IV SA/Wa 1882/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego J. L. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 roku, Nr [...] Dyrektor [...] Parku Narodowego odmówił uzgodnienia decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki o nr ew. [...] w miejscowości B. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor [...] Parku Narodowego stwierdził, że działka o nr ew. [...] znajduje się na terenie otuliny Parku ustalonej w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 1997 roku o [...] Parku Narodowym (Dz. U. Nr [...], poz. [...]). Działka ta stanowi również fragment bardzo ważnego przyrodniczo korytarza ekologicznego. Korytarz ten łączy D. (objętą w większości granicami Parku Narodowego) z rezerwatem "K." i innymi dolinami krasowymi zwanymi dolinkami K. Połączenie to posiada zasadnicze znaczenie dla ochrony przyrody w [...] Parku Narodowym i nie ma żadnego odpowiednika w innym miejscu, który mógłby zastąpić ten korytarz. W pobliżu istnieje również bardzo poważna bariera ekologiczna jaką jest droga międzynarodowa K. - O. Korytarz ekologiczny był wyznaczony już w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy W. z dnia [...] maja 1993 roku. Został wskazany, opisany i zaopatrzony w stosowne zalecenia w "Operacie zagospodarowania przestrzennego OPN - wytyczne do planów zagospodarowania przestrzennego gmin w 1997 roku, a nadto został uwzględniony w pełni w nowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym od dnia 20 maja 2005 roku. Prawo własności nie jest prawem obowiązującym bezwzględnie i absolutnie. Podlega ono różnorodnym ograniczeniom. W tej konkretnej sprawie ograniczenia wynikają z ustawy o ochronie przyrody i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wnioskodawca będący właścicielem może korzystać ze swojej działki w dotychczasowym zakresie na przykład dla małointensywnych upraw rolnych, ale podobnie jak wielu innych właścicieli gruntów na obszarze otuliny Parku nie może uzyskać uzgodnienia dla swoich zamierzeń budowlano - inwestycyjnych. Nadto zdaniem Dyrektora [...] Parku Narodowego wobec uchwalenia plany zagospodarowania przestrzennego można było oczekiwać wycofania przez Wójta Gminy W. wniosku o uzgodnienie. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył J. L. podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz naruszenia przepisów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 roku, Nr [...] Minister Środowiska umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu postanowienia Minister Środowiska stwierdził, że organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze jeżeli z jakiegokolwiek powodu stało się ono bezprzedmiotowe. Odkąd wszedł w życie Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania odwoławczego powoduje, iż zachowuje moc wiążącą rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. L. podnosząc zarzut naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 106 § 4 kpa poprzez wydanie postanowienia bez zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz zarzut naruszenia art. 124 § 2 kpa poprzez brak w zaskarżonym postanowieniu należytego uzasadnienia faktycznego. Nadto podniósł zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego pomimo braku przesłanek do takiego umorzenia. Skarżący podniósł również, że Minister Środowiska w dniu [...] października 2005 roku uchylił rozstrzygnięcie Dyrektora [...] Parku Narodowego mimo tego, że obowiązywał już wówczas plan zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu zapadło z naruszeniem art. 138 § 1 pkt.3 kpa. Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu jedną z form zakończenia postępowania przez organ odwoławczy jest umorzenie postępowania odwoławczego. Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić tylko wówczas gdy stanie się ono bezprzedmiotowe np. gdy strona cofnie odwołanie lub gdy okaże się, że odwołanie zostało wniesione nie przez stronę postępowania. Umorzenie postępowania odwoławczego może też nastąpić wówczas gdy przestanie istnieć przedmiot kontroli to jest rozstrzygniecie organu pierwszej instancji. Tak sytuacja może mieć miejsce wówczas, gdy zanim organ odwoławczy rozpozna odwołanie, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jego nieważności. W sprawie zakończonej zaskarżonym postanowieniem żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem Ministra, iż w wypadku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postępowanie prowadzone w celu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu staje się bezprzedmiotowe. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może być bowiem wydana tylko wówczas, gdy nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jeśli plan taki istnieje, to brak jest podstaw prawnych do wydawania takiej decyzji i postępowanie w sprawie jej wydania winno być umorzone. Powzięcie przez Ministra Środowiska wiadomości, iż został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla Gminy W. nie dawało jednak Ministrowi podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego wydane zostało w trybie art. 106 kpa. Jest to postępowanie wpadkowe, którego istnienie zależy od postępowania głównego jakim jest postępowanie prowadzone przez Wójta w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Minister Środowiska nie może w postępowaniu wpadkowym stwierdzić, iż postępowanie główne jest bezprzedmiotowe, gdyż uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jest to wyłączna kompetencja Wójta Gminy W. Tylko Wójt posiada uprawnienie do umorzenia tego postępowania. Jeśli Wójt umorzy prowadzone przez siebie postępowanie, to wówczas postępowanie uzgodnieniowe również stanie się bezprzedmiotowe. Postępowanie to może bowiem toczyć się tylko wówczas, gdy toczy się postępowanie główne. Nawet jednak sytuacji gdyby postępowanie główne zostało umorzone, to nie mogłoby to być podstawą do umorzenia postępowania odwoławczego tylko do uchylenia przez Ministra Środowiska postanowienia Dyrektora [...] Parku Narodowego i umorzenia postępowania uzgodnieniowego. Niedopuszczalnym jest umorzenie postępowania odwoławczego z powodu zaistnienia przesłanek do umorzenia całego postępowania. Jeśli na etapie postępowania odwoławczego organ drugiej instancji stwierdza, iż brak było podstaw do prowadzenia całego postępowania, to jego obowiązkiem jest uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania prowadzonego przed tym organem, a nie umarzania postępowania odwoławczego. Tymczasem Minister Środowiska umarzając postępowanie odwoławcze uzasadnił, to w istocie bezprzedmiotowością prowadzenia całego postępowania w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopóki jednak toczy się postępowanie główne i nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego odwołanie winno być rozpatrzone merytorycznie. Podkreślić w tym miejscu należy, iż prawidłowo zachował się Dyrektor [...] Parku Narodowego, który wydał merytoryczne rozstrzygnięcie, zaś swój pogląd o konsekwencjach uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawarł jedynie w uzasadnieniu postanowienia. Minister Środowiska może oczywiście wystąpić do Wójta z pytaniem czy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wójt zamierza kontynuować postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czy podtrzymuje swój wniosek o uzgodnienie projektu tej decyzji. Dopiero gdy Wójt cofnie wniosek o dokonanie uzgodnienia lub umorzy własne postępowanie będzie możliwe umorzenie przez Ministra Środowiska całego postępowania uzgodnieniowego, oczywiście po uprzednim uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzut skarżącego, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy jest zdaniem Sądu o tyle bezzasadny, iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego miało charakter formalny, a nie merytoryczny. Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie postanowienia spełnia więc wymogi wynikające z przepisów kpa. Nie zmienia to jednak faktu, iż samo rozstrzygnięcie Ministra Środowiska ze wskazanych wcześniej przyczyn wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt.3 kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.