z tym w tej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zakazu określonego w art. 139 k.p.a. Zdaniem GIOŚ, nie można mówić o pogorszeniu sytuacji Strony, jeśli materiał dowodowy jest taki sam jak w postępowaniu przed Organem I. instancji i jednoznacznie wskazuje na omyłkę pisarską w dokonanych obliczeniach matematycznych. Oczywiste błędy obliczeniowe prowadziły do konieczności dokonania korekty tych obliczeń. Oczywista omyłka obliczeniowa spowodowała, że rozstrzygnięcie decyzji Organu I. instancji w zakresie ustalenia wysokości kary stoi w oczywistej sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym ustalonym na podstawie wyników pomiarów oraz ilości ścieków odprowadzonych w okresie od 30 grudnia 2012 r. do 29 grudnia 2013 r. Obowiązkiem zaś organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Odnosząc się do zarzutów i wniosków odwołania GIOŚ wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary nie może być rozpatrzona kwestia dotycząca żadnego z postępowań, o którym mowa w przepisach art. 317- 321 Poś, bo właściwym w tych sprawach jest wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a odroczenie lub zmniejszenie wymierzonej kary w związku z realizacją inwestycji odbywa się w toku odrębnego postępowania. Poza tym Gmina dopuściła się naruszenia warunków w 2013 roku, a likwidacja oczyszczalni nie spowodowała, aby naruszenie w tamtym okresie nie wystąpiło. Z tego względu Organ odwoławczy nie mógł uznać niniejszego postępowania za bezprzedmiotowe. GIOŚ stwierdził także, że nie kontrole Organu, a wyniki pomiarów wykonywane przez Stronę na podstawie obowiązku wynikającego z przepisów, w tym art. 147 Poś i przedkładane na podstawie art. 149 ust. 1 i ust. 2 Poś, stanowiły podstawę oceny czy ścieki spełniały wymagania i podstawę stwierdzenia przekroczenia, a co za tym idzie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wyjaśnił, że w niniejszym wypadku zobowiązanie podatkowe powstało wraz z końcem I okresu oceny, a więc po 29 grudnia 2013 r. Licząc okres 3 lat na wydanie decyzji stwierdzającej wystąpienie przekroczenia warunków, prawo do doręczenia takiej decyzji upłynęło wraz z końcem roku 2016. Doręczenie Stronie decyzji w styczniu 2016 r. nie stanowiło naruszenia przepisów i było zgodne z obowiązującym prawem. Dlatego zarzut dotyczący wszczęcia postępowania zbyt późno, kilka lat po stwierdzeniu przekroczenia nie jest zasadny. GIOŚ zauważył też, że zgodnie z art. 545 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo wodne, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy Poś, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej "zm-k.p.a."), do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n zm-k.p.a. We wniesionej skardze Gmina [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów, zarzuciła: - naruszenie art. 139 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że uchylenie decyzji Organu I. instancji i orzeczenie w realiach niniejszej sprawy administracyjnej kary pieniężnej nie stanowi naruszenia zakazu reformationis in peius, - naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, - naruszenie art. 299 ust. 1 Poś poprzez brak precyzyjnego wskazania kontroli, na podstawie której wymierzono karę i tym samym pozbawienie Skarżącej gminy prawa do kwestionowania wyników kontroli i przebiegu postępowania kontrolnego, - naruszenie art. 89 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie rozprawy jedynie w celu zapoznania Strony ze sposobem wyliczenia kary, co w żaden sposób nie uprościło postępowania przed Organem I. instancji, co Organ II. instancji uznał za okoliczność nieistotną dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była reformatoryjna decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia Gminie [...] administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.174,00 złotych, zamiast ustalonej przez WIOŚ kary w kwocie 1.012,00 zł - za odprowadzanie w 2013 r. ścieków z gminnej oczyszczalni w [...] z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym przez Starostę [...] decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dodanego art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego. Z uwagi jednak na wzrost wykrytych zakażeń w całym kraju, w tym na [...] oraz objęcia [...] strefą zagrożenia oraz z uwagi na liczbę stron postępowania, przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można było przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Stąd przewodnicząca wydziału skierowała ją do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów. Przystępując do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji Sąd uznał za zbędne ponowne referowanie ustaleń faktycznych poczynionych przez GIOŚ w zaskarżonej decyzji. Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – Sąd nie podzielił stanowiska Organu odwoławczego, że owa decyzja reformatoryjna nie została wydana z naruszeniem art. 139 k.p.a. Z tego względu, w ocenie Sądu, skarga gminy [...] jako zasadna musiała skutkować derogowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie skutków jakie mogą się wiązać ze stosowaniem art. 139 k.p.a. Przypomnieć należy, że stosownie do brzmienia art. 139 k.p.a. zasadą jest, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, natomiast wyjątkiem jest odstąpienie od tej zasady z uwagi na to, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Przewidziana w końcowej części cytowanego przepisu możliwość odstąpienia od zawartego w tym przepisie zakazu reformationis in peius ma zatem charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od generalnej zasady niepogarszania sytuacji prawnej odwołującej się strony. Skorzystanie przez organ z tej instytucji winno więc ograniczać się do absolutnie wyjątkowych sytuacji. W rozpatrywanej sprawie natomiast nie jest do końca tak jak podał GIOŚ w odpowiedzi na skargę. Stwierdził bowiem, że Organ I. instancji błędnie przyjął dziesięciokrotnie mniejszą ilość odprowadzonych ścieków w okresie objętym oceną, niż wynikało to z posiadanych ustaleń. Mogłoby to sugerować, że pominął w cyfrze jedno zero. Należy jednak zauważyć, że I. instancja przyjęła ich ilość, podstawioną następnie do wzoru, na 5270 m³, podczas gdy GIOŚ ustalił, że powinno to być 53000 m³. Nie można zatem stwierdzić za Organem II. instancji, że była to jedynie oczywista omyłka pisarska. Jest to zupełnie inna ilość, nie stanowiąca dziesięciokrotności ilości uprzednio podanej. W tym kontekście należy nadmienić, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest sprawozdań dotyczących ilości ścieków odprowadzanych przez Gminę z tej oczyszczalni, na które powołuje się Organ odwoławczy. Nie jest zatem możliwe w oparciu o dokumentację zawartą w tych aktach zweryfikowanie prawidłowości stwierdzenia GIOŚ, że "wg ustaleń organu I instancji dokonanych na podstawie danych pochodzących ze sprawdzań OS3 i OS5, ilość ścieków, jaką Gmina wprowadziła do środowiska w ocenianym okresie wyniosła 53.000 m³". Zważywszy, że Strona skarżąca zdaje się kwestionować te ilości, nietrafnie powołując się na wyniki domniemanej kontroli, nie jest to kwestia oczywista, a w aktach administracyjnych sprawy nie została należycie udokumentowana. Brak jest dokumentów źródłowych, które pozwoliłyby Sądowi na zweryfikowanie prawidłowości tych ustaleń. Trzeba też zaznaczyć, że co do zasady w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż błąd w ustaleniach faktycznych nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może uzasadniać orzeczenia przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony. Wadliwe ustalenie kwoty naliczonych płatności (błędne ustalenie wymiaru kary administracyjnej) może świadczyć o nieprawidłowościach w ustaleniu stanu faktycznego, skutkujących naruszeniem prawa. Nie może być ono jednak utożsamiane z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym orzeczenie przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się. Także odmienne ustalenia faktyczne lub inna ocena ustaleń faktycznych nie mogą być uznane za rażące naruszenie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia zasady reformationis in peius. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż reguła reformationis in peius. W rozpatrywanej sprawie tej oczywistości Sąd nie mógł potwierdzić. W aktach administracyjnych brak jest źródłowej dokumentacji. Z tych też przyczyn Sąd nie stwierdził, aby Organ I. instancji w tej sprawie naruszył w stopniu rażącym wskazane w decyzji Organu odwoławczego przepisy. Przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja. W rozpatrywanej sprawie należy mieć na względzie, że Gmina zlikwidowała przedmiotową oczyszczalnię już w 2014 r. Nie oznacza to oczywiście, że już w tym postępowaniu winna być rozpatrywana kwestia zmniejszenia wymierzonej kary, ale okoliczność ta nie może zostać całkowicie pominięta w kontekście zastosowania art. 139 k.p.a., przy rozpatrywaniu przesłanki racji ekonomicznych lub gospodarczych skutków. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt wydania zaskarżonej decyzji dopiero w 2020 r., podczas gdy decyzja I. instancji zapadła w 2016 r. Z przytoczonych względów Sąd uwzględnił skargę, a Organ odwoławczy ponownie rozpatrując odwołanie winien zastosować się do tej oceny prawnej oraz zawartych wskazań, w myśl art. 153 p.p.s.a. Pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Jak już uprzednio wskazano, przedmiotowe postępowanie administracyjne nie wymagało przeprowadzania czynności kontrolnych. Podstawowe znaczenie mają w nim wyniki badań przedkładane przez podmiot zobowiązany (art. 149 ust. 1 i 2 Poś). Wobec tego nie mogło w ten sposób dojść do naruszenia art. 299 Poś. Podobnie, wbrew sugestiom skargi, nie było podstaw do wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. Przedkładane wyniki badań były znane Stronie skarżącej, zobowiązanej do okresowego wykonywania tych badań i podawania ich wyników. Z kolei rozprawa administracyjna miała na celu zapoznanie Strony z ustalonym stanem faktycznym i jego konsekwencjami, przed zamknięciem postępowania w sprawie przez I. instancję. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - orzekł jak w pkt. I. sentencji wyroku. Rozstrzygając o kosztach postępowania sądowego w punkcie II. sentencji wyroku - Sąd wziął pod uwagę, że w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi, Skarżącemu należy się od Organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw (wpis 400 zł) oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika (480 zł). Wobec tego, mając to na względzie, zasądzono koszty postępowania sądowego w łącznej kwocie 880 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło