IV SA/Wa 1885/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-15
Skład orzekający: Anna Szymańska, Marzena Milewska-Karczewska, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty, w tym akty urodzenia przodków, spisy wyborców, zaświadczenia archiwalne oraz dokumenty dotyczące chrztu, jednoznacznie potwierdzają polskie pochodzenie jego babki, co jest warunkiem udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie polskiego pochodzenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedłożone przez skarżącego dokumenty nie stanowiły wystarczającego dowodu na polskie pochodzenie jego babki. Organy administracji prawidłowo oceniły, że dowody takie jak akty chrztu czy spisy wyborców jedynie uprawdopodabniają polskie pochodzenie, ale nie dowodzą go w sposób pewny, co jest wymagane przez przepisy ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji. Ciężar udowodnienia polskiego pochodzenia spoczywa na wnioskodawcy, a postępowanie administracyjne nie może zastępować postępowania o potwierdzenie obywatelstwa polskiego.Stan faktyczny
Skarżący V. M. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały ze względu na polskie pochodzenie. Wojewoda odmówił, uznając, że przedłożone dokumenty nie potwierdzają polskiego pochodzenia przodków. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym nieuznanie jego babki za osobę polskiego pochodzenia lub obywatelkę polską. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ("Szef Urzędu") z [...] kwietnia 2017 r., [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Szef Urzędu, działając na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990 z późn. zm., dalej: "u.o.c."), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez V. M. (dalej "skarżący", "cudzoziemiec", "wnioskodawca") od decyzji Wojewody [...] ("Wojewoda") z [...] lipca 2016 r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, utrzymał w mocy wskazaną wyżej decyzję Wojewody.
II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
II.1. W dniu 16 lipca 2015 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na polskie pochodzenie.
II.2. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2016 r. odmówił udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w celu potwierdzenia polskiego pochodzenia skarżący do akt sprawy załączył m. in.:
- własny akt urodzenia serii [...], wydany w dniu [...] czerwca 1967r., w którym podano, że jego rodzice to: M. M. syn W. i M. Ze. córka M., oboje narodowości [...];
- akt urodzenia jego ojca pana M. M., ur. [...]marca 1941 r., serii [...], wydany w dniu [...] stycznia 1959 r., w którym podano, że jego rodzice to: M. W. syn K. i M. K. córka W., oboje narodowości [...];
- wyciąg z Państwowego rejestru aktów stanu cywilnego obywateli o rejestracji małżeństwa z zaznaczeniem wiadomości o drugim współmałżonku nr [...], wydany w dniu [...] marca 2012 r., z którego wynika, że przed zawarciem w dniu [...] lutego 1940 r. związku małżeńskiego jego babcia nosiła nazwisko D.;
- potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię odpisu zupełnego aktu urodzenia wydanego w dniu [...] czerwca 2014 r. przez Urząd Stanu Cywilnego [...] dotyczący aktu urodzenia nr [...] wydanego w [...] w dniu [...] marca 1922 r. na dane: D. K., ur. [...] marca 1922 r., miejsce urodzenia [...], dane dotyczące rodziców: ojciec: D. B., miejsce zamieszkania [...] nr domu [...], matka: D. A. nazwisko rodowe D., miejsce zamieszkania [...] nr domu [...]. W uwagach w rubryce IV dokumentu znajduje się wpis: "Akt sporządzono [...]marca 1922 roku w [...] parafii w [...], powiat [...], byłe województwo [...].
- Zaświadczenie z [...] obwodu z [...] marca 2015 r. nr [...], w którym wskazano, że " W dokumentach archiwowanych zasobu Okręgowe wyborcze komisje do wyborów Polskiego Sejmu i Senatu w spisach wyborców do Sejmu wsi [...] [...] powiatu [...] województwa, obecnie [...] rejonu [...] obwodu, za 1928 rok figuruje D. A., lat 26, D. A. lat 61, wieśniacy, zamieszkiwali w budynku Nr [...]" wraz z kserokopią odpowiedniej strony ww. spisu wyborców potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez zastępcę dyrektora ww. archiwum oraz naczelnika wydziału".
W dniu 25 sierpnia 2015 r. skarżący został przesłuchany przed organem I instancji na okoliczność ustalenia czy posiada związki z polskością, w szczególności przez kultywowanie polskiej mowy, tradycji i zwyczajów. Skarżący zadeklarował, że chce żyć i pracować w Polsce, ma tutaj rodzinę, jego żona również ma polskie pochodzenie. Cudzoziemiec wyjaśnił, że jest narodowości polskiej, polskie pochodzenie wywodzi od babci od strony ojca. Z uwagi na fakt, iż w przedstawionych przez stronę dokumentach brak było informacji o polskiej narodowości przodków skarżącego, zaś jedynym dokumentem zawierającymi adnotację o polskim obywatelstwie przodków wnioskodawcy jest zaświadczenie, wydane przez Archiwum Państwowe obwodu [...] [...] marca 2015 r. wraz z listą wyborców do Polskiego Sejmu i Senatu ze wsi [...] [...] powiatu [...] województwa za 1928 rok, na której figuruje nazwisko tylko jednego z pradziadków wnioskodawcy, Wojewoda [...] uznał, iż nie mogą one stanowić dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki polskiego pochodzenia. Organ I instancji stwierdził, że skarżący nie przedstawił dokumentów świadczących o jego polskim pochodzeniu. Przedłożony odpis zupełny aktu urodzenia babki skarżącego może co najwyżej stanowić dowód jej przynależności do Kościoła [...], a nie polskiej narodowości, zwłaszcza że w świadectwie urodzenia ojca skarżącego wyraźnie wskazano, że babka strony jest narodowości [...].
II.2. Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący.
II.3. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2017 r. Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewoda [...] z [...] lipca 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że w trakcie postępowania odwoławczego skarżący w dniu 29 sierpnia 2016 r. dołączył następujące dokumenty, poświadczone za zgodność z oryginałem przez Urząd Miejski w [...]:
- wniosek M. D. z 18 sierpnia 1963 r. do Komendy [...] w [...] o wydanie dowodu osobistego, w którym jako imiona rodziców i nazwisko panieńskie matki podano: "B. A. z d. D.", data urodzenia: "[...]", miejsce urodzenia: "[...] pow. [...] [...]", narodowość: "polska", obywatelstwo: "polskie". Z ww. wniosku wynika, że M. D. posiadał dowód osobisty [...] wydany przez Komendę [...], który podlegał wymianie z powodu upływu terminu ważności.
- karta meldunkowa nr [...] z [...] marca 1951 r., potwierdzająca, że D. M., syn B. i A. z d. D., urodzony [...] stycznia 1927 r. w [...], pow. [...], przynależność państwowa: polska, zameldowany na podstawie książeczki wojskowej nr [...] zamieszkuje w miejscowości [...] nr domu [...], gmina [...], powiat [...], Województwo [...] od [...] sierpnia 1946 r.;
- nota z Urzędu parafialnego obrządku [...] w [...] z [...] czerwca 1945 r., w której wskazano, że "M. D. syn B. i A. D. urodzony w [...] [...] stycznia 1927 r. tamże zamieszkały, jest obrządku [...] i przynależy do parafii [...] w [...], rejon [...] obwód [...]",
- ankieta złożona przez M. D. w dniu [...] maja 1952 r. do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w [...] celem otrzymania dowodu osobistego, w której zadeklarowano: "Narodowość: polska, Obywatelstwo: obecnie: polska, Czy posiadał inne obywatelstwo, jakie, kiedy: nie",
- karta osobowa M. D., w której jako przynależność państwową wskazano: polska, zaś w rubryce: Jakie posiada dokumenty? podano: "ks. Wojskowa serii [...] wydana przez W.K.R. [...] dnia [...]". Karta została sprawdzona przez urzędnika ewidencji gminy [...], powiat [...] w dniu [...] grudnia 1950 r.;
- karta osobowa M. D., w której jako przynależność państwową wskazano: polska, zaś w rubryce: Jakie posiada dokumenty? podano: "Akt małżeństwa nr [...] przez Urząd Stanu Cywilnego w [...] 1946r. ". Karta została sprawdzona przez urzędnika ewidencji gminy [...], powiat [...] w dniu [...] kwietnia 1951 r.
W piśmie przewodnim do którego załączono ww. dokumenty, skarżący wyjaśnił, że otrzymał ww. dokumenty od potomków rodzonego brata jego babci – M. D. - syna B. i A. z domu D., który był [...], osiedlił się w miejscowości [...] koło [...] i [...] oraz wskazał, że skoro brat jego babci był Polakiem, repatriantem - tym samym i jego babcia była narodowości polskiej. Pismem z 17 października 2016 r. organ odwoławczy wezwał pana skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni od otrzymania wezwania oryginałów lub poświadczonych urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów potwierdzających posiadanie przez jego babkę panią D. K., narodowości polskiej, ewentualnie obywatelstwa polskiego, będących dokumentami źródłowymi, oryginałami, które nie zostały wytworzone współcześnie; dokumentów potwierdzających ewentualne nabycie przez rodzinę pani D. K. (zamieszkałą obecnie w Polsce) obywatelstwa polskiego lub dokumentów repatriacyjnych lub jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby świadczyć iż w przeszłości ewentualny wspólny ze stroną członek rodziny był narodowości polskiej lub posiadał obywatelstwo polskie w przeszłości; innych dokumentów potwierdzających, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków skarżącego, albo dwoje jego pradziadków było narodowości polskiej; lub posiadało obywatelstwo polskie w przeszłości. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że w toku postępowania przed Wojewodą [...] złożył dokumenty potwierdzające fakt, że jego babcia K. D. była Polką, skoro została ochrzczona w kościele [...]. Podniósł, że do stosownych dokumentów dołączyła fragmenty opracowań naukowych, z których wynika, że chrzest w kościele [...] jednoznacznie wskazuje na polskie pochodzenie. Skarżący zauważył także, że 28 sierpnia 2016 r. złożył za pośrednictwem Wojewody [...] wniosek dowodowy, przy którym dołączył dalsze dokumenty potwierdzające polskie pochodzenie jego babci. Pismem z 30 listopada 2016 r. organ odwoławczy wezwał cudzoziemca do dostarczenia w terminie 14 dni od otrzymania wezwania oryginałów lub poświadczonych urzędowo za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów potwierdzających posiadanie przez jego babkę - panią D. K., narodowości polskiej, ewentualnie obywatelstwa polskiego, będących dokumentami źródłowymi, oryginałami, które nie zostały wytworzone współcześnie; dokumentów potwierdzających pokrewieństwo D. K. z D. Mi. ur. [...] stycznia 1927 r.; innych dokumentów potwierdzających, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków skarżącego, albo dwoje jego pradziadków było narodowości polskiej; lub posiadało obywatelstwo polskie w przeszłości. W odpowiedzi na powyższe skarżący wskazał: " Odpis zupełny aktu urodzenia mojej babci K. D. przełożony przeze mnie, a przesłany mi przez USC w [...] opiera się na dokumentach stanu cywilnego przesłanych do tego Urzędu z terenu [...] - części [...], która przed I Wojną Światową należała do [...]. Zgodnie z porozumieniami międzynarodowymi zawartymi w latach 40 XX wieku dokumentacja z kościołów [...] - dotycząca zatem Polaków - została przesłana do tego Urzędu. Zatem odpis aktu urodzenia, który wysłałem do Waszego Urzędu opiera się na tej dokumentacji źródłowej pochodzącej z lat 20 XX wieku. Dokumentacja ta znajduje się w USC w [...], nie mogę jej zatem posiadać". Odnośnie wykazania pokrewieństwa K. D. z M. D., cudzoziemiec podniósł, że w akcie urodzenia jego babci –K. D. figurują dane rodziców – A. D. z domu D. i B. D. We wniosku o wydanie dowodu osobistego przez M. D. - brata jego babci, występują dane tych samych rodziców – B. D. i A. D. z domu D. Ponadto wnioskodawca wskazał, że w złożonym przez niego dokumencie z Urzędu Parafialnego w [...] - dotyczącym urodzenia brata jego babci – M. D.- wpisane są te same dane rodziców: B. i A. z domu D. W obu tych dokumentach wskazana jest też ta sama miejscowość urodzenia, tj. [...]. W akcie urodzenia babci wpisana jest ta sama miejscowość urodzenia, tj. [...]. Zdaniem skarżącego powyższe dokumenty potwierdzają, iż jego babcia K. D. byłą Polką. Skarżący wskazał, że innych dokumentów w tym zakresie nie posiada oraz, że nie wydają się one tutaj niezbędne. Podniósł ponadto, iż na wypadek żądania dalszych dowodów w razie uznania tychże dokumentów za niewystarczające, wniesie o dopuszczenie dowodu z przesłuchania szeregu świadków, członków rodziny. Skarżący zwrócił się z prośbą o poinformowanie, czy zgłoszone przez niego dowody zostały uznane za wystarczające w sprawie. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu powyższego wskazał, że żaden z przedstawionych dokumentów nie potwierdził jednoznacznie posiadania przez przodków skarżącego polskiego pochodzenia. Jedynym dokumentem, który może wskazywać na polskie pochodzenie przodków strony jest ankieta złożona przez M. D. w dniu 3 maja 1952 r. do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w [...] celem otrzymania dowodu osobistego, w której zadeklarowano: "Narodowość: polska, Obywatelstwo: obecnie: polska, Czy posiadał inne obywatelstwo, jakie, kiedy: nie". Jest to jednak tylko deklaracja, a nie urzędowe potwierdzenie posiadania narodowości polskiej. Strona nie przedłożyła do akt sprawy dokumentów repatriacyjnych M. D., które mogłyby świadczyć, iż w przeszłości członek jego rodziny był narodowości polskiej. Załączone dokumenty potwierdzają, że M. D. ubiegał się o wydanie dowodu osobistego, co może świadczyć, iż nabył obywatelstwo polskie. Brak jest jednak dokumentów jednoznacznie potwierdzających, na jakiej podstawie brat K. D. nabył polskie obywatelstwo. Z załączonej karty osobowej sprawdzonej przez urzędnika ewidencji gminy [...] w dniu 30 kwietnia 1951 r. wynika, że M. D. w 1946 roku ożenił się z obywatelką polską. Powyższe może świadczyć o tym, że obywatelstwo polskie nabył przez małżeństwo. Sam fakt, że brat K. D. - babki skarżącego posiadał obywatelstwo polskie nie przesądza o tym, że obywatelstwo polskie posiadał również jego siostra albo oboje jego rodzice. Przepis art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji wyraźnie wskazuje, że za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, której co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie. Tymczasem M. D. nie jest dziadkiem strony. Załączony do akt sprawy wyciąg z listy wyborców, na której figuruje nazwisko prababki cudzoziemca – A. D., potwierdza jedynie, że tylko jedno z pradziadków strony posiadało obywatelstwo polskie. Z uwagi na brak dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez pradziadka strony, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący jest osobą polskiego pochodzenia. W związku z powyższym, brak jest podstaw do udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia w oparciu o postanowienia art. 195 ust. 1 pkt 3 u.o.c.
III.1. W skardze na wskazaną na wstępie decyzję Urzędu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego - w szczególności naruszenia przepisów u.o.c., także naruszenie przepisów ustawy o repatriacji wskazanej w zaskarżonej decyzji, a także przepisów ustawy z dnia 20 stycznia z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. nr 7 poz. 44) - w szczególności naruszenie art. 2 ust. 1 p. b tej ustawy — przez nieuznanie babci odwołującego się za obywatelkę polską i za osobę narodowości polskiej, a tym samym nieprzyznanie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały w RP; 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności naruszenie przepisów art. 7, 9, 10, 11, 75, 77, 80 i 107 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie i rozważenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy co doprowadziło do dokonania nietrafnych ustaleń co do narodowości i obywatelstwa babci skarżącego, brak należytej oceny tychże okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący podkreślił, że do akt załączył opracowanie naukowe stwierdzające, iż w okresie gdy chrzczona była babcia skarżącego nie było innej oceny narodowości na terenie byłej [...] niż miejsce ochrzczenia. W piśmie przygotowawczym z 6 marca 2018 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi.
III.2. Urząd w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. Bezpośrednią podstawą ubiegania się przez skarżącego o zezwolenie na pobyt stały był art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z tym przepisem, zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. W myśl zaś art. 195 ust. 2 u.o.c. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji), do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji (również w brzmieniu obowiązującym 25 kwietnia 2017 r.), za osobę polskiego pochodzenia, w rozumieniu niniejszej ustawy, uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: 1) co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej; 2) wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. W myśl zaś art. 5 ust. 2 ustawy o repatriacji, za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniającą warunek określony w ust. 1 pkt 2. Z kolei w art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji przewidziano, że warunek określony w ust. 1 pkt 1 uważa się za spełniony, jeżeli co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego przez, w szczególności, pielęgnowanie polskich tradycji i zwyczajów. Uzupełniająco należy dodać, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 858) uchylono art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji oraz zmieniono brzmienie art. 195 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 o cudzoziemcach w ten sposób, że w zakresie ustalania polskiego pochodzenia odsyła wyłącznie do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji. W konsekwencji, po 30 kwietnia 2017 r. okoliczność posiadania w przeszłości obywatelstwa polskiego lub też okoliczność posiadania wstępnych (co najmniej jednego z rodziców, co najmniej jednego z dziadków lub co najmniej dwojga pradziadków), którzy w przeszłości posiadaliby obywatelstwo polskie, przestała mieć znaczenie dla udzielenia zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.
IV.3. Bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad postępowania dowodowego oraz wymogów uzasadnienia decyzji (art. art. 7, 9, 10, 11, 75, 77, 80 i 107 k.p.a.). Orzekające w sprawie organy rozważyły przedłożone przez skarżącego dowody, a wnioski wyciągnięte na podstawie tych dowodów nie naruszają zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Należy mieć na uwadze, ani ustawa o cudzoziemcach, ani ustawa o repatriacji, nie przewiduje domniemań prawnych ułatwiających zainteresowanemu podmiotowi dowodzenie polskiego pochodzenia określonych wstępnych wnioskodawcy. Oznacza to, że polskie pochodzenie, zarówno wywodzone z polskiej narodowości przodków wnioskodawcy (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o repatriacji), jak i ich polskiego obywatelstwa (art. 5 ust. 2 o repatriacji obowiązujący do 30 kwietnia 2017 r.), powinno być udowodnione, a nie tylko uprawdopodobnione. Przy czym to wnioskodawcę obciążają negatywne skutki nieudowodnienia określonych faktów, istotnych z punktu widzenia relewantnych norm prawa materialnego. Zdaniem Sądu, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje ogólna zasada prawa dowodowego ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat, czyli ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., II OSK 1131/10 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r., II OSK 1860/10 – CBOSA; W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, 3 wyd., Warszawa 2009, s. 119 ). Orzekającym w sprawie organom nie można przy tym postawić zarzutu naruszenia zasady oficjalności (art. 7 k.p.a.) oraz zasady informowania (art. 9 k.p.a.). W szczególności organy informowały wielokrotnie skarżącego, że zebrane dotychczas dowody nie potwierdzają jego polskiego pochodzenia. Jeżeli chodzi o polskie obywatelstwo przodków, to skarżący nie przedłożył bezpośrednich dowodów na tę okoliczność. Spisy wyborców Sejmu i Senatu ze wsi [...] powiatu [...] za 1928 r. dotyczący praprababki skarżącego (A. D.) oraz prababki skarżącego (A. D.) mogą co najwyżej uprawdopodabniać tezę o polskim obywatelstwie K. D., ale nie dają co do tego faktu pewności. W razie braku dowodów bezpośrednich (np. w postaci dowodów osobistych, paszportów), konieczne w takim przypadku jest przedłożenie decyzji wojewody o potwierdzeniu posiadania przez daną osobę (w niniejszej sprawie: K. D.) obywatelstwa polskiego. Zgodnie bowiem z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U.2012, poz. 161), decyzję w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego lub jego utraty wydaje na wniosek osoby, której postępowanie dotyczy, lub podmiotu, który wykaże interes prawny lub ciążący na nim obowiązek uzyskania decyzji, wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osoby, której postępowanie dotyczy, a w przypadku braku tej podstawy - wojewoda mazowiecki. Przy czym nie ma przeszkód, w związku ze zmianą granic po II wojnie światowej i tzw. układami republikańskim, aby domagać się potwierdzenia posiadania polskiego obywatelstwa na określoną datę, np. 1 września 1939 r. Postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały nie może zastępować uregulowanego w innym akcie prawnym postępowania w sprawie poświadczenia posiadania obywatelstwa polskiego. Stąd też nie można postawić skutecznie Szefowi Urzędu zarzutu naruszenia ustawy z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. W sprawie brak również dowodów, które dawałyby pewność co do polskiej narodowości babki skarżącego od strony ojca. Świadectwo chrztu K. D. w parafii [...] w [...] w 1922 r. może uprawdopodabniać tezę skarżącego, ale jej nie dowodzi. Żaden przepis ustawy o repatriacji nie stawia znaku równości między chrztem w kościele [...] a polską narodowością. Nawet w świetle opracowań historycznych złożonych do akt sprawy przez wnioskodawcę nie jest uprawniony wniosek, że osoba narodowości [...] nie mogła być w 1922 r. ochrzczona w obrządku [...]. Ponadto, dowód ten należy odczytywać z pozostałymi aktami stanu cywilnego złożonymi do akt sprawy, z których wynika, że pozostali wstępni skarżącego byli narodowości [...]. Na ocenę nieudowodnienia przez skarżącego polskiej narodowości jego babki ma wpływ również to, że nie skorzystała ona z możliwości repatriacji na podstawie z tzw. układu [...], pomimo tego, że zamieszkiwała blisko nowej granicy [...]. Chodzi tu o umowę między [...] a [...] z dnia 9 września 1944 r. dotyczącej ewakuacji obywateli polskich z terytorium [...] i ludności [...] z terytorium [...] oraz protokołu uzupełniającego do powyższej umowy podpisanego w dniu 14 grudnia 1945 r. przedłużającego termin przesiedlenia do dnia 15 czerwca 1946 r. Tzw. "[...]" przewidywały przeprowadzenie ewakuacji obywateli polskich narodowości [...] i [...] z terytoriów republik [...] oraz [...], [...], [...] oraz [...] mieszkających na terytorium [...]. Dowodem przesądzającym o polskiej narodowości babki skarżącego nie mogą być również dokumenty dotyczące jej brata. Pozostaje pod ochroną zasady swobodnej oceny dowodów stwierdzenie orzekających organów, że jedynym dokumentem, który może wskazywać na polskie pochodzenie M. D. jest ankieta złożona przez niego ankieta w dniu [...] maja 1952 r. do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w [...] celem otrzymania dowodu osobistego, w której zadeklarowano: "Narodowość: polska, Obywatelstwo: obecnie: polska, Czy posiadał inne obywatelstwo, jakie, kiedy: nie ". Jest to jednak tylko deklaracja, a nie urzędowe potwierdzenie posiadania narodowości polskiej. Strona nie przedłożyła do akt sprawy dokumentów repatriacyjnych M. D., które mogłyby świadczyć, iż w przeszłości członek jego rodziny był narodowości polskiej. Załączone dokumenty potwierdzają, że M. D. ubiegał się o wydanie dowodu osobistego, co może świadczyć, iż nabył obywatelstwo polskie. Brak jest jednak dokumentów jednoznacznie potwierdzających, na jakiej podstawie brat K. D. nabył polskie obywatelstwo. Z załączonej karty osobowej sprawdzonej przez urzędnika ewidencji gminy [...] w dniu [...].04.1951 r. wynika, że M. D. w 1946 r. ożenił się z obywatelką polską. Powyższe może świadczyć o tym, że obywatelstwo polskie nabył przez małżeństwo. Raz jeszcze wypada w tym miejscu podkreślić, że organy czyniąc ustalenia co do polskiego pochodzenia przodków wnioskodawcy musza mieć pewność tych ustaleń. Samo uprawdopodobnieniem polskiego pochodzenia przodków nie jest wystarczające do uwzględnienia podania u udzielnie zgody na pobyt stały. Odnosząc się zaś do zarzutu z pisma datowanego na dzień 6 marca 2018 r. dotyczącego wniosku skarżącego "o przesłuchanie szeregu świadków, członków mojej rodziny", to należy stwierdzić, że w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o repatriacji (wskazującego na przykładowe dokumenty, które mogą być dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie), a także zasad logiki i doświadczenia życiowego, wnioskowany dowód nie był przydatny do stwierdzenia okoliczności w postaci polskiego obywatelstwa lub polskiej narodowości babki skarżącego. Skarżący nie sprecyzował zresztą, o jakie osoby chodzi i na jakie konkretnie fakty (zdarzenia) mieliby wspomniani świadkowie zeznawać. W sprawach, w których ustalane jest polskie pochodzenie w rozumieniu ustawy o repatriacji, wolą prawodawcy było przypisanie szczególnej mocy dowodowej dokumentom wytworzonym przez władze polskie (państwowe lub kościelne) oraz władze byłego [...] (por. np. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 3 lutego 2017 r., IV SA/Wa 2995/16, CBOSA).
IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło