IV SA/Wa 1877/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił N. D. udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że zebrany materiał dowodowy i okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że wnioskodawca nie spełnił żadnej z przesłanek udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, wymienionych enumeratywnie w art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz. U. 2011 nr 191 poz. 1133) – zwanej dalej jako ustawa o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.. W szczególności Wojewoda wskazał, że nie sposób przyjąć, iż pobyt skarżącego na terytorium RP od dnia 20 grudnia 2007 r. miał charakter nieprzerwany, co jest warunkiem koniecznym wypełnienia przesłanki udzielenia zezwolenia wskazanego w punkcie 1 art. 1 wskazanej ustawy. Ponadto w decyzji podniesiono, że N. D. nigdy nie aplikował o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP, co z kolei wyłącza zastosowanie przesłanki udzielenia zezwolenia z pkt 2 i 3 art.1. Równocześnie swoim zachowaniem skarżący wypełnił dwie negatywne przesłanki udzielenia zezwolenia wskazane w art. 3 ust. 2 wskazanej ustawy, nie spełnił bowiem wymogów do udzielenia zezwolenia oraz w postępowaniu o udzielenie zezwolenia przedstawił fałszywe informacje dotyczące pobytu na terytorium RP i pobytów zagranicznych. Od decyzji powyższej N. D., działając przez pełnomocnika, wniósł w ustawowym terminie odwołanie, wnosząc o jej zmianę przez Wojewodę [...] i równocześnie o jej uchylenie w całości przez organ odwoławczy, tj. Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców i udzielenie skarżącemu przedmiotowego zezwolenia. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] Szef Urzędu ds. Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w przypadku skarżącego nie mogą mieć zastosowania przesłanki udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP wymienione w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż zgodnie z danymi zawartymi w Systemie Informatycznym "POBYT" prowadzonym przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców, N. D. nigdy nie ubiegał się o nadanie mu statusu uchodźcy na terytorium RP. W odniesieniu do przesłanki z art. 1 pkt 1 wskazanej ustawy organ odwoławczy podniósł, że w dniu 3 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącego dołączył do akt toczącego się przed Wojewodą [...] postępowania o wydanie zezwolenia oświadczenie N. D., w którym stwierdził on, że przebywa na terytorium RP nieprzerwanie od marca 2007 r., zaś w rubryce "Podróże i pobyty zagraniczne w okresie ostatnich 5 lat" podał : "nie dotyczy." Z kolei w trakcie składania zeznań w dniu 16 marca 2012 r. odwołujący się oświadczył, że pod koniec 2009 r. wyjechał do Republiki Federalnej Niemiec do znajomych. Tam został zatrzymany wobec nie posiadania dokumentów umożliwiających mu pobyt na terytorium tego kraju oraz, że po miesiącu zwolniono go i wrócił do Polski. Ponadto zeznał: "Nie wyjeżdżałem z Polski poza tym jednym razem." Wojewoda stwierdził, że odwołujący się w związku z przemytem osób w dniu 11 listopada 2009 r. był notowany przez Policję na terytorium Republiki Federalnej Niemiec oraz na terytorium Republiki Czeskiej posiadał tytuł pobytowy w okresie od dnia 14 marca 2008 r. do dnia 13 marca 2010 r. Powyższe okoliczności, w ocenie organu II instancji nie pozwalają na zasadne przyjęcie, że cudzoziemiec rzeczywiście mógł przebywać nieprzerwanie na terytorium Polski od marca 2007 r. Organ odwoławczy jednocześnie, odwołując się do treści art. 3 ust. 4 ww. ustawy wskazał, że pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy, co stanowi swoiste domniemanie. Jednakże, jeśli powyższe domniemanie zostanie obalone przez organ administracji, ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przesunięty na stronę postępowania. Tymczasem w ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że pobyt odwołującego się na terenie Polski jest znacznie krótszy niż od 20 grudnia 2007 r., zaś odwołujący się nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, że przebywa w Polsce nieprzerwanie co najmniej od tej daty. W konsekwencji organ II instancji wskazał, że w jego ocenie odwołujący się nie przebywa na terytorium Polski od marca 2007 r. Wyraził także opinię, że trudno dać wiarę, iż cudzoziemiec w trakcie nielegalnego pobytu w Polsce, ubiegał się o zalegalizowanie pobytu na terytorium Republiki Czeskiej i po zalegalizowaniu pobytu na terytorium Republiki Czeskiej nadal przebywa nielegalnie w naszym kraju. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy uznał, że pobytu cudzoziemca nie można uznać za nieprzerwany co najmniej od dnia 20 lipca 2007 r., zaś jego twierdzenia w tym zakresie były formułowane na potrzeby postępowania o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i z tego względu należy uznać je za niewiarygodne. Nadto, Wojewoda wskazał, że wystąpienie przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia z art. 3 pkt. 2 ww. ustawy czyni organ zobligowanym do wydania decyzji odmownej, rozstrzygnięcie to nie mieści się bowiem w zakresie uznania administracyjnego. W przedmiotowej sytuacji następuje natomiast związanie organu treścią rozstrzygnięcia wobec jednoznacznej treści przepisu prawa materialnego. Tym samym dochodzi do ograniczenia zastosowania zasady ustanowionej w art. 7 k.p.a., zgodnie z którą sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł, zastępowany przez pełnomocnika, N. D. W skardze swej zarzucił skarżonej decyzji naruszenie art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach, poprzez ich błędne zastosowanie. Nadto zarzucił naruszenie przepisów ww. ustawy, w szczególności jej art. 1, oraz naruszenie art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, art. 6 i 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która może utrudnić lub uniemożliwić cudzoziemcowi zalegalizowanie jego pobytu na terytorium RP co jest sprzeczne z ratio legis przywołanej ustawy, art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż postępowanie przed organem II instancji nie doprowadziło do rzeczywistej kontroli orzeczenia poprzedniego. Zdaniem skarżącego doszło również do naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie lub niezastosowanie przez organy administracji publicznej przepisów o postępowaniu administracyjnym oraz do naruszenia art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a także przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, w szczególności jej art. 64 ust. 4. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – o zawieszenie wykonania decyzji o wydaleniu do czasu zakończenia zainicjowanego skargą postępowania. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu ds. Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący podniósł w skardze jednocześnie zarzuty naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego oraz przepisy prawa procesowego, w tym naruszenie przepisów k.p.a. zobowiązujących organ administracji do dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia. W przypadku podniesienia w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego odnoszących się do prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, jako pierwszy powinien zostać rozpoznany zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż jest to zarzut dalej idący. Podnoszenie zarzutu naruszenia prawa materialnego uzasadnione jest wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony stan faktyczny, tylko jego ocena prawna. W sytuacji, gdy skutecznie zakwestionowana zostanie prawidłowość ustaleń faktycznych, dokonywanie oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego jest niecelowe. Nie wiadomo bowiem wówczas, jakie ustalenia podlegać mają ocenie prawnej. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organy administracji art. 6 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących w Polsce przepisów prawa. Przepisy będące podstawą wydania decyzji wskazane zostały w jej treści. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Obowiązku tego nie można utożsamiać z obowiązkiem każdorazowego wydania decyzji o treści żądanej przez wnioskodawcę. Oczywistym jest bowiem, że mogą mieć miejsce przypadki, gdy żądanie wnioskodawcy jest nieuzasadnione. W ocenie Sądu, bezpodstawny jest podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 15 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy dokonał rzeczywistej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji. Okoliczność, że wynik tej kontroli jest niezgody z oczekiwaniami skarżącego nie może być utożsamiany z naruszeniem wynikającej z ww. przepisu zasady dwuinstancyjności. Nie znajduje uzasadnienia podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał ten był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i nie wymagał uzupełnienia.. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez organy administracji art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przytoczony przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji. Nie zawiera on kryteriów, jakimi organ administracji powinien się kierować przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. Zasadnym jest, zdaniem Sądu, sięgnięcie do kryteriów oceny wypracowanych w tym przedmiocie przez orzecznictwo. W wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 r., sygn. akt III SA 150/96 (baza LEX nr 30848) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności". Przytoczyć też należy poglądy orzecznictwa wyrażone w odniesieniu do art. 233 § 1 k.p.c. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym podobnie jak art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W wyroku z dnia 20 marca 1980 r., sygn. akt II URN 175/79 (OSNC 1980/10/200) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: "zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym". Przytoczone wyżej poglądy odnośnie rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organ administracji, dokonując oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej przez Sąd decyzji stwierdzić należy, iż dokonana przez organ odwoławczy oraz organ I instancji ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Dokonując oceny materiału dowodowego organy te nie naruszyły zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego również został ustalony prawidłowo. Słusznie organy administracji uznały, że takie okoliczności, jak notowania skarżącego przez Policję Republiki Federalnej Niemiec w dniu 14 marca 2008 r. w związku z przemytem osób oraz posiadania tytułu pobytowego na terenie Republiki Czeskiej w okresie od 14 marca 2008 r. do 13 marca 2010 r. świadczą o tym, że skarżący niezgodnie z prawdą twierdził, że przebywał w sposób nieprzerwany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób nieprzerwany co najmniej od 2007 r. Szczegółowa argumentacja w tej kwestii została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji. Argumentację tę należy w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie tej argumentacji jest niecelowe. Kwestionowanie przez skarżącego stanowiska organów administracji opiera się na przedstawianiu przez skarżącego własnej, odmiennej i subiektywnej oceny materiału dowodowego. Możliwość przedstawienia odmiennej oceny materiału dowodowego nie oznacza, że ocena dowodów dokonana przez organy administracji jest oceną nieprawidłową zaś wydane przez organy administracji rozstrzygnięcie jest błędne. W konsekwencji możliwość przedstawienia odmiennej oceny dowodów nie może być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Nie można zgodzić się z podniesionym w skardze zarzutem naruszenia przez organy administracji art. 1 i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 1 ww. ustawy stanowi, że Ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte na skutek kolejnego wniosku. Organy administracji nie naruszyły ww. przepisu. Z treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie wynika, by organ administracji uznał, że ustawa nie ma zastosowania do cudzoziemców, o których mowa w punktach 1, 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy administracji nie wyraziły też poglądu, że ustawa ma zastosowanie do innych cudzoziemców niż ci, o których mowa w punktach 1, 2 i 3 tej ustawy. Tylko w przypadku wyrażenia przez organy administracji tego rodzaju poglądów można byłoby mówić o naruszeniu art. 1 i art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 przytoczonej wyżej ustawy wynika, że cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 1, odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia (pkt 1) oraz gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje (pkt 2). Przepisy te zdaniem Sądu, nie zostały naruszone. Z ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego wynika bowiem, że zaistniały przesłanki odmowy udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wymienione w tych przepisach. Zdaniem Sądu brak jest również podstaw do przyjęcia, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji doszło do naruszenia art. 3 ust. 5 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 3 ust. 5 ww. ustawy wynika, że do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. Z kolei z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach wynika, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: • wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; • towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; • leczeniem cudzoziemca. Z poczynionych w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych wynika, że skarżący nie spełnia wynikających z art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach wymogów uznania jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za pobyt nieprzerwany. Skarżący w istocie nie kwestionuje prawidłowości zastosowania przez organy administracji ww. przepisu, tylko prawidłowość poczynionych w jego sprawie ustaleń faktycznych twierdząc, że żadna z przerw w pobycie na terytorium Polski nie była dłuższa niż 6 miesięcy oraz, że łącznie przerwy te nie przekroczyły 10 miesięcy. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie odnosi się do stanu faktycznego, który został ustalony przez organy administracji, tylko do stanu faktycznego, który zdaniem skarżącego, organy administracji powinny były ustalić. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.