IV SA/Wa 1882/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-07

Skład orzekający: Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać odrzucona z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, takich jak brak wniosku o rozpoznanie na rozprawie, brak właściwego pełnomocnictwa procesowego do NSA oraz brak uiszczenia wpisu sądowego, mimo śmierci strony skarżącej przed upływem terminu do uzupełnienia tych braków?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia wymaganych braków formalnych, w tym braku wniosku o rozpoznanie na rozprawie, braku właściwego pełnomocnictwa procesowego do NSA oraz braku uiszczenia wpisu sądowego. Śmierć strony skarżącej przed upływem terminu do uzupełnienia braków nie zwalnia profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku ich wykonania, gdyż pełnomocnik jest zobowiązany do podejmowania czynności procesowych mających na celu sprawne doprowadzenie do zawieszenia postępowania, a czynności te wywołują skutek w stosunku do spadkobierców.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, które zostało potraktowane jako skarga kasacyjna. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, w tym do złożenia wniosku o rozpoznanie na rozprawie, przedstawienia właściwego pełnomocnictwa do NSA oraz uiszczenia wpisu sądowego. Pełnomocnik nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie, powołując się na zgon skarżącego. Sąd odrzucił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej M. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2017 r. odrzucającego skargę M. P. wniesioną w sprawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz stwierdzenia braku podstaw do uznania decyzji za wykonaną postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1882/17 odrzucił skargę M. P. – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego – wniesioną na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione oraz stwierdzenia braku podstaw do uznania decyzji za wykonaną. Od powyższego postanowienia wniesione zostało przez profesjonalnego pełnomocnika zażalenie w imieniu skarżącego M. P. Zażalenie to zostało jednak przez Sąd potraktowane jako skarga kasacyjna. Zarządzeniami z dnia 17 listopada 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała profesjonalnego pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu pod rygorem jej odrzucenia, przez: a) złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem, b) złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym albo pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, c) uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100,-zł. Wezwania powyższe, wraz ze stosownymi pouczeniami o konsekwencjach ich niewykonania, zostały skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 grudnia 2017 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 4 stycznia 2018 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, pełnomocnik skarżącego nie wykonał zarządzeń Przewodniczącej Wydziału. Złożył natomiast w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie z uwagi na zgon skarżącego oraz zażądanie z Urzędu Stanu Cywilnego odpisu aktu zgonu celem poświadczenia tej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu z powodu obarczenia jej brakiem formalnym, a mianowicie brakiem wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Zgodnie z treścią art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 176 § 1 i § 2 tej ustawy, skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ponadto skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W niniejszej sprawie wniesiona przez pełnomocnika skarżącego skarga kasacyjna nie zawierała wspomnianego wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, w związku z czym zarządzeniem z dnia 17 listopada 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełniania tego braku formalnego, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie wraz z pouczeniem o konsekwencjach wynikających z braków dopełnienia powyższego obowiązku zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 28 grudnia 2017 r., zatem zakreślony termin upłynął bezskutecznie w dniu 4 stycznia 2018 r. Pomimo upływu terminu pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego również nie wykonał powyższego zarządzenia w zakresie złożenia pełnomocnictwa procesowego do wniesienia i sporządzenia skargi kasacyjnej albo do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przez co nie wykazał, że jest podmiotem umocowanym do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – załączone zaś do skargi pełnomocnictwo procesowe z dnia 14 czerwca 2017 r. nie spełnia tego wymogu, bowiem swoim zakresem nie obejmuje umocowania do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej, bowiem jako profesjonalny pełnomocnik będący adwokatem, ze względu na posiadane kwalifikacje zawodowe i wiedzę prawniczą oraz doświadczenie życiowe, powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych oraz wiedzieć i potrafić przewidzieć grożące konsekwencje związane z ujemnymi skutkami w zakresie postępowania sądowego będącymi wynikiem zaniechania dokonania w ustawowym terminie nałożonych obowiązków formalno-procesowych. Brak wykazania właściwego umocowania jest brakiem formalnym skargi kasacyjnej i nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do jej odrzucenia. Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu także i z tej przyczyny, że profesjonalny pełnomocnik skarżącego nie uiścił wymaganego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100,-zł, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy adnotacja poczyniona na karcie 56 akt sądowych, z której wynika, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy, co skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 220 § 3 powołanej ustawy, w świetle którego skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Nadto wyjaśnić należy, że – jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu znajdującego się w aktach sprawy – skarżący M. P. zmarł w dniu [...] stycznia 2018 r. o godzinie 19:55. Jednakże fakt ten nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia, bowiem obowiązek wykonania zarządzeń Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 listopada 2017 r. istniał w czasie kiedy skarżący jeszcze żył i posiadał zdolność sądową, tj. w czasie od doręczenia wezwań pełnomocnikowi w dniu 28 grudnia 2017 r. do dnia [...] stycznia 2018 r. Wprawdzie skarżący zmarł dzień przed upływem terminu do uzupełnienia przez jego pełnomocnika braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, jednakże skarżący od początku postępowania sądowego był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który w świetle treści przepisu art. 43 powołanej ustawy jest obowiązany działać za stronę, w razie jej śmierci, aż do czasu zawieszenia postępowania. W razie śmierci strony pełnomocnik legitymowany jest bowiem do podejmowania niezbędnych czynności procesowych, które mają nie tylko powodować, ale wręcz wyraźnie i bezpośrednio zmierzać do zawieszenia postępowania, a więc np. do złożenia skargi kasacyjnej, a także terminowego uzupełnienia jej braków. Pełnomocnik, pomimo że jego pełnomocnictwo wygasło wraz ze śmiercią reprezentowanego jest nadal zobowiązany działać w postępowaniu aż do prawomocnego zawieszenia postępowania. Pełnomocnik wykonuje w tym momencie czynności mające na celu sprawne doprowadzenie do zawieszenia postępowania, bez których proces mógłby utknąć w martwym punkcie. Nie może ulegać jednak wątpliwości, że czynności pełnomocnika wywołują skutek w stosunku do spadkobierców. W chwili śmierci strony następuje bowiem otwarcie spadku. Jeżeli spadkobiercy przyjmą spadek, wstępują do postępowania, a czynności, których dokonał pełnomocnik, będą miały skutek w stosunku do nich. Do czasu zawieszenia postępowania pełnomocnik procesowy faktycznie działa więc ze skutkami dla spadkobierców lub następców prawnych mocodawcy. A zatem, mimo śmierci skarżącego dzień przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik obowiązany był uzupełnić wymienione braki skargi kasacyjnej, a następnie dopiero ewentualnie wnioskować o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na zgon skarżącego, nie odwrotnie. Z powyższych względów Sąd postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 178 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło