IV SA/Wa 1885/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] Uzasadniając zaskarżone postanowienie, Minister wskazał, co następuje. Wojewoda [...] badając na wniosek K. B. prawidłowość przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego od M. B., decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 1978 r. nr [...] (zmieniona decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 1984 r. nr [...]), dotycząca przejęcia na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenie rentowe gospodarstwa rolnego o pow. 0,8001 ha położonego w R., stanowiącego własność M. B. w części dotyczącej działek nr [...] o łącznej powierzchni 0,25 ha obr. [...], wydana została z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części, dotyczącej działki nr [...] o pow. 0,5186 ha, obr. [...] i działki nr [...] o pow. 0,0339 ha Obr. [...], stwierdził nieważność tej decyzji. Następnie w wyniku wznowienia postępowania na wniosek członków Spółdzielni Mieszkaniowej P. w R. przy ul. [...], Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 1999 r. i jednocześnie orzekł, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 1984 r. podlega stwierdzeniu nieważności jedynie w części dotyczącej działki o nr [...] o pow. 0,5186 ha, obr. [...], zaś w pozostałej części stwierdził, że jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, ponieważ w odniesieniu do działek nr [...] o pow. 0,0339 ha i działek nr [...] o łącznej powierzchni 0,25 ha obr. [...], nastąpiły nieodwracalne skutki prawne. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...]. Rozpatrując przedmiotową sprawę w związku z wnioskiem złożonym przez spadkobierców właścicielki o odszkodowanie na podstawie art. 160 K.p.a., Wojewoda [...] stwierdził, że przejęcie gospodarstwa rolnego M. B. na jej wniosek było zgodne z obowiązującym prawem i nie było podstaw prawnych do wzruszenia decyzji Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przejęcia gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia rentowe dla właścicielki. W związku z tymi ustaleniami Wojewoda [...] wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o pilne wstrzymanie wykonania jego decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. z powodu wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2007 r. sygn.. akt II SA/Rz 9/07, zobowiązującego Wojewodę [...] do wydania decyzji odszkodowawczej w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Minister uwzględnił wniosek Wojewody. Pismem z dnia 16 września 2008 r. (data stempla pocztowego 17 września 2008 r.) K. B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Odwołujący się zakwestionował zasadność wstrzymania wykonania korzystnych dla niego rozstrzygnięć zawartych w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r., oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. i w ich konsekwencji orzeczenia na jego rzecz odszkodowania. Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie Minister stwierdził, że wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. było zasadne. Minister powołując się na art. 159 § 1 wskazał, iż w niniejszej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotkniętą jedną z wad, o których mowa w powołanym przepisie. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że orzekające w niej organy naruszyły przepisy prawa procesowego (w tym przepisy o właściwości) oraz przepisy prawa materialnego. Po wydaniu niniejszego postanowienia decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził z urzędu nieważność własnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] września 2008 r. wniósł K. B. Skarżący zarzucając ww. rozstrzygnięciu Ministra naruszenie przepisu art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.), wniósł o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2007 r., oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Biorąc pod uwagę wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przesłankę wskazującą zasadność wstrzymania wykonania decyzji dotkniętej nieważnością określa przepis art. 159 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Z brzmienia przepisu art. 159 § 1 wynika obowiązek organu wstrzymania wykonania decyzji, gdy spełniona będzie określona w nim przesłanka. Przesłanką tą jest prawdopodobieństwo istnienia jednej z przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 § 1. Ze względu na to, że w przepisie nie stanowi się o "uprawdopodobnieniu", lecz o "prawdopodobieństwie" nie byłoby podstaw do wymagania od strony żądającej wstrzymania wykonania decyzji uproszczonego dowodzenia istnienia wad decyzji powodujących jej nieważność, lecz wystarczy wskazanie na taką możliwość, i to niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa (por. Janowicz, Komentarz, s. 405). Z zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej ustanowionej w art. 16 § 1 wynika wyjątkowy charakter przypadków wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, a w konsekwencji również ograniczenia możliwości jej wykonania. Przepis art. 159 § 1 daje temu wyraz, wymieniając tylko jedną przesłankę wstrzymania wykonania decyzji, jaką jest przypuszczalne istnienie wady powodującej nieważność decyzji, musi to więc być wada posiadająca pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo tez ujawniająca taką cechę w trakcie trwania tych czynności. Oceniając zatem w tym aspekcie postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. Sąd nie stwierdził, aby zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Przedstawiona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi interpretacja art. 159 §1 K.p.a. jest prawidłowa. Organ II instancji wyjaśnił, że w sprawie zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, że orzekające w niej organy naruszyły przepisy prawa procesowego (w tym przepisy o właściwości) oraz przepisy prawa materialnego. Co za tym idzie Minister wskazał, w oparciu o jakie przesłanki, uznał prawdopodobieństwo wadliwości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie za realne. Utrwalone orzecznictwo sądowe w tym zakresie wskazuje, że do zastosowania przez organ administracji wymienionej w art. 159 § 1 K.p.a. instytucji wystarczy wskazanie na prawdopodobieństwo istnienia wad powodujących nieważność decyzji i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r. sygn. akt IV SA 1784/97 Lex nr 43142). Takiej interpretacja terminu "prawdopodobieństwo", użytego w ww. przepisie, wynika nie tylko z konieczności indywidualizacji każdej sprawy, ale również z zabezpieczającego charakteru instytucji wstrzymania. Wstrzymując decyzję organ nie musi mieć pewności, co do istnienia kwalifikowanego naruszenia prawa, wystarczy gdy w powyższym zakresie poweźmie uzasadnione przypuszczenie. Oczywistym dowodem na to, iż prawdopodobieństwo obarczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2003 r. kwalifikowanymi wadami prawnymi nie było abstrakcyjne a realne, jest stwierdzenie nieważności tych decyzji decyzją Ministra z dnia [...] września 2008 r. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.