IV SA/Wa 1890/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-07
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia została prawidłowo wymierzona, jeśli nie ustalono jednoznacznie wieku usuniętych drzew, a jedynie oszacowano ich obwody?Ratio decidendi
Kara pieniężna za usunięcie drzew bez zezwolenia może być wymierzona jedynie po jednoznacznym ustaleniu wieku usuniętych drzew, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody. Brak takiego ustalenia, nawet przy prawidłowym oszacowaniu obwodów pni, stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej B. i S. S. za usunięcie 50 drzew bez wymaganego zezwolenia. Organy administracji wymierzyły karę, opierając się na oszacowaniu obwodów pni drzew, jednakże nie ustaliły jednoznacznie wieku usuniętych drzew. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń faktycznych i dowodowych, w tym brak powołania biegłego dendrologa. Po postępowaniu przed organami administracji, WSA oddalił skargę, jednak NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia wieku drzew. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących B. S. i S. S. solidarnie kwotę 5.117 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego pozwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących B. S. i S. S. solidarnie kwotę 5.117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IVSA/Wa1890/12
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Prezydent W. wymierzył B. i S. S. karę pieniężną w wysokości 135166, 00 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 50 drzew rosnących na terenie przy ul. [...] w W.
Na skutek odwołania B. i S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu
sprawy Prezydent W. wymierzył B. i S. S. karę pieniężną w wysokości 70.855, 70 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 50 drzew rosnących na terenie działek nr [...], [...], [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż B. i S. S. otrzymali pozwolenie na budowę wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...], [...], [...].
W dniu 8 marca 2004 r. przedstawiciele Straży Miejskiej, zgłosili do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu W. [...], samowolną wycinkę drzew z terenu w/w działek. Niezwłocznie po otrzymaniu zgłoszenia na miejsce zdarzenia udali się przedstawiciele Wydziału Ochrony Środowiska oraz Straży Miejskiej. Na przedmiotowym terenie znaleziono pozostałości po samowolnie ściętych drzewach i krzewach, w postaci pni i karp wyjętych z ziemi. Leżały też rozrzucone gałęzie i pnie bez koron ułożone w sterty. W chwili, gdy przeprowadzano oględziny terenu, znajdował się tam sprzęt mechaniczny (dwie koparki), którym usuwane były karpy. Na gruncie, od jego wschodniej i północnej strony, pozostała nieznaczna liczba drzew i krzewów w różnym wieku i różnych gatunków (dęby, brzozy, grab, leszczyny). Wnioskując z pozostałości po drzewach, drzewostan stanowiły różnorodne gatunki rosnące na całym obszarze (ograniczonym z trzech stron ogrodzeniem). Drzewostan rósł grupami lub pojedynczo, o czym świadczyły pnie pozostałe po ściętych egzemplarzach. Na terenie znajdowały się również karpy po usuniętych leszczynach pospolitych, które rosły w formie regularnego nasadzenia wzdłuż ul. [...].
Organ pierwszej instancji wskazał, iż podczas oględzin terenu przeprowadzanych w dniu 8 marca 2004r. w obecności S. S., spisany został protokół oględzin drzew, w którym opisano usunięte drzewa i krzewy i sporządzono dokumentację fotograficzną.
W protokole odnotowano, że wycinkę drzewostanu rozpoczęto 5 marca 2004 r., ze względu na porządkowanie terenu, w związku z planowaną realizacją budowy wolnostojącego budynku jednorodzinnego. B. i S. S. przed dniem 8 marca 2004 r. nie zwrócili się do organu gminy o zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów (kolidujących z planowaną budową albo np. zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia). Na podstawie zebranych materiałów dowodowych organ I instancji ustalił, że 2 lub 3 marca 2004 r. firma budowlana przystąpiła do robót związanych z rozpoczęciem budowy. Na terenie znajdował się wówczas drzewostan, określony przez stronę i świadków biorących udział w postępowaniu administracyjnym, jako: drzewa owocowe, krzaki, chaszcze i kikuty z wcześniej ściętych drzew. W dniu 8 marca 2004 r. stwierdzono komisyjnie, że usunięto, oprócz drzewostanu owocowego i bardzo młodych podrostów oraz siewek (w wieku do lat 5-ciu), 50 drzew ozdobnych. Państwo S. nie przedstawili dowodów świadczących o zgłoszeniu kradzieży drewna. W toku ponownego rozpatrywania sprawy ten wątek nie znalazł potwierdzenia.
Organ zwrócił też uwagę, że 8.03.2004 r. pomierzone zostały obwody pni drzew na wysokości cięcia. W obowiązującej wówczas ustawie z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody, ani rozporządzeniu Ministra Środowiska z 26.06.2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów (Dz.U. z 2003 r., Nr 113, poz. 1074), nie było zapisu w sprawie konieczności (w przypadku braku kłody) określania najmniejszego promienia pnia ściętego drzewa i pomniejszenia wyliczonego obwodu o 10% w celu określenia obwodu (ściętego wcześniej drzewa) na wysokości 130 cm.
Ze względu na brak pomiarów promieni pni ściętych bez zezwolenia drzew, organ I instancji przy naliczaniu kary za samowolne usunięcie drzew, posłużył się zawartą w ekspertyzie Nr [...] z maja 2006 r. "metodą tabeli średnich obwodów". Naliczenie wysokości kary w oparciu o tę metodę organ uznał za korzystniejszą dla strony.
Od powyższej decyzji B. i S. S. wnieśli odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń. S. S. w protokole przesłuchania z 5 maja 2004 r. potwierdził, że firma budowlana rozpoczęła prace 2 marca 2004 r., a jednym z warunków umowy było uporządkowanie terenu, tj. wycięcie drzew owocowych (pozostałości sadu) i wycięcie krzaków. Podczas prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego nie potwierdzono wbrew twierdzeniom odwołujących się, aby nastąpiła kradzież drewna z przedmiotowej nieruchomości. Również B. i S. S. nie przesłali dokumentów potwierdzających zgłoszenie kradzieży drewna.
Powołując się na art. 47k ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, organ uznał, że należało obciążyć odwołujących się karą pieniężną, gdyż odpowiedzialność za zniszczenie drzew i krzewów ponosi każdy, bez względu, czy na usunięcie było wymagane zezwolenie.
Kolegium wskazało, iż organ I instancji prawidłowo zebrał w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy i w sposób wyczerpujący dokonał jego oceny w trakcie postępowania administracyjnego (sporządzono protokół oględzin, wykonano dokumentację fotograficzną, przesłuchano strony i świadków). W dniu 8 marca 2004r. pomierzone zostały obwody pni wyciętych drzew lecz niemożliwe było przeprowadzenie pomiarów obwodów pni drzew mierzonych na wysokości 130 cm. Dokonanie stosownych wyliczeń i szacunków w tym zakresie wymagało wiedzy specjalistycznej i doświadczenia. Powołany w sprawie biegły dysponował odpowiednim poziomem wiedzy i doświadczenia, zatem nie można stwierdzić, że był osobą niewłaściwą do sporządzania opinii, z powodu braku wykształcenia z zakresu dendrologii.
Skład orzekający podzielił pogląd organu I instancji, iż wobec braku pomiarów promieni pni ściętych bez zezwolenia drzew, przy naliczaniu kary za samowolne usunięcie drzew, należało posłużyć się zawartą w ekspertyzie Nr [...] z maja 2006 r. "metodą tabeli średnich obwodów" jako łagodniejszą dla stron postępowania. Metoda ta została przedstawiona w sposób przejrzysty i dokładny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło poglądu odwołujących się jakoby jedyną dopuszczalną metodą zmierzenia obwodu wyciętego bez zezwolenia drzewa był fizyczny pomiar obwodu pnia na wysokości 130 cm. Powszechnie akceptowany jest pogląd, iż w przypadku niemożności dokonania bezpośredniego pomiaru pnia należy dokonać oszacowania, korzystając z opinii biegłego. Ponadto ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody reguluje wprost w art. 89 ust. 3 sposób wyliczenia obwodu pnia w przypadku niemożności dokonania bezpośredniego pomiaru.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] wnieśli B. i S. S., zarzucając naruszenie:
1. art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody,
2. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów
3. § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew w związku z art. 6 kpa poprzez błędną wykładnię w/w przepisów polegającą na nałożeniu kary za wycięcie drzew bez zezwolenia na podstawie oszacowania danych niezbędnych do naliczenia kary, tj. na podstawie wyliczonej średniej arytmetycznej pomiarów 10 egzemplarzy drzew jednego gatunku rosnących w różnych warunkach siedliskowych, podczas gdy kara pieniężna za wycięcie drzew bez zezwolenia powinna zostać obliczona na podstawie danych pobranych z faktycznie wyciętych drzew, a nie z parametrów bliżej nieokreślonych rosnących drzew i uśrednieniu wartości tych parametrów;
4. naruszenie art. 84 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na braku powołania biegłego dendrologa w celu ustalenia wieku wyciętych drzew, podczas gdy ustalenie wieku wyciętych drzew należy do wiadomości specjalnych i nie może być samodzielnie ustalone przez organ;
5. naruszenie art. 77 § 1 kpa w związku z art. 84 § 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie polegające na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z ochrony środowiska, podczas gdy biegłym właściwym do ustalenia pomiaru obwodu drzew jest dendrolog;
6. naruszenie art. 78 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu następujących wniosków dowodowych skarżącego zgłaszanych w toku postępowania:
a) przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa co do ustalenia wieku ściętych drzew;
b) wniosku o pominięcie dowodu z opinii przedstawionej przez biegłego mgr inż. Z. C. ze względu na jej wady oraz sporządzenie przez osobę nieposiadającą w tym zakresie wystarczających kompetencji oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego dendrologa na okoliczność ustalenia obwodów pni wyciętych drzew na wysokości 130 cm;
7. naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz bezkrytycznym oparciu się na opinii biegłego mgr inż. Z. C.;
8. naruszenie art. 7 kpa, 77 kpa i art. 80 kpa polegającego na braku dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że to skarżący dokonali wycięcia bez zezwolenia drzew, podczas gdy podjęte przez organ czynności celem ustalenia sprawców wycięcia drzew okazały się bezskuteczne, zaś z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, iż to skarżący dokonali wycięcia przedmiotowych drzew.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za bezzasadną, i wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1680/10 oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku WSA podniesiono, że wobec treści art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92. poz. 880 ze zm.), zgodnie z którym do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe - zastosowanie mają przepisy ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 99, poz. 1079 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Sąd wskazał, że od dnia 5 marca 2004 r., rozpoczęto przygotowania do realizacji inwestycji, tj. budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wycinka drzew – co zostało potwierdzone podczas wizji lokalnej w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego - miała miejsce na krótko przed datą oględzin przeprowadzoną w dniu 8 marca 2004 r. Wbrew twierdzeniom skarżących, nie potwierdzono, iż nastąpiła kradzież drewna z przedmiotowej nieruchomości, na co również sami skarżący nie przedstawili żadnych dowodów.
Powyższe zdaniem Sądu, dowodziło tego, że skarżący dopuścili się usunięcia przedmiotowych drzew, co uzasadniało wymierzenie skarżącym administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia 50 drzew.
Po analizie akt administracyjnych, Sąd nie stwierdził zarzucanego przez skarżących naruszenia art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa.
Zdaniem WSA postępowanie administracyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych potwierdzonych w zgromadzonym materiale dowodowym, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wypełniając normę art. 107 § 3 kpa.
W świetle przytoczonych regulacji prawnych i przedstawionego stanu sprawy - wbrew twierdzeniom skarżących - w ocenie WSA istniały wszelkie podstawy do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie spornych drzew bez zezwolenia. Również kara - wbrew zarzutom skarżących - została ustalona zgodnie z art. 47 k ustawy o ochronie przyrody, § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r., w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew (Dz. U. z 2003 r., Nr 99, poz. 907) oraz § 4 ust. 1 Ministra Środowiska z dnia 26 czerwca 2003r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. z 2003 r., nr 113, poz. 1074).
Wysokość kary została naliczona prawidłowo z uwzględnieniem ekspertyzy sporządzonej przez biegłego mgr inż. Z. C. dotyczącej wyliczenia obwodów pni drzew wyciętych bez zezwolenia z przedmiotowego terenu, w której słusznie zastosowano "metodę tabeli średnich obwodów".
Nietrafny zdaniem sądu wojewódzkiego był również zarzut skarżących w kwestii naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 kpa polegający na braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z ochrony środowiska, podczas gdy biegłym właściwym do ustalenia pomiaru obwodu drzew jest dendrolog, a także naruszenia art. 78 § 1 kpa polegający na pominięciu wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżących w toku postępowania, tj. przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa oraz pominięcia dowodu z opinii biegłego mgr inż. Z. C., bowiem biegły z zakresu ochrony środowiska jest osobą posiadającą odpowiednie kwalifikacje potrzebne do wydania opinii w sprawie wyliczenia obwodów pni wyciętych drzew.
Od powyższego wyroku z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1680/10 B. i S. S. wnieśli skargę kasacyjną.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012r. sygn. akt II OSK 532/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew miała ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 158 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92. poz. 880 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe a więc przepisy ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r., zwane dalej ustawą.
Zgodnie z art. 47e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanym na wniosek władającego. Art. 47e ust.4 pkt 3 powoływanej ustawy stanowi natomiast, że ust. 2 tego przepisu nie stosuje się do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Zgodnie natomiast z art. 47k ustawy o ochronie przyrody, w przypadku usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną. Dla wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia niezbędne jest zatem jednoznaczne ustalenie wieku usuniętych drzew, stosownie do regulacji art. 47e ust. 4 pkt 3, mającej zastosowanie w sprawie, ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Zezwolenia, o którym mowa nie wymagają drzewa i krzewy, których wiek nie przekracza 5 lat.
Z przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz przepisów wykonawczych wynika, że ustalenia jednostkowej stawki kary za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia, dokonuje się w szczególności z uwzględnieniem szerokości obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm (art. 47I ustawy o ochronie przyrody i załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew - Dz. U. Nr 99, poz. 907). Dla wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia niezbędne było więc ustalenie wieku usuniętych drzew oraz wyliczenie obwodu pnia drzewa na wysokości 130 cm.
Na gruncie rozważań dotyczących stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, aprobata rozstrzygnięcia Sądu I instancji nie jest możliwa. Ustalenia faktyczne są niepełne i tym samym nie mogły stanowić podstawy dla ostatecznego rozstrzygnięcia.
Podstawą orzekania przez Sąd I instancji jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub podjętej czynności jest możliwe tylko na podstawie bezspornie ustalonego stanu faktycznego, który był przyjęty w chwili wydania danego aktu lub dokonania czynności i stanowił ich podstawę faktyczną.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno Sąd I instancji poprzez akceptację rozstrzygnięcia organów jak i organy, które dopuściły się naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, doprowadziły do naruszenia przepisów mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Organy administracji nie oceniły wieku usuniętych drzew a przynajmniej nie znalazło to odzwierciedlenia w wydanych rozstrzygnięciach i nie wynika to jednoznacznie ze zgromadzonego materiału dowodowego. W załączonej opinii zawarto stwierdzenie, bez wskazania podstaw dla takiego stanowiska, że z działki usunięto bez zezwolenia znaczną ilość drzew w wieku powyżej 5 lat. Celem zaś sporządzenia opinii było wyłącznie wyliczenie obwodów usuniętych drzew. W aktach sprawy znajduje się protokół z oględzin w terenie przeprowadzonych w dniu 8 marca 2004 r., z którego wynika, że dokonano spisu ściętych drzew i wysokości cięcia. Nie ma natomiast bezspornie ustalonego wieku ściętych drzew. Skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania wskazywali na konieczność ustalenia wieku drzew, a organy ani sąd nie odniosły się do zarzutu dotyczącego braku ustaleń w tym zakresie. W tej sytuacji brak ustalenia wieku drzew uzasadnia zarzut nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania, z naruszeniem przepisów proceduralnych. To zaś przekłada się bezpośrednio na ocenę materialnoprawną wydanego orzeczenia.
Wbrew jednak zarzutom skargi kasacyjnej nie można stwierdzić, że pomiary obwodów dokonane przez biegłego są nieprawidłowe. Okoliczności faktyczne nie pozwoliły na rzeczywiste obliczenie obwodów na wysokości 130 cm, gdyż drzewa zostały ścięte na niższej wysokości a kłody usunięto. Konieczna stała się zatem próba odtworzenia i znalezienia metody pozwalającej na ustalenie właściwych obwodów na odpowiedniej wysokości. Z tego powodu ustalono wartości przeliczeniowe podstawy pnia do pierśnicy metodą tabeli średnich obwodów na podstawie średniej arytmetycznej pomiarów 10 egzemplarzy drzew jednego gatunku, rosnących w różnych warunkach siedliskowych. Tak ustalone, uśrednione wartości są najbardziej zbliżone do rzeczywistych. Nie ma więc dostatecznych podstaw do kwestionowania ustaleń w tym zakresie, zatem zarzut braku rzeczywistych danych obwodów obliczonych na wysokości 130 cm nie znajduje uzasadnienia. Należy podkreślić, że to z przyczyn leżących po stronie skarżących nie było możliwe ustalenie faktycznych danych, zatem w tym celu należało przeprowadzić stosowny dowód. Brak możliwości rzeczywistego zmierzenia kłód nie zwalnia z odpowiedzialności za bezprawne usunięcie drzew. Nie jest też dostatecznie umotywowany zarzut dotyczący osoby biegłego. Poczynione ustalenia co do wyliczenia obwodów ściętych drzew miały głównie charakter matematyczny, zatem zarzut, że opinię powinien sporządzić tylko dendrolog nie może odnieść zamierzonego skutku.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę, oparł się na niepełnych ustaleniach i na podstawie takiego stanu sprawy ocenił zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i kierując się wskazaniami tego Sądu - zważył, co następuje;
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja jak też decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, szczególnie art. 77 kpa i art. 107 § 3 kpa.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono, że zgodnie z art. 47e ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić za zezwoleniem wójta, burmistrza albo prezydenta miasta wydanym na wniosek władającego.
Na szczególną uwagę zasługuje art. 47e ust.4 pkt 3 powoływanej ustawy, który stanowi, że ust. 2 tego przepisu nie stosuje się do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Zgodnie natomiast z art. 47k ustawy o ochronie przyrody, w przypadku usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną.
Dla wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia niezbędne jest zatem jednoznaczne ustalenie wieku usuniętych drzew, stosownie do regulacji art. 47e ust. 4 pkt 3, mającej zastosowanie w sprawie, ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. Zezwolenia, o którym mowa nie wymagają drzewa i krzewy, których wiek nie przekracza 5 lat.
W świetle powyższego za nieprawidłowe należy uznać rozstrzygnięcia organów obu instancji ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie ustalono jednoznacznie jaki był wiek usuniętych drzew, a kwestia ta ma w sprawie zasadnicze znaczenie.
Bez dokonania ustaleń w tym zakresie nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, której przedmiotem jest wymierzenie kary za usunięcie drzew. Należy zatem stwierdzić, że postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji jak też decyzji organu I instancji było wadliwe i nie doprowadziło do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, co prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007r.
W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło