IV SA/Wa 1890/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-22

Skład orzekający: Anna Szymańska, Kaja Angerman, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi publicznej powinno obejmować wartość istniejącego zjazdu z kostki brukowej, mimo że zarządca drogi ma obowiązek jego budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi publicznej powinno obejmować wartość naniesień trwale związanych z gruntem, w tym zjazdu z kostki brukowej. Obowiązek zarządcy drogi do budowy zjazdu nie wpływa na sposób ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ zjazd stanowi część składową nieruchomości, której właściciel traci prawo własności wraz z gruntem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Województwa na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod rozbudowę drogi wojewódzkiej. Województwo kwestionowało włączenie do odszkodowania wartości istniejącego zjazdu z kostki brukowej, argumentując, że zarządca drogi ma obowiązek jego budowy. Organy administracji oraz sąd uznały, że zjazd stanowi część składową nieruchomości i jego wartość powinna być uwzględniona w odszkodowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r, orzekającej w pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł, w tym na rzecz M. N. w wysokości [...] zł za 1/2 części nieruchomości i na rzecz M. N. w wysokości [...] zł za 1/2 części nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Województwa [...], położonej w gminie P., obręb [...] P., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1371 ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] - [...] - [...] - [...] - [...], na odcinku od ul. M. do ul. J. na terenie gminy P., powiatu [...], województwa [...], w pkt 2 o odmowie powiększenia wysokości odszkodowania ustalonego w pkt 1 o kwotę równą 5% wartości ww. nieruchomości, w pkt 3 o odmowie powiększenia ustalonego w pkt 1 odszkodowania o kwotę [...] zł oraz w pkt 4 o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...], reprezentowanego przez Dyrektora [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...], do wypłaty ustalonego w pkt 1 odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że nieruchomość położona w gminie P., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,1371 ha, decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2013 r., została przeznaczona pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] - [...] - [...] - [...] - [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 13 listopada 2013 r. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1496, ze zm., dalej zwaną specustawą drogową), nieruchomości wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych stała się ostateczna, za odszkodowaniem ustalonym przez wojewodę w odrębnej decyzji, o której mowa w art. 18. Stosownie do art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. W myśl art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm. -dalej ugn), podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] opisanej nieruchomości stanowi operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2016 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. J. (uprawnienia nr [...]), którego aktualność została potwierdzona na dzień [...] grudnia 2017 r. Na wycenianej nieruchomości znajduje się budynek gospodarczy (garażowy) oraz budynek mieszkalny, murowany, jednokondygnacyjny, w średnim stanie technicznym. Na nieruchomości znajdują się naniesienia i nasadzenia jak: świerki, tuje, krzew ozdobny, cyprys, podjazd z kostki [...] na pow. 250 m2 oraz ogrodzenie panelowe składające się z 20 sztuk przęseł. Biegły ustalił, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., przedmiotowa nieruchomość jest położona na terenie oznaczonym symbolem 2 KUGP - droga główna ruchu przyspieszonego. Autor operatu szacunkowego zaznaczył, że wyceniając nieruchomość określił jej wartość odtworzeniową, którą to stanowi wartość gruntu powiększona o koszt odtworzenia części składowych nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Biegły analizą objął rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych, które były przedmiotem obrotu rynkowego jako prawo własności, przeznaczonych i nabywanych pod drogi lub ich poszerzenie, na terenie rynku lokalnego - gminy P. oraz na terenie rynku regionalnego, rozumianego jako teren powiatu [...], w okresie 2 lat wstecz od dnia wyceny. W związku z brakiem wystarczającej liczby danych rynkowych o rynku działek drogowych podobnych do wycenianej, przedmiotową działkę oszacowano w oparciu o transakcje dotyczące działek o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, tj. pod przemysł, składy i usługi (rynek budowlany), gdzie wyodrębniono 47 transakcji z powiatu [...] oraz sąsiednich - powiatu [...] i [...], z których 28 pochodziło z 2015 roku i 19 z 2016 roku. Biegły wskazał, że ceny za tego typu grunty lokowały się w przedziale od 297,61 zł/m2 do 670,91 zł/m2, przy cenie średniej 424,03 zł/m2. Biegły ustalił, że na wartość tego typu nieruchomości wpływ mają przede wszystkim takie cechy jak: lokalizacja (waga 30%), położenie względem dróg (waga 30%), sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiednich (waga 20%) oraz kształt działki (waga 20%). Dokonano również charakterystyki przyjętych cech rynkowych. Spośród powyżej wskazanego zbioru nieruchomości, biegły wytypował nieruchomości z najniższą i najwyższą ceną 1 m2 gruntu do dalszych szczegółowych porównań, w aspekcie cech cenotwórczych. Wartość gruntu rzeczoznawca określił na kwotę [...] zł. Wartość odtworzeniową budynków i budowli oszacowano z zastosowaniem publikacji "Wycena na podstawie katalogu Sekocenbud "Biuletynu cen obiektów budowlanych (BCO); III kwartał 2016 r. Wartość naniesień budowlanych jak: podjazd z kostki, ogrodzenie panelowe, budynek gospodarczy i budynek mieszkalny oszacowano na kwotę [...] zł. Wartość roślin określono w podejściu kosztowym z wykorzystaniem publikacji "Określenie wartości plantacji kultur wieloletnich". Wartość nasadzeń oszacowano na kwotę [...] zł. Wartość odtworzeniową nieruchomości nr [...] oszacowano na łączną kwotę [...] zł i w tej wysokości Wojewoda [...] ustalił należne odszkodowanie. Rozpatrując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w szczególności operat szacunkowy z dnia [...] grudnia 2016 r. organ odwoławczy uznał, że zawiera on wszystkie elementy wymagane powyższymi przepisami. Biegły prawidłowo zastosował procedurę wyceny określoną w § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109, ze zm.). Ocena operatu szacunkowego pozwala, w ocenie Ministra, stwierdzić, że nie zawiera on nieprawidłowości, które uniemożliwiałyby jego wykorzystywanie dla celu ustalenia odszkodowania. Rzeczoznawca majątkowy wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Ponadto nieruchomości porównawcze spełniają wszelkie kryteria podobieństwa, o których mowa w art. 4 pkt 16 ugn. Tym samym, zdaniem Ministra, brak jest podstaw do podważenia ustaleń biegłego w zakresie oszacowanej wartości gruntu. W ocenie organu rzeczoznawca majątkowy prawidłowo oszacował wartość naniesień budowlanych w postaci wjazdu z kostki [...] oraz ogrodzenia. Specustawa drogowa wyraźnie wskazuje, iż odszkodowanie należy się za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. W tym więc zakresie rzeczoznawca majątkowy, zdaniem Ministra, prawidłowo oszacował wartość naniesień budowlanych w postaci zjazdu i ogrodzenia, zaś organ wojewódzki prawidłowo orzekł w tym zakresie o przyznaniu odszkodowania za wjazd oraz fragment ogrodzenia na nieruchomości. Bez znaczenia pozostaje fakt, że zarządca drogi zobowiązany będzie odrębnymi przepisami prawa do zapewnienia dotychczasowym właścicielom możliwości zjazdu do pozostałej części nieruchomości, a tym samym do budowy na swój koszt nowego zjazdu. Za chybiony Minister uznał zarzut zawyżenia powierzchni użytkowej budynku usytuowanego na szacowanej nieruchomości określonej na 40 m2, podczas gdy przedmiotowa zabudowa w ewidencji gruntów i budynków ma powierzchnię 29 m2. Podał, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności z operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz z protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2016 r. na powierzchnię budynku mieszkalnego o wymiarach 4 m x 7 m, składa się również murowana weranda o wymiarach 2 m x 2,5 m oraz betonowa wylewka i posadowione na niej wejście i taras przed domem o wymiarach 2 m x 7 m. Tym samym, zgodnie z dokonanymi przez biegłego pomiarami powierzchnia budynku mieszkalnego wynosi 28 m2, powierzchnia werandy wynosi 5 m2, a powierzchnia tarasu wynosi 14 m2. W sumie wartości te złożyły się na powierzchnię zabudowy - 47 m2, która po skorygowaniu o współczynnik dla budynków mieszkaniowych (0,85), ustalony na podstawie obiektu Nr [...] z Katalogu Sekocenbud umożliwiła obliczenie powierzchni użytkowej jako 40 m2. Minister podkreślił, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Zatem to rzeczoznawca majątkowy, jako biegły posiadający wiedzę specjalną w zakresie wyceny, ocenia indywidualnie każdą wycenianą nieruchomość uwzględniając jej stan prawny i faktyczny i na tej podstawie dobiera transakcje porównawcze. Na tę decyzję - w części zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za wartość zjazdu w wysokości [...] zł - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...], reprezentowane przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia: - art. 4 pkt 8 w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.) oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ustalenie odszkodowania oczywiście niesłusznego i uznanie, że w wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną należy uwzględniać wartość istniejącego zjazdu do nieruchomości położonej przy drodze publicznej gdy w przypadku rozbudowy lub budowy drogi publicznej obowiązek odbudowy lub budowy zjazdu istniejącego należy do zarządcy drogi tj. tego samego podmiotu, który jest zobowiązany do wypłaty odszkodowania za zjazd jako część nieruchomości zajętej pod drogę. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja winna zostać uchylona gdyż ustala odszkodowanie jako niesłuszne co najmniej w części. Organ nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności, a mianowicie, że na gruncie wskazanym jako działka opisana w decyzji był posadowiony obiekt, co do którego zarządca drogi ma obowiązek budowy takiego obiektu wynikający z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Budowa takiego obiektu, zjazdu, odbywa się na koszt inwestora a nie właściciela. W związku z tym, że ten obiekt został wyceniony w wartości odszkodowania, to odszkodowanie takie jest niesłuszne, gdyż powoduje przez dotychczasowego właściciela uzyskanie środków finansowych, a jednocześnie nowy właściciel - inwestor - ma obowiązek ponownego poniesienia kosztów z tytułu odbudowania zjazdu. Z przepisu art. 18 ust. 1 i 3 ugn wynika, że wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości w dniu ustalenia wysokości odszkodowania. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Biegły oszacował wartość gruntu wliczając w tę wartość naniesień w postaci zjazdu z kostki brukowej. Przy ustalaniu wartości nieruchomości, jak wynika z uzasadnienia decyzji biegły przyjął wartość odtworzeniową dla nieruchomości w tym dla zjazdu z drogi publicznej. Z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że odszkodowanie w decyzji wywłaszczeniowej winno być słuszne. Zdaniem Skarżącego odszkodowanie zostało ustalone w niniejszej sprawie jako niesłuszne bowiem uwzględnia w wysokości odszkodowania wartość istniejącego zjazdu. Stosownie do art. 29 ust. 2 w przypadku budowy (rozbudowy) drogi publicznej zarządca drogi zobowiązany jest do budowy zjazdu, co w realiach niniejszej sprawy sprowadza się do budowy zjazdu (odtworzenia istniejącego zjazdu w nowym miejscu) z zachowaniem jego parametrów i funkcji. Właściciel nieruchomości wywłaszczonej, na której znajduje się już zjazd z drogi publicznej, otrzyma od zarządcy drogi podwójną gratyfikację, raz z powodu wycenienia wartości naniesień w postaci zjazdu a drugi raz z powodu wynikającego z samej ustawy o drogach publicznych obowiązku budowy zjazdu gdy zjazd był już posadowiony przy nieruchomości połączonej z drogą, a więc zjazdu o parametrach nie gorszych niż istniejące. Tym samym naruszone są zasady ustawy ugn w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych gdyż wartość wywłaszczonego prawa do gruntu nie odpowiada wartości tegoż gruntu z uwagi na obligatoryjność budowy istniejącego zjazdu dla tego samego właściciela nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. Województwo [...] zaskarżyło jedynie w części zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za wartość zjazdu w wysokości [...] zł - wskazując, że ustalenie odszkodowania w tym zakresie było oczywiście niesłuszne. Wobec tego tylko w takim zakresie sprawa podlegała kontroli przez Sąd. Skład orzekający miał bowiem na uwadze, że granice sprawy są wyznaczane przez skargę, gdyż to ona konstytuuje sprawę administracyjną, określa przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Jeżeli zatem skarżący uczyni przedmiotem skargi określony akt tylko w części, to do tej części zawęża granice sprawy, uniemożliwiając sądowi ocenę zgodności z prawem aktu w części, w jakiej nie został on zaskarżony, ponieważ w tym zakresie nie doszło do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (J. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, wyrok NSA z 15 marca 2018 r., sygn. II OSK 2300/17, z 10 lipca 2018 r., sygn. I OSK 228/17). W zaskarżonych decyzjach orzeczono o ustaleniu odszkodowania w łącznej wysokości [...] zł, w tym na rzecz M. N. w wysokości [...] zł za 1/2 części nieruchomości i na rzecz M. N. w wysokości [...] zł za 1/2 części nieruchomości przejętej z mocy prawa na rzecz Województwa [...], położonej w gminie P., obręb [...] P., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1371 ha. Organy orzekające w sprawie nie zawarły w swoich rozstrzygnięciach szczegółowych wyliczeń polegających na podaniu jaka kwota odszkodowania została przyznana za przejęcie danej części składowej nieruchomości. Konkretne wyliczenia w tym zakresie znajdują się w operacie szacunkowym z dnia [...] grudnia 2016 r., sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego, aktualność operatu została potwierdzona na dzień 15 grudnia 2017 r. W operacie tym rzeczoznawca podał, że naniesieniami podlegającymi wycenie jest m.in. podjazd z kostki [...] o pow. 250 m2. Stan techniczny kostki został w operacie oceniony na dobry, zaś do wyceny przyjęto obiekt porównawczy z katalogu. Skarżący nie kwestionuje wysokości ustalonego odszkodowania za podjazd do działki, kwestionuje natomiast sam fakt przyznania odszkodowania za tę część składową nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomości została przejęte z mocy prawa na rzecz Województwa [...] w związku z przeznaczeniem jej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] na terenie gminy P. Stosownie do art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami z zastrzeżeniem art. 18. Ustawa o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 ugn). Zgodnie z art. 134 ugn podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości (ust. 1). Wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku (art. 151 ugn). Dodatkowe zasady wyceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne uszczegóławia rozporządzenie. W oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 159 ugn wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Przepis § 36 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. To, że wycenie poddano również podjazd wynika ze sporządzonego operatu. Rzeczoznawca uznał bowiem, że podjazd z kostki jest naniesieniem podlegającym wycenie. Zauważyć należy, że już w decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa, uchylając uprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., stanął na stanowisku, że rzeczoznawca majątkowy prawidłowo oszacował wartość naniesień budowlanych w postaci zjazdu z kostki, zaś organ wojewódzki prawidłowo orzekł w tym zakresie o przyznaniu odszkodowania. Od powyższej decyzji żadna ze stron postępowania nie wniosła skargi do sądu administracyjnego, wobec tego była ona wiążąca dla organu I. instancji ponownie rozpoznającego sprawę. W ocenie Sądu stanowisko organów obecnie orzekających, że do wartości ustalonego odszkodowania należało dodać również wartość naniesienia na nieruchomości w postaci zjazdu (wjazd z kostki brukowej o powierzchni 250 m2) jest prawidłowe. Z akt sprawy nie wynika, by zjazd ten wykonano na nieruchomości po dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wobec tego należało uznać, że jest to naniesienie trwale z gruntem związane, stanowiące część składową nieruchomości, której prawo własności właściciel utracił na skutek decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Tracąc własność gruntu, właściciel utracił również własność znajdujących się na nim naniesień i nie ma podstaw do tego, aby pozbawiać go w tej części odszkodowania. Brak jest podstaw prawnych do ograniczenia wysokości odszkodowania wyłącznie do odszkodowania za grunt oraz ogrodzenie i nasadzenia. Zjazd znajdujący się na tym gruncie stanowi jeden z elementów składających się na "stan nieruchomości", o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych i niewątpliwie wpływa na wartość nieruchomości. Ponadto zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego właściciel gruntu jest jednocześnie właścicielem naniesień trwale z tym gruntem związanych. Należy zwrócić uwagę, że rzeczoznawca przyjął do wyceny zjazdu z kostki wartość odtworzeniową, czyli taką która równa się kosztom odtworzenia z uwzględnieniem stopnia zużycia. Należy mieć na uwadze, że samo pojęcie "podjazd z kostki" nie obejmuje jedynie kosztów samej wierzchniej warstwy, ale również koszty wykonania tej nawierzchni czyli m.in. odpowiedniej podbudowy. Dlatego zjazd kostki należało uznać za naniesienie trwale z gruntem związane. Dlatego też nie można uznać za zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Słuszne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmował również część składową nieruchomości z postaci zjazdu z kostki. Podnoszona w skardze okoliczność, że na gruncie był posadowiony obiekt, co do którego zarządca drogi ma obowiązek budowy takiego obiektu wynikający z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie ma znaczenia dla procedury odszkodowawczej. Obowiązek zarządcy drogi w tym zakresie nie wpływa na sposób ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wobec tego nie można mówić o niesłusznym odszkodowaniu, jedynie z tej tylko przyczyny, że w obowiązującym stanie prawie na zarządcy drogi spoczywa obowiązek budowy zjazdu. Obowiązek zarządcy drogi budowy zjazdu stanowią odrębne zagadnienia nie mający związku z procedurą odszkodowawczą. Nie może być zatem mowy o jakiejkolwiek ekwiwalentności w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i poniesienia następnie przez zarządcę drogi kosztów budowy zjazdu. Dlatego nie można organom zarzucić naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych, skoro nie znajdowały one zastosowania do sprawy dotyczącej wyceny nieruchomości przejętej na rzecz samorządu. Sąd nie dostrzegł w granicy sprawy, wyznaczanej przez skargę, innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło