IV SA/Wa 1887/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-30
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Aneta Dąbrowska, Monika Barszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zmiany terminu przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, powinien wezwać stronę do sprecyzowania żądania, jeśli istnieje wątpliwość co do trybu, w jakim zostało złożone podanie?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zmiany terminu przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 K.p.a.), nie podejmując czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i treści żądania strony. W przypadku wątpliwości co do trybu złożenia wniosku, organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania, zamiast arbitralnie przyjmować, że wniosek dotyczy trybu nadzwyczajnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, domagając się wydłużenia terminu przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy zmiany ostatecznego postanowienia w trybie nadzwyczajnym i brak jest podstaw prawnych do takiej zmiany. Spółka zaskarżyła te postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., w tym zasad postępowania i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a także zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz "[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: Spółka, Skarżąca, Strona) reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako "GIOŚ", "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r. (nr [...]).
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] stycznia 2021 r. do Delegatury w [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] wpłynął wniosek R.Sp. z o.o. w [...] z [...] grudnia 2020 r. (data nadania: 30 grudnia 2020 r.) o zmianę postanowienia, nr [...] z [...] lipca 2020 r. poprzez wydłużenie co najmniej do dnia 31 grudnia 2021 r. terminu przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa polegającego na przetwarzaniu odpadów niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...], nr [...] z [...] lutego 2016 r.
Spółka poinformowała, że zaprzestała magazynowania zmieszanych odpadów komunalnych, tj. odpady zgromadzone na płycie rozładunkowej sortowni poddała przetworzeniu, jednak z powodów od siebie niezależnych, nie usunęła przyczyn naruszenia, tj. nie zwiększyła dopuszczalnej ilości przetwarzanych odpadów - Marszałek Województwa [...] wyznaczył na dzień [...] marca 2021 r. nowy termin załatwienia sprawy tj. rozpatrzenia wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego.
Pismem z dnia 30 grudnia 2020 r., nr [...] R. Sp. z o. o, ul. [...], [...], złożył do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o zmianę postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] poprzez wydłużenie co najmniej do dnia 30 czerwca 2021 r. terminu do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa polegające na przetwarzaniu odpadów niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...]. Spółka poinformowała, że zaprzestała magazynowania zmieszanych odpadów komunalnych, tj. odpady zgromadzone na płycie rozładunkowej sortowni poddała przetworzeniu, jednak z powodów od siebie niezależnych, nie usunęła przyczyn naruszenia, tj. nie zwiększyła dopuszczalnej ilości przetwarzanych odpadów. Strona wskazała, że Marszałek Województwa [...] wyznaczył na dzień [...] marca 2021 r. nowy termin załatwienia sprawy, tj. rozpatrzenia wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 61a § 1, w związku z art. 126 i art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn.zm.;), dalej K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ww. sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, iż postanowienie [...] WIOŚ wyznaczające Spółce, na dzień 30 czerwca 2020 r., termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa polegającego na przetwarzaniu odpadów niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym udzielonym decyzją Marszałka Województwa [...], nr [...] z [...] lutego 2016 r. zostało wydane na podstawie art. 189f §2 K.p.a.. Przepisy art. 189f K.p.a. nie zawierają odrębnego przepisu pozwalającego na zmianę wydanego postanowienia, zatem należało zastosować w tej sprawie art. 126 K.p.a. Z kolei przepis art. 126 K.p.a. nie przewiduje zastosowania do postanowień przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczących zmiany orzeczenia (tj. przepisów art. 154, art. 155 lub art. 161), a ponieważ na postanowienie wydane na podstawie art. 189f nie służy zażalenie, to do tego postanowienia nie znajdują zastosowania także określone w art. 126 tryby nadzwyczajne pozwalające na stwierdzenie nieważności (art. 156-159 k.p.a.) lub wznowienie postępowania (art. 145-152 k.p.a.).
Na wskazane powyżej rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska R. Sp. z o. o. pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. złożyło zażalenie. Strona zaskarżyła ww. postanowienie w całości.
Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. (nr [...]) organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia, organ II instancji uznał, że [...] WIOŚ prawidłowo zastosował art. 61a § 1 Kpa i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany postanowienia wyznaczającego termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa poprzez uznanie, że brak jest podstawy prawnej do zmiany tego postanowienia w trybie nadzwyczajnym. Nie można bowiem z pominięciem treści obowiązujących przepisów, tj. art. 126 Kpa. prowadzić postępowania, gdy przepisy takiej możliwości nie przewidują - brak jest normy procesowej dopuszczającej prowadzenie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w trybie art. 155 Kpa. w odniesieniu do postanowień, tym samym wszczęcie postępowania administracyjnego w takich sprawach jest niedopuszczalne. Powyższe stanowi "inną uzasadnioną przyczynę", o której mowa w art. 61 a § 1 Kpa. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z art. 189f § 2 Kpa odstąpienie od nałożenia kary będzie możliwe w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Tym samym w przypadku zastosowania ww. przepisu na stronę nie zostanie nałożona żadna kara. Postanowieniu o przedstawieniu dowodów nie można przypisać waloru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie ani rozstrzygającego sprawę co do istoty. Nie służy na nie również zażalenie. Oznacza to, że nie podlega ono weryfikacji w administracyjnym toku instancji, ani w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z tych powodów postanowienie to nie musi zawierać uzasadnienia (art. 124 § 2 Kpa), a jego zgodność z prawem może zostać poddana weryfikacji w ramach odwołania od decyzji (art. 142 Kpa).
Organ odwoławczy wskazał, że postanowienie [...] WIOŚ z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] zostało wydane na podstawie art. 189f Kpa, na które nie służy zażalenie. W związku z powyższym do tego postanowienia nie znajdowały również zastosowania określone w art. 126 Kpa tryby nadzwyczajne pozwalające na stwierdzenie nieważności (art. 156-159 Kpa) lub wznowienia postępowania (art. 145-152 Kpa).
Ponadto, zdaniem GIOŚ, organ I instancji nie naruszył art. 7a Kpa, art. 8 Kpa, art. 9 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art. 80 Kpa., a więc zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane w sposób prawidłowy oraz właściwie uzasadnione, poprzez szczegółowe wskazanie i wyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ.
Zaskarżając w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe postanowienie, Spółka zarzuciła Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska naruszenie:
1. art. 61a §1 Kpa w zw. z art. 155 i art. 189f §2 Kpa poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia na rzecz Skarżącej postępowania w sprawie zmiany postanowienia wyznaczającego termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa z uwagi na brak podstawy prawnej do zmiany tego postanowienia w trybie nadzwyczajnym, w sytuacji gdy nie było podstaw do przyjęcia założenia o braku możliwości zmiany terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, a Strona nie wnosiła o dokonanie tej zmiany w trybie art. 155 k.p.a. i nie miała obowiązku podawania podstawy prawnej swojego wniosku czy też trybu, w jakim zmiana ta może zostać dokonana;
2. art. 189f §2 Kpa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że termin na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa nie może ulec zmianie w żadnym przypadku, podczas gdy brzmienie tego przepisu nie zakazuje organowi możliwości ponownego wyznaczenia wskazanego terminu, a prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje organowi wyznaczanie powyższego terminu w taki sposób, aby jego dochowanie było obiektywnie możliwe dla strony, co prowadzi do wniosku, że wskazany termin może zostać zmieniony czy też wyznaczony na nowo w przypadku zaistnienia uzasadniających to okoliczności;
3. art. 8 §1 i §2 Kpa oraz art. 7a §1 Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania strony do władzy publicznej, przejawiające się w wydawaniu w jednej i tej samej sprawie sprzecznych rozstrzygnięć w analogicznych okolicznościach faktycznych i prawnych, odstąpieniu przez organ bez uzasadnionej przyczyny od zastosowanego wcześniej w sprawie sposobu załatwienia wniosku o zmianę terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, a także poprzez naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, polegające na dokonaniu, w braku wyraźnego ustawowego zakazu zmiany terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa, niekorzystnej dla strony wykładni tego przepisu w myśl której zmiana taka nie jest możliwa.
W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Organu I instancji, zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała m.in., że rozpoznając odwołanie, Organ II instancji skoncentrował się przede wszystkim na argumentach odnośnie braku możliwości zmiany postanowienia w trybie art. 155 Kpa (choć Skarżąca wcale nie wnosiła o wszczęcie postępowania w tym trybie), natomiast w ogóle nie rozważył zarzutów Skarżącej dotyczących kwestii możliwości ponownego wyznaczenia przez organ terminu na przedstawienie dowodów usunięcia naruszenia, w przypadku, gdy z powodu obiektywnych okoliczności niezależnych od strony, ich przedstawienie w terminie pierwotnie wyznaczonym okazało się niemożliwe. Podkreślono, że według stanu na dzień składania niniejszej skargi Skarżąca nadal nie uzyskała decyzji w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego, choć upłynęły już ponad 2 lata od złożenia przez nią wniosku w tym przedmiocie. W zaistniałej sytuacji, Skarżąca obiektywnie więc nie ma w dalszym ciągu możliwości przedstawienia dowodów usunięcia naruszenia prawa, jednak jest to okoliczność całkowicie od niej niezależna i nie sposób uznać, aby Skarżąca mogła ponosić z tego tytułu dodatkowe negatywne konsekwencje. Skarżąca zarzuca również, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem zasady zaufania strony do władzy publicznej, a to z uwagi na pominięcie przez Organ II instancji okoliczności, że w stosunku do Skarżącej, w jednej i tej samej sprawie, Organ I instancji wydał dwa sprzeczne rozstrzygnięcia w dokładnie takich samych okolicznościach faktycznych i prawnych, a także z naruszeniem zasady uprawnionych oczekiwań, ze względu na odstąpienie przez organ I instancji bez uzasadnionej przyczyny od zastosowanego wcześniej w tej samej sprawie sposobu załatwienia wniosku o zmianę terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał, że zarzuty skargi są niesłuszne, podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2021 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...].
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie naruszają przepisy prawa w sposób upoważniający Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. zatytułowanym "STANOWISKO KONTROLOWANEGO" wniosła o zmianę postanowienia [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] poprzez wydłużenie co najmniej do dnia 30 czerwca 2021 r. terminu przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa. W uzasadnieniu Spółka wskazała przede wszystkim, że wyznaczony jej poprzednio termin 31 grudnia 2020 r. nie może zostać dotrzymany z przyczyn od niej zupełnie niezależnych, tj. organ, który ma rozpoznać wniosek Strony o zmianę pozwolenia zintegrowanego pozostaje w bezczynności przez 14 miesięcy. W aktach sprawy znajduje się kopia zawiadomienia z dnia 16 listopada 2020 r. o tym, że ww. wniosek Spółki zostanie załatwiony w terminie do [...] marca 2021 r.
W związku z otrzymaniem powyższego pisma organ, z uwagi na to, że strona nie wskazała podstawy prawnej do dokonania wnioskowanej zmiany uznał, że wniosek ten został złożony w trybie nadzwyczajnym - art. 155 K.p.a. (wniosek o zmianę decyzji ostatecznej).
Zdaniem Sądu powyższe działanie organu naruszyło podstawowe zasady wyrażone w art. 7, 8 i 9 K.p.a.
Organ przede wszystkim nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie organ nie rozpoznając istoty sprawy, pomijając całkowicie treść i okoliczności złożenia przedmiotowego wniosku, arbitralnie przyjął, że jest to wniosek złożony w trybie nadzwyczajnym, właściwym do zmiany decyzji ostatecznej.
Sąd podkreśla, że w imię ww. zasad, organ mając na względzie słuszny interes strony, w przypadku pojawienia się wątpliwości co do formy lub treści wniosku, w szczególności co do trybu złożenia pisma z dnia 30 grudnia 2020 r., powinien wezwać Spółkę do sprecyzowania lub uzupełnienia treści wniesionego żądania.
Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że określenie żądania kierowanego do organu administracyjnego przez uprawniony podmiot jest bez wątpienia elementem podania o szczególnie istotnym znaczeniu z tego względu, że wyznacza on tryb postępowania właściwy w sprawie. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie waga tego elementu była wielokrotnie podkreślana z jednoczesnym akcentowaniem tego, że sformułowanie żądania, a w przypadku wątpliwości co do jego istoty, sprecyzowanie jego treści, jest wyłącznym przywilejem strony wnoszącej podanie. Wskazywano również stanowczo na bezwzględny brak uprawnienia organu administracyjnego do samodzielnego, czy dowolnego interpretowania treści żądania i ustawowy obowiązek podjęcia przez organ czynności w trybie art. 61 § 2 Kpa w sytuacjach, kiedy podanie nie czyni zadość wymogom ustalonym w przepisach prawa. Jeżeli zatem charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości organ ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony, udzielając jej niezbędnych wyjaśnień, czy wskazówek. Przede wszystkim organ powinien skorzystać z trybu wskazanego w art. 64 § 2 k.p.a. i wezwać stronę do sprecyzowania swojego żądania, jeżeli zdaniem organu kwestia ta budzi określone wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 176/21). Zauważyć w tym względzie należy, że bez wątpienia w niniejszej sprawie wniesione przez Stronę pismo spełniało minimalne wymogi co do treści podania wniesionego pisemnie do organu administracji publicznej określone w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno być podpisane przez wnoszącego.
Sąd zaznacza, że przepis art. 7 Kpa wyraża zasadę prawdy obiektywnej, z której wynika między innymi obowiązek ustalenia treści żądania strony w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na jej wniosek. Organ winien więc z urzędu podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia treści rzeczywistego żądania wnioskodawcy, w przypadku gdy budzi ono jakiekolwiek wątpliwości. Obowiązek taki wynika ponadto z zawartej w art. 9 Kpa zasady udzielania stronom przez organ informacji faktycznej i prawnej. Postępowaniu administracyjnemu powinno towarzyszyć należyte i wyczerpujące poinformowanie skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Co więcej, organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek informowania i wyjaśnienia stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia art. 7 i 9 Kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 176/21 i cytowane tam wyroki NSA z 1 grudnia 2008 r. II OSK 1774/07 i 6 października 2010 r. II OSK 1488/09).
W rozpoznawanej sprawie nie dochowano powyższych obowiązków ciążących na organach. Organy nie podjęły żadnej współpracy z wnioskodawcą w celu ustalenia istoty sprawy i treści żądania. Sąd jeszcze raz podkreśla, że organ nie może nie umożliwiając Stronie wyjaśnienia budzących się w sprawie wątpliwości, arbitralnie, samodzielnie decydować o istotnej treści wniesionego żądania. Zobowiązany on jest do podjęcia wszystkich niezbędnych czynności służących dokładnemu wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz załatwieniu sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale nade wszystko, w kontekście zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz zasady czuwania przez ten organ nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu, słuszny interes obywatela.
Rację ma Skarżąca, że uchybiono również zasadzie działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Słusznie zauważa Strona, że poprzedni wniosek Strony o przedłużenie przedmiotowego terminu, oparty na tych samych okolicznościach, został rozpoznany pozytywnie (postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], k. 2). Organ, w związku z wniesionym wnioskiem strony, postanowił wówczas wyznaczyć nowy termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcia naruszenia prawa. Z niewiadomych przyczyn w niniejszej sprawie organ postąpił zupełnie inaczej, zmienił swoją dotychczasową praktykę w stosunku do Strony. Zauważyć należy, że w powyższym zakresie w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, brak jest odniesienia się do ww. okoliczności.
Powyższe nieprawidłowości zostały powielone przez organ drugiej instancji. W trakcie postępowania zażaleniowego organ również nie rozpoznał istoty sprawy, zupełnie pominął treść złożonego wniosku oraz okoliczności towarzyszące jego złożeniu. Organ ten nie rozpoznał w prawidłowy sposób wniesionego zażalenia, nie odniósł się do jego głównych zarzutów, w szczególności tego, że Strona wskazała, iż nie wnosiła pisma w trybie art. 155 Kpa oraz, że poprzedni wniosek Strony został załatwiony w inny sposób.
Podsumowując, zdaniem Sądu, w istocie organy w niniejszej sprawie uchyliły się od rozpoznania istoty wniesionego pisma Spółki.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a zasądził na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło