IV SA/Wa 189/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2012 r. (nr [...]) uchylił zaskarżona decyzję. W dniu 6 lipca 2013 r. Z. G. (uczestniczka tego postępowania) zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wyjaśniła, że nie zgadza się z wyrokiem Sądu, a otrzymane prawo pomocy pozwoli jej zaskarżyć to rozstrzygnięcie. Wnioskująca o przyznanie prawa pomocy podała, że mieszka wraz z mężem oraz córką. Z. G. otrzymuje emeryturę w wysokości 740 zł. brutto miesięcznie, natomiast jej mąż (W. G.) – 1300 zł. brutto miesięcznie. Pełnoletnia córka skarżącej nie pracuje. Rodzina posiada dom o powierzchni 100 m2 oraz nieruchomość rolną (9,9 ha). Skarżąca oświadczyła, że znaczną część dochodu przeznacza na zakup leków. Zarządzeniem z dnia 10 lipca 2013 r. referendarz sądowy wezwał Z. G. do nadesłania dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Stronie wyznaczono termin 14 dni na wykonanie tego wezwania. Pismo zawierające wezwanie zostało doręczone stronie w dniu 15 lipca 2013 r. i do dnia rozpoznania wniosku pozostało bez odpowiedzi. Stwierdzono, co następuje: Z. G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w takim zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika więc, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zasadność przyznania prawa pomocy musi zaś wynikać z oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku prowadzi do stwierdzenia, że wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładanych danych o stanie rodzinnym. Z kolei w myśl art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w sprawie prawa pomocy. Oświadczenie złożone przez Z. G. we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a przede wszystkim budziło wątpliwości co do zgodności ze stanem rzeczywistym. Strona podała bowiem, że wraz z mężem i córką utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 2040 zł. brutto miesięcznie, posiadając przy tym nieruchomość o powierzchni 9,90 ha, dom o powierzchni 100 m2. Dlatego referendarz wezwał wnioskującą o przyznanie prawa pomocy do nadesłania określonych dokumentów i oświadczeń, co miało na celu ustalenie jej rzeczywistej sytuacji dochodowej, tj: wyciągów z posiadanych przez nią oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (męża i córkę) rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego, zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego, oświadczenia, czy występowała o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - jeżeli tak, to należy podać, czy je otrzymała i w jakiej wysokości oraz nadesłać kopię decyzji właściwego organu administracji o przyznaniu dopłaty bezpośredniej lub innej formy pomocy, dokumentu potwierdzającego podaną w rubryce nr 10 formularza PPF wysokość otrzymywanej przez Z. G. i W. G. emerytury, oświadczenia o wysokości stałych, niezbędnych wydatków w trzyosobowym gospodarstwie domowym np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, opał), kosztów zakupu niezbędnych leków oraz zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej przez E. G. (córkę skarżącej). Z. G., mimo wyznaczenia terminu 14-dni na wywiązanie się z tego obowiązku, nie przedstawiła żadnych z żądanych dokumentów i oświadczeń uwiarygodniających przedstawioną we wniosku PPF sytuację majątkową i dochodową. Trzeba podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji rodzinnej i majątkowej osoby wnioskującej o prawo pomocy, jeżeli ona sama uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów. Reasumując Z. G. nie wykazała, że spełnia przesłanki uzyskania prawa pomocy, gdyż nie przedstawiła dokumentów i informacji które obrazowałyby jej sytuację materialną. Z tych powodów należało odmówić przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 255, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.