IV SA/Wa 1877/09

Dnia 20 stycznia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sedzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 roku sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1975 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów wsi Z., gm. D., w części dotyczącej działki oznaczonej po wyminie jako nr [...] położonej we wsi Z., stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Minister podniósł, iż projekt wymiany gruntów położonych we wsi Z. o ogólnym obszarze [...] ha zatwierdzony został decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1975 r. T. G. reprezentowany przez pełnomocnika wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji w części obejmującej działkę nr [...], stwierdzając, iż wymiana gruntów w tej części została przeprowadzona z rażącym naruszeniem prawa, a w jej wyniku utracił własność działki leśnej o powierzchni ok. [...] ha, która obecnie wchodzi w skład działki oznaczonej nr [...]. Na podstawie zgromadzonych akt sprawy organ ustalił, iż wymianą objęto m. in. grunty Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwo D., w szczególności działkę nr [...] i działkę nr [...]. W wyniku wymiany działki te pozostały nadal w posiadaniu PGL Nadleśnictwa D. bez zmiany ich powierzchni. Na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...] stycznia 2000 r. wprowadzono zmiany w operacie ewidencji gruntów w gminie D. obręb Z., w wyniku których dokonano m. in. zniesienia działek nr [...] i [...] oraz utworzenia nowych działek, m.in. działki nr [...], do której włączono dawną działkę nr [...]. Jak wynika z poczynionych ustaleń działka nr [...], zarówno przed jak i po wymianie, a także obecnie widnieje w ewidencji gruntów jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. Wskazując na treść art. 28 kpa, Minister podniósł, iż T. G. do tej pory nie udowodnił swoich praw do działki nr [...], a zatem nie posiada on legitymacji prawnej (interesu prawnego) do występowania z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1975 r. w odniesieniu do przedmiotowej działki. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się T. G. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż działka nr [...] stanowiąca teren gruntowo -leśny (figurująca również pod nr [...]) stanowiła własność T. K., po którym skarżący odziedziczył cały majątek. Działkę nr [...] skarżący użytkował przez kilkanaście lat, co mogą potwierdzić świadkowie. Po kilkunastu latach zabroniono skarżącemu wstępu do jego lasu informując, iż stanowi on własność Skarbu Państwa w użytkowaniu PGL Lasy Państwowe. Dalej skarżący wskazał, iż nie potrafi wyjaśnić w jaki sposób przedmiotowa działka w wyniku regulacji własności za czasów PRL znalazła się we władaniu PGL Lasy Państwowe bez informowania skarżącego o takim stanie rzeczy. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi i oświadczył, iż nie posiada dokumentów potwierdzający tytuł prawny T. K. czy skarżącego do działki nr [...], a nadto, że nie toczyło się postępowanie sądowe odnośnie ustalenia prawa własności spornej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie ocenia zatem danego aktu wydanego przez organ pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu analizowana we wskazanym zakresie skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przeprowadzone przez organ orzekający postępowanie wyjaśniające, w oparciu o które organ przyjął, iż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w sprawie, należy uznać za prawidłowe. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postępowanie rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich, nazywany postępowaniem wstępnym dotyczy kwestii wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, drugi zaś, nazywany postępowaniem rozpoznawczym, obejmuje postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. W pierwszym etapie bada się jedynie kwestie formalne. Postępowanie wyjaśniające winno w tym przypadku dotyczyć takich kwestii jak: wniesienia żądania przez legitymowany podmiot, mający zdolność do czynności prawnych, wskazania podstawy z art. 156 § 1 kpa. Nie może ono natomiast odnosić się do wyjaśnienia kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, to powinno bowiem być wyjaśnione w drugim etapie postępowania (por.: wyrok NSA z 20 grudnia 1994 r., sygn. akt I SA 1143/93 - ONSA 1995 nr 3, poz. 145; wyrok NSA z 19 marca 1997 r., sygn. akt II SA 1802/95 nie publ.). Niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z przyczyn natury podmiotowej lub przedmiotowej powoduje konieczność podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Innymi słowy - odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje m. in. wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 listopada 1995 r., III SA 182/95, ONSA 1996, nr 4, poz. 167). Zgodnie natomiast z treścią art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a więc taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (wyrok NSA w Warszawie z 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, pub. Lex nr 47855). Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo ustalił, iż T. G. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1975 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów wsi Z., gm. D., w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...]. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3 poz. 13) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z dnia [...] lipca 1975 r. uczestnikiem scalenia lub wymiany gruntów był właściciel lub samoistny posiadacz gruntów objętych scaleniem bądź wymianą. Ze zgromadzonych przez organ akt sprawy wynika, iż zarówno przed scaleniem a także po scaleniu sporna działka stanowiła własność Skarbu Państwa w zarządzie PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo D. Działka nr [...] nie była zatem wykazana w rejestrze gruntów ani w żadnym innym dokumencie jako własność T. K. czy też jego następcy prawnego T. G. i nie znajdowała się ona nawet w jego posiadaniu. Zauważyć nadto należy, iż postanowieniem z dnia [...] marca 1961 r., Sąd Powiatowy w K. orzekł o prawach do spadku po T. K. przyjmując inwentarz spadku sporządzony przez Państwowe Biuro Notarialne w K., aktem notarialnym z dnia [...] stycznia 1961 r. Treść inwentarza spadku jednoznacznie wskazuje, iż T. K. nie był właścicielem działki nr [...] w gminie katastralnej Z., a zatem skarżący nie mógł stać się jej właścicielem w wyniku następstwa prawnego. Taki stan rzeczy potwierdził pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010 r. oświadczając do protokołu, iż nie posiada żadnego dokumentu świadczącego, iż sporna działka stanowiła własność T. K., a następnie skarżącego. Pełnomocnik wskazał nadto, iż nigdy nie toczyło się żadne postępowanie sądowe odnośnie ustalenia prawa własności tejże działki. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne Sąd podzielił stanowisko organu, iż skarżący T. G. nie może obecnie wykazać się interesem prawnym w kwestionowaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1975 r. w części dotyczącej działki nr [...], a zatem prawidłowo orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...]. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. należało oddalić skargę jako niezasadną.