IV SA/Wa 1875/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej I. C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].05.2013r. Nr [...] Szef Urzędu d/s Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pana C.C. -pełnomocnika obywatelki U., pani I. C., ur. [...].03.1965r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2012r. Nr [...] orzekającej o umorzeniu z urzędu postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...].11.2012r. pani I.C. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołując się na fakt pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem polskim, panem C.C.. Na podstawie art. 105 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...].12.2012r. Wojewoda [...] umorzył postępowanie wszczęte z w/w wniosku uznając je za bezprzedmiotowe. Podstawą wydania powyższego rozstrzygnięcia był fakt, iż cudzoziemka w dniu [...].04.2012r. wystąpiła do Wojewody [...] z tożsamym wnioskiem. Decyzją z dnia [...].07.2012r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż związek małżeński strony został zawarty w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach, a ponadto, iż wobec wnioskodawczyni zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy - decyzją z dnia [...].10.2012r. Nr [...] Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż decyzją ostateczną z dnia [...].10.2012r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2012r. stwierdzającej, iż związek małżeński pani I.C. z obywatelem polskim, panem C.C. został zawarty dla pozoru. Strona nie przedstawiła zaś żadnych nowych, istotnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę do merytorycznej oceny, czy zachodzą wobec niej przesłanki do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jak podano wyżej, przedstawiona przez cudzoziemkę okoliczność pozostawania w związku małżeńskim z w/w obywatelem polskim była już rozpatrywana w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną, negatywną decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W związku z powyższym, Wojewoda [...] słusznie umorzył niniejsze postępowanie. Zdaniem organu przedmiotowa sprawa dot. udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą, zakończoną w/w decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W tej sytuacji wydanie kolejnej decyzji rozstrzygającej, co do istoty w przedmiocie udzielenia pani I.C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, stanowiłoby naruszenie prawa, odpowiadające przesłance z art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Z uwagi na fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].10.2012r. Nr [...] orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2012r. Nr [...] o odmowie udzielenia pani I.C. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, nie jest dopuszczalne w toku rozpatrywania przedmiotowej sprawy o tożsamym stanie faktycznym i prawnym prowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do stwierdzenia na nowo, czy wobec strony zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pani I.C.. Domagając się jej uchylenia, zarzuciła jej : 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 §1, w zw. z art. 107 §3 k.p.a, oraz art. 80 k.p.a. - tzn. zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów w postępowaniu niepodjęcie jakichkolwiek czynności mających na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w świetle zarzutów zawartych w odwołaniu, w szczególności odnoszących się do wykazania, iż brak jest tożsamości spraw administracyjnych, tj. sprawy będącej przedmiotem niniejszej skargi oraz sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim, C.C., mimo iż - w świetle powołanych regulacji prawnych - organ był do tego zobowiązany; - nieodniesienie się do okoliczności powoływanych przez skarżącą w odwołaniu, dotyczących aktualnej sytuacji rodzinnej i pożycia małżeńskiego, podczas gdy ustalenie tych okoliczności miałoby decydujące znaczenie dla oceny, czy postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na tożsamość spraw administracyjnych, o których mowa powyżej; - przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przy ocenie powoływanych przez skarżącą okoliczności, świadczących o zmianie stanu faktycznego sprawy, a zatem o braku tożsamości spraw administracyjnych i uznanie ich za nieistotne; - art. 6 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 §3 k.p.a., tzn. zasady praworządności poprzez naruszenie aspektu materialnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, poprzez nie odniesienie się do okoliczności podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; -art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a., tzn. zasady ochrony zaufania strony postępowania do organu rozpoznającego jej sprawę, której urzeczywistnieniu służy m.in. obowiązek wyjaśniania przesłanek ukierunkowujących załatwienie sprawy administracyjnej w określony sposób, poprzez dopuszczenie do wskazanych powyżej uchybień procesowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77§1 i 107 §3 k.p.a, polegającym na nieuwzględnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Treść art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 13 czerwca 2003 r., który w określonych okolicznościach, musi być badany w związku z oceną zasadności wniosku cudzoziemca opartego o treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek ustalenia, czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na zaistnienie którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Treść przepisu wskazuje zatem, że istotna dla oceny wniosku jest motywacja małżonków z chwili zawarcia związku małżeńskiego. Jeśli więc na podstawie okoliczności dotyczących zawarcia małżeństwa zostanie ustalone, że zawierając małżeństwo małżonkowie w tym czasie działali na podstawie określonego zamysłu, czyli, że zawierają małżeństwo "dla pozoru", przy czym niektóre z przesłanek o jakich jest mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stanowią jedynie zewnętrzną kontynuację poprzedniego ustalenia małżonków co do charakteru ich związku (np. brak wypełniania obowiązków małżeńskich, brak wspólnego zamieszkiwania, brak znajomości istotnych faktów dotyczących małżonków), to fakt ten dotyczący zamiaru małżonków, jest wiążący. Jest przy tym oczywiste, że w życiu takiego małżeństwa może dojść do zmian, może się bowiem okazać w przyszłości, że niezależnie od pierwotnego zamiaru w określonym czasie istnienia takiego formalnego małżeństwa małżonkowie zmienią jego zasady. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż w sprawie jak słusznie wskazały orzekające organy nie jest kwestionowana okoliczność, iż decyzją z dnia [...] października 2012r. Szef Urzędu d/s Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012r. orzekającej o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach- wobec stwierdzenia, iż małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa. Rozpoznając przedmiotową sprawę organy całkowicie pominęły i nie odniosły się jednak do okoliczności, iż w aktach sprawy znajduje się także ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. którą z kolei również na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 z zw. z art. 62 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach udzielono skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na czas oznaczony do dnia [...] czerwca 2012r. Jej wydanie było poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym i wówczas to kwestia legalności zawartego związku małżeńskiego skarżącej nie budziła wątpliwości organu. Wskazać przy tym należy, iż skarżąca związek małżeński z obywatelem polskim zawarła [....] lutego 2010 r. Z protokołów przesłuchań małżonków sporządzonych w dniu [...] maja 2011r., a więc ponad rok od zawarcia związku małżeńskiego wynika zaś, iż małżonkowie nie tylko razem zamieszkują ale także wspólnie prowadzą gospodarstwo. Dopiero w motywach decyzji z dnia [...] lipca 2012r r. ten sam Wojewoda - powołując się także na treść wskazanych wyżej przepisów oraz dodatkowo art. 57 ust. 1 pkt 4 (oraz zgodnie z decyzją organu odwoławczego również pkt 1) cyt. ustawy - doszedł do wniosku, że "związek małżeński został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej". Ten wniosek został poprzedzony konstatacją, że małżonkowie nie zamieszkują wspólnie i nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z małżeństwa. W uzasadnieniu powołano się zaś na okoliczność, iż skarżąca "po raz pierwszy wyprowadziła się od męża 5 sierpnia 2011r. i ponownie zamieszkała z nim w listopadzie 2011r., po czym ponownie wyprowadziła się 24 (20) kwietnia 2012r. jak również podkreślono, iż konflikt pomiędzy małżonkami ma podłoże finansowe. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż w ocenie Sądu wobec istnienia w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzji, które w oparciu o tą samą przesłankę, czyli pozostawanie skarżącej w związku małżeńskim, zawierają odmienne rozstrzygnięcia ( pozytywne i negatywne), organ bez rzetelnego wyjaśnienia stanu sprawy nie może powołując się jedynie na jedną z nich umorzyć postępowania z kolejnego wniosku skarżącej, powołując się na zasadę "res iudicata". Jest to bowiem sytuacja szczególna, której niewyjaśnienie prowadzić może do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażoną w art. 7 k.p.a. jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażoną w art. 8 k.p.a. Z powołanych względów rozstrzygniecie organów uznać należy za przedwczesne. Podkreślić bowiem należy, iż treść art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach wskazuje, że dla oceny wniosku skarżącej istotna jest motywacja małżonków z chwili zawarcia związku małżeńskiego. Rozstrzygając przedmiotową sprawę organy winny także ocenić oświadczenie męża skarżącej z dnia [...] stycznia 2013r. -dołączone do odwołania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. Jednocześnie na podstawie art. 152 i 200 w/w ustawy Sąd rozstrzygnął w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania sądowego.