IV SA/Wa 189/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], o zwrocie wnoszącemu podania z dnia [...] grudnia 2013 r. zatytułowanego jako odwołanie od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w dniu [...] stycznia 2014 r. do organu wpłynęło pismo Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. przekazujące pismo W. P. zatytułowane jako odwołanie od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Kolegium orzekło o zwrocie podania z dnia [...] grudnia 2013 r. nazwanego odwołaniem od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2013 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. P. wskazał, iż Kolegium jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania nie wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Kolegium stwierdziło, iż z pisma Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2014 r. przekazującego pismo W. P. nazwane odwołaniem, wynika, że pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowiło odpowiedź Prezesa NFZ na wystąpienie W. P. z dnia [...] marca 2013 r. dotyczące realizacji umowy nr [...] o upoważnieniu do wystawiania recept na leki i wyroby medyczne refundowane ze środków publicznych przysługujące świadczeniobiorcom zawartej w dniu [...] grudnia 2009 r. Wystąpienie to nie było rozpatrywane w oparciu o przepisy k.p.a. Organ wskazał, iż z art. 1 pkt 1 k.p.a. wynika, iż przepisy Kodeksu mają zastosowanie do postępowania przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidulanych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Natomiast w myśl art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.), Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną. W myśl zaś art. 98 tej ustawy organem Funduszu jest Prezes NFZ. Tym samym, zdaniem Kolegium, argumentacja przedstawiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jakoby w świetle uregulowań systemowych Kolegium było organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezesa NFZ jest chybiona, bowiem nie jest on organem jednostki samorządu terytorialnego. Organ podkreślił, iż z art. 155 ww. ustawy jednoznacznie wynika, iż od umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. P. zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 65 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i nieprzekazanie odwołania organowi właściwemu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia [...] października 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o zwrocie W. P. podania z dnia [...] grudnia 2013 r. zatytułowanego odwołanie od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2009 r. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 66 § 3 k.p.a., w myśl którego jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W świetle powyższego przepisu organ, do którego wpływa wniosek określonej treści upoważniony jest wyłącznie do zbadania swojej właściwości. W przypadku stwierdzenia że nie jest właściwy w sprawie, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, lub właściwy w sprawie jest sąd powszechny, organ zwraca je wnoszącemu. Jednocześnie organ nie jest uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku. W rozpoznawanej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło pismo W. P. z dnia [....] grudnia 2013 r. nazwane "Odwołaniem od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2013 r." w sprawie recept wystawionych od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] października 2013 r. zrealizowanych w aptekach zastosowaniem odpowiedniej odpłatności refundacyjnej. Skarżący kwestionuje stanowisko organu, że realizacja recept była zgodna z wymogami rozporządzenia w sprawie recept lekarskich. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. wyjaśnił, że pismo z dnia [...] grudnia 2013 r. stanowiło odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] marca 2013 r. dotyczące realizacji umowy nr [...] o upoważnieniu do wystawiania recept na leki i wyroby medyczne refundowane ze środków publicznych. Organ dodał, że sprawa dotycząca realizacji tych umów nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zagadnienia dotyczące recept regulują przepisy ustawy z dnia z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2015 r., nr 345). Przepis art. 48 tej ustawy stanowi, że realizacja świadczeń, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 14, 17 i 18 ustawy o świadczeniach, przysługuje świadczeniobiorcy na podstawie recepty wystawionej przez osobę uprawnioną (ust.1). Umowa upoważniająca osoby, o których mowa w art. 2 pkt 14 lit.b, c oraz e, do wystawiania recept refundowanych zawierana jest na czas nieokreślony. Przepisy art. 42 stosuje się odpowiednio (ust. 2). Umowa określa w szczególności: 1) zobowiązania osoby uprawnionej i Funduszu; 2) wskazanie miejsc udzielania świadczeń zdrowotnych, na terenie właściwego oddziału wojewódzkiego; 3) kary umowne; 4) warunki jej wypowiedzenia albo rozwiązania (ust. 3). Umowę zawiera dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu właściwy ze względu na miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych przez lekarza, lekarza dentystę, felczera, starszego felczera, pielęgniarkę lub położną. W przypadku, gdy właściwym do zawarcia umowy jest więcej niż jeden dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu, umowa jest zawierana z każdym z tych dyrektorów (ust. 4). W przypadku prawomocnego skazania za przestępstwo określone w art. 54 ust. 2, 3 lub 5 ustawy lub art. 228-230, art. 286 lub art. 296a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny Fundusz niezwłocznie rozwiązuje z osobą uprawnioną umowę upoważniającą do wystawiania recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne (ust. 5). Fundusz nie zawiera umowy upoważniającej do wystawiania recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne z osobą uprawnioną, prawomocnie skazaną za przestępstwo, o którym mowa w ust. 5 (ust. 6). Osoba uprawniona oraz świadczeniodawca, z którym Fundusz zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, są obowiązani poddać się kontroli przeprowadzanej lub zlecanej przez Fundusz w zakresie wystawiania recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne. Do kontroli stosuje się odpowiednio przepisy art. 64 ust. 1-10 ustawy o świadczeniach (ust.7). Fundusz rozwiązuje umowę, o której mowa w ust. 2 ze skutkiem natychmiastowym w przypadku: 1) uniemożliwiania czynności kontrolnych; 2) niewykonania w terminie zaleceń pokontrolnych (ust. 10) Fundusz nie zawiera kolejnej umowy przez okres: 1) jednego roku - w przypadku pierwszego rozwiązania umowy, o którym mowa w ust. 10; 2) trzech lat - w przypadku drugiego rozwiązania umowy, o którym mowa w ust. 10 (ust. 11). Zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2015 r. nr 581 ze zm.) do umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z treści powołanych wyżej przepisów jasno wynika, że zarówno do umowy na realizację świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak również do zawarcia z lekarzem umowy upoważniającej do wystawiania recept na refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, co oznacza, że wszelkie spory pomiędzy stronami tych umów podlegają rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym. Wobec tego za prawidłowe należy uznać stanowisko Kolegium o zwrocie skarżącemu pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. Dodatkowo należy zauważyć, że w świetle art. 162 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. nadzór nad działalnością Funduszu sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia. Zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia sprawuje nadzór, stosując kryterium legalności, rzetelności i celowości, nad działalnością: 1) Funduszu; 2) świadczeniodawców, w zakresie realizacji umów z Funduszem; 3) podmiotów, którym Fundusz powierzył wykonywanie niektórych czynności; 4) aptek, w zakresie refundacji leków. Jak stanowi ust. 2 tego artykułu minister właściwy do spraw zdrowia bada uchwały przyjmowane przez Radę Funduszu oraz decyzje podejmowane przez Prezesa Funduszu i stwierdza nieważność uchwały lub decyzji, w całości lub w części, w przypadku gdy: 1) narusza ona prawo lub 2) prowadzi do niewłaściwego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej, lub 3) prowadzi do niezrównoważenia przychodów i kosztów Funduszu. W świetle powyższego za całkowicie chybiony należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 65 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.