IV SA/Wa 1876/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. Z. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi F. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej do parametrów drogi ekspresowej postanawia: przyznać adwokatowi T. Z. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 180 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz kwotę 41,40 zł stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu (F. M.) prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę F. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej do parametrów drogi ekspresowej. Odrzucenie skargi nastąpiło ze względu na nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym terminie. Odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 27 maja 2009 r. (k. 450). Pismem z dnia 27 maja 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu dla F. M. - w ramach przyznanego mu postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. prawa pomocy - adwokata T. Z. W dniu 22 czerwca 2009 r. złożono do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone adwokatowi T. Z. przez F. M. W dniu 24 czerwca 2009 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył do akt sprawy kopię skierowanej do skarżącego opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 21 maja 2009 r. Oświadczając, że koszty udzielonej przezeń z urzędu pomocy prawnej nie zostały opłacone, adwokat wniósł o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w wysokości trzykrotnej stawki minimalnej, określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Oznacza to uprawnienie i obowiązek ustalenia przez Sąd, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. W przypadku zaś sporządzenia przez pełnomocnika z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Z treści pisma adwokata T. Z. z dnia 24 czerwca 2009 r. oraz dołączonego do niego egzemplarza opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynika, że została ona przekazana skarżącemu. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia, stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 240 zł. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka minimalna wynosi 50% wskazanej wyżej kwoty, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie pomoc prawna z urzędu, o przyznanie kosztów której zwrócił się adwokat, sprowadzała się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1876/08. Wyznaczony adwokat powinien zatem otrzymać wynagrodzenie według stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) wskazanego rozporządzenia. Ponieważ nie prowadził on sprawy przed wydaniem orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji, opłata wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Mając na uwadze, że pełnomocnik wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości trzykrotnej stawki minimalnej należy wskazać, że w myśl § 19 pkt 1 powoływanego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawki minimalnej. Dlatego niedopuszczalne jest przyznanie wynagrodzenia we wnioskowanej wysokości. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika, że gdy pełnomocnik wnioskuje o przyznanie wynagrodzenia wyższego niż stawka minimalna, Sąd zobowiązany jest odpowiednio ocenić taki wniosek, rozważyć rodzaj i stopień zawiłości sprawy, niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a w szczególności jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej rozstrzygnięcie. Przyznanie wynagrodzenia w stawce powiększonej dopuszczalne jest tylko w uzasadnionych szczególnymi okolicznościami przypadkach spraw o wyjątkowo skomplikowanym charakterze, w związku z którym zachodzi konieczność wykonania pracy nieproporcjonalnej do ustalonej stawki minimalnej. Żądając przyznania wynagrodzenia według powiększonej stawki pełnomocnik nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji w tym względzie. Biorąc pod uwagę chociażby fakt, że powodem odrzucenia skargi postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. było nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym terminie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania wynagrodzenia ponad ustaloną powyżej stawkę minimalną. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata uległa podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.