IV SA/Wa 1893/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-27

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Katarzyna Golat, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym przesłuchać świadków, przed wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, jeśli nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi ten fakt?
Ratio decidendi
Organ gminy, odmawiając wydania zaświadczenia o pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z powodu braku dokumentów, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Organ ten ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym przesłuchać świadków, jeśli nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą wnioskowane fakty. Odmowa wydania zaświadczenia bez podjęcia takich kroków jest przedwczesna i stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca I.Z. wystąpiła do Wójta Gminy o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym w określonym okresie. Wójt odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak posiadanych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym nieuwzględnienie zeznań świadków, które miały potwierdzać wykonywanie pracy w gospodarstwie. WSA uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2019 r. sprawy ze skargi I.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej I.Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., sygn. akt [...], działając na podstawie art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), powoływanej dalej jako "K.p.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu zażalenia I. Z. (określanej dalej jako skarżąca", utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia, potwierdzającego wykonywanie przez skarżącą pracy w indywidulanym gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy. W dniu [...] kwietnia 2019 r. I. Z. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym, tj. w gospodarstwie, stanowiącym własność M. B., zamieszkałego w miejscowości [...], w okresie od 3 sierpnia 2009 r. do 19 kwietnia 2019 r. Wskazała, że pozostaje z właścicielem gospodarstwa we wspólnym gospodarstwie domowym i od lipca 2009 r. jest zameldowana w powyższej miejscowości. Jako podstawa prawna zostały wskazane przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Wójt Gminy [...] wydał postanowienie Nr [...], mocą którego odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż nie dysponuje żadnymi dokumentami, na podstawie których mógłby potwierdzić żądane treści w drodze zaświadczenia. Na powyższe postanowienie I. Z. złożyła zażalenie, w którym podniosła, iż zostało ono wydane tak z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 78, 80 i 218 § 2 K.p.a., jak i z naruszeniem prawa materialnego. Zdaniem skarżącej organ dysponował odpowiednią dokumentacją, na podstawie której mógł wydać zaświadczenie, o które wnosiła (zeznania świadków – A. S. oraz R. M., spisane w Urzędzie Gminy, potwierdzone pieczęcią i podpisem Wójta). Także inne dowody (fakt posiadania gospodarstwa rolnego, zaświadczenie potwierdzające zameldowanie) dawały organowi podstawę do wydania zaświadczenia żądanej treści. W jej ocenie organ naruszył zarówno procedurę (zwłaszcza unormowania w zakresie postępowania dowodowego), jak i prawo materialne (miał obowiązek potwierdzić pracę w gospodarstwie rolnym). Kolegium zważyło, że skarżąca wyraźnie zwracała się o wydanie zaświadczenia określonej treści, wskazując jednocześnie na obowiązek wydania takiego zaświadczenia przez organ pierwszej instancji, wynikający z art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), zgodnie z którym na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne." Organ odwołał się do poglądów judykatury, wskazując że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1477/18 (Lex nr 2598793), wyjaśnił iż "Konstrukcja postępowania dowodowego w sprawie kreowana przez art. 3 ust. 1-3 ustawy z 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym (...) do pracowniczego stażu pracy przewiduje dopuszczenie dowodu z zeznań świadków - lecz dowód ten może być przeprowadzony przed organem orzekającym w sprawie, a nie przed właściwym do wydania zaświadczenia organem gminy. Nie może też służyć celowi wystawienia zaświadczenia, a jedynie w przypadku braku możliwości wystawienia takiego zaświadczenia, wyjaśnieniu okoliczności faktycznych w postępowaniu dotyczącym zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego." Organ pierwszej instancji powinien najpierw zawiadomić wnioskodawcę, iż nie dysponuje dokumentami, uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym, tj. rozpatrzeć sprawę w trybie przepisów zamieszczonych w Dziale VII "Wydawanie zaświadczeń" art. 217 - art. 220 K.p.a. Kolegium, powołując się na poglądy judykatury wskazało, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń nie jest typowym postępowaniem administracyjnym, lecz ma charakter postępowania uproszczonego (ograniczony formalizm, szeroka dostępność, ograniczona regulacja prawna dotycząca procedury). Minimalne rygory proceduralne muszą być w tym postępowaniu zachowane, ponieważ idzie tu o wystawienie dokumentu, który ma urzędowy charakter i który w myśl ar. 76 K.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Taki dokument może stanowić koronny dowód w postępowaniu, przemawia bowiem za nim prawne domniemanie prawdziwości. Zaświadczenie jest zatem w istocie swego rodzaju potwierdzeniem przez właściwy organ administracji publicznej, na żądanie osoby zainteresowanej, pewnego stanu rzeczy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego - zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Nadto Kolegium wywodziło, że obowiązek przedstawienia zaświadczenia, potwierdzającego okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym wynika bezpośrednio z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaświadczenia (obojętnie czy chodzi o obowiązek wydania zaświadczenia wynikający z przepisu prawa, czy też gdy wnosi o to strona, z uwagi na swój interes prawny), pełni rolę pomocniczą przy ustaleniu treści zaświadczenia. Jest ono dopuszczalne jedynie w niezbędnym zakresie i ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktów, które wynikają z dokumentów będących w posiadaniu organu wydającego zaświadczenie. Nie jest to natomiast typowe postępowanie dowodowe, tj. takie, które organy administracji publicznej prowadzą w postępowaniach administracyjnych. SKO argumentowało, że skoro organ I instancji nie dysponował dokumentami, na podstawie których mógł potwierdzić w drodze pracę I. Z. w indywidualnym gospodarstwie rolnym w określonym we wniosku okresie (organ w piśmie z dnia 23 maja 2019 r. wskazał, iż "...tutejszy Urząd nie dysponuje żadnymi ewidencjami, rejestrami ani innymi dokumentami, na podstawie których możliwe byłoby potwierdzenie pracy w gospodarstwie rolnym"), miał podstawy prawne do wydania postanowienia o odmowie potwierdzenia żądanych faktów w drodze zaświadczenia. Nie można się w tym miejscy zgodzić ze skarżącą, iż okoliczność zameldowania jej w miejscowości [...] 15 od lipca 2009 r. oraz fakt posiadania gospodarstwa rolnego przez M. B. świadczą niezbicie, iż I. Z. wykonywała pracę we wskazanym indywidualnym gospodarstwie rolnym, co organ mógłby potwierdzić w drodze zaświadczenia żądanej treści. W skardze wywiedzionej dnia 3 lipca 2019 r. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Wójta Gminy [...] w całości, zarzuciła: 1) naruszenie art. 3 ust 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Wójt Gminy nie jest organem właściwym do wydania zaświadczenia na podstawie zeznań świadków, podczas gdy wskazany przepis nadaje taką możliwość, co w konsekwencji spowodowało niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu; 2) naruszenie art. 7 K.p.a. w zw. art. 77 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; 3) naruszenie art. 78 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych w postaci zeznań świadków, którzy potwierdzili wykonywanie pracy przez skarżącą pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia, które nie opiera się na całości posiadanego przez organ materiału dowodowego; 4) naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a wyrażające się w braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie biorąc pod rozwagę zeznań dwóch świadków; 5) naruszenie art. 8 K.p.a., w zw. art. 11 K.p.a. w zw. art. 107 § 3 K.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, w szczególności niewyjaśnianie, dlaczego organ uznał, iż zeznania świadków nie są wystarczającym materiałem dowodowym w niniejszej sprawie; 6) naruszenie art. 218 § 2 K.p.a., w wyniku nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem postanowienia odmawiającego wydanie zaświadczenia przez organ. W odpowiedzi na skargą organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I. Skarga okazała się zasadna. II. Zgodnie z art. 217 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 K.p.a.), 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 K.p.a.). W tym ostatnim przypadku, organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 218 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.). III. Odnosząc się do przepisów materialnych wskazać należy, że stosownie do podstawowego w sprawie przepisu prawa materialnego, tj. art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, do pracowniczego stażu pracy wskazuje, iż w razie braku dokumentów, uzasadniających wydanie zaświadczenia, dowodami mogą być zeznania świadków. Skoro w rozpatrywanej sprawie urząd takich okoliczności nie badał, brak jest podstaw do zaaprobowania jego stanowiska w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, a przeprowadzone postępowanie dotknięte jest wadami. Sąd aprobuje twierdzenia wskazane w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2014 r., IV SAB/Wa 35/14, CBOSA, że organ nie może odmawiać spełnienia ciążącego na nim obowiązku bez dołożenia należytej staranności w zbadaniu, czy rzeczywiście nie posiada dokumentów, umożliwiających spełnienie tego obowiązku w szczególności, gdy zaświadczenie dotyczy okresu, w którym organ był właściwy do prowadzenia odpowiednich rejestrów. Ponadto organ może sam przeprowadzić postępowanie i przesłuchać ewentualnych świadków, zamieszkujących w owym czasie na terenie, na którym prowadzone jest/było gospodarstwo rolne. Wobec tego nie jest wystarczające zawiadomienie strony, że organ nie posiada stosownych dokumentów do załatwieniu jej wniosku, lecz organ musi podjąć dodatkowe działania, w celu załatwienia sprawy. Uszczegóławiając powyższe stanowisko Sad wskazuje, że postępowanie organu, zmierzające do wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nie sprowadza się jedynie do zbadania okoliczności, wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów, ale również polega na ocenie innych danych, będących w jego dyspozycji. Takimi danymi mogą być np. dane zawarte w dokumentacji składanej wraz z wnioskiem o wydanie dowodu osobistego, co z mocy art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (obecnie Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993, z późn. zm.) należy do kompetencji organu gminy począwszy od dnia 27 maja 1990 r. z mocy art. 3 pkt 11 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji, określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 34, poz. 198). Ponadto, nie sposób racjonalnie odeprzeć twierdzenia, że rozumowanie przyjęte przez organy odnośnie do braku dokumentacji prowadzi do zniweczenia treści i celu ustawowej normy zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy. Krytyczna ocena zapatrywania organów wynika z tej okoliczności, że dokumentami, potwierdzającymi poszczególne okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntów, ewidencja wojskowa czy dokumentacja, związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym, osobowym oraz inne znajdujące się w dyspozycji urzędu. Stosując przedmiotowy przepis należy ponadto mieć na względzie, że określonej przepisami ustawy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wliczanej do pracowniczego stażu pracy, należy przypisać specyficzny charakter. Jest ona bowiem pracą, wykonywaną w charakterze domownika rolnika, będącego członkiem rodziny albo pracą w gospodarstwie własnym. W wyroku z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1633/09 Naczelny Sąd Administracyjny, przedstawił wykładnię pojęcia pracy w charakterze członka rodziny rolnika, jak i w charakterze właściciela gospodarstwa na gruncie ustawy. Aprobując to stanowisko, zauważyć trzeba, że praca w gospodarstwie rolnym nie nosi cech charakterystycznych dla sformalizowanego stosunku pracy, takich jak wymiar czasu, rodzaj pracy, stanowisko i związany z tym zakres obowiązków, wynagrodzenie. Normy z art. 3 ust. 1 ustawy, która jest aktem aktualnie funkcjonującym w porządku prawnym, wynika obowiązek wydania zaświadczenia obciążający konkretny urząd gminy, na co wskazuje użyty w tym przepisie zwrot "właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić". Zakładając racjonalność ustawodawcy należy przyjąć, że dając podstawę prawną do działania urzędowi gminy, a co więcej, obligując ten organ do wydania zaświadczenia stwierdzającego okresy pracy danej osoby w gospodarstwie rolnym, ustawodawca musiał mieć świadomość tego, jakie dokumenty może posiadać urząd gminy, a ponadto jakimi instrumentami i możliwościami prawnymi dysponuje, w związku z czym założył z góry, że ten właśnie, a nie inny urząd, na podstawie danych będących w jego dyspozycji, będzie właściwy do poświadczenia konkretnych okoliczności. Nie można natomiast przyjąć, że racjonalny ustawodawca wprowadziłby do aktu prawnego normę prawną, która nie miałaby zastosowania i byłaby przepisem martwym. W powyższym kontekście zaakceptowanie tezy, że urząd gminy generalnie nie posiada dokumentacji umożliwiającej wydanie zaświadczenia w trybie art. 3 ust. 1 ustawy, i to nawet w odniesieniu do okresów z bliskiej przeszłości, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, że nie wynika ona z żadnych spisów, rejestrów oraz innych urządzeń ewidencyjnych służących rejestrowaniu czynności dokonywanych przez urząd gminy, prowadziłoby do tego, że realizacja przez organ ustawowego obowiązku wydania zaświadczenia, polegałaby w zasadzie na wydawaniu na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, co każdorazowo skutkowałoby koniecznością przeprowadzania przez wnioskodawcę dowodu z zeznań świadków. Z całą pewnością nie taki był cel ustawodawcy, na co wskazuje wprost systematyka przepisu art. 3 ustawy, w którym możliwość udowodnienia pracy zeznaniami świadków została przewidziana dopiero jego w ust. 3, a zatem ta forma dowodzenia nie jest zasadą, ale wyjątkiem mającym zastosowanie w szczególnych okolicznościach, tj. w razie braku odpowiedniej dokumentacji w urzędzie gminy. W związku z powyższym w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przyjęcie poglądu prezentowanego w sprawie przez organy obu instancji w istocie rzeczy prowadziłoby do zdezaktualizowania obowiązku wydawania zaświadczeń, stwierdzających okresy pracy w gospodarstwie rolnym, statuowanego w art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i uczyniłoby ten przepis martwym. Zaznaczyć też należy, że w przypadku, gdy zaświadczenie dotyczy okoliczności faktycznych i prawnych, powiązanych ściśle ze sobą, własne dane urzędowe organu powinny być uzupełnione w toku postępowania wyjaśniającego. Z taką sytuacja mamy do czynienia, gdy z mocy przepisów odrębnych organ gminy ma wydać zaświadczenie. Należy zauważyć, że przepisy ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy są przepisami szczególnymi, wobec czego powinny być stosowane w dosłownym ich brzmieniu. Jeśli zatem wójt gminy nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi okresy pracy wnioskodawcy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, to nie może z tego powodu odmówić wydania zaświadczenia, lecz ma obowiązek przesłuchania świadków zgłoszonych przez stronę (art. 218 § 2 K.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia ze względu na brak odpowiednich dokumentów, czyli ze względów formalnych, stanowi ewidentne naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. i prowadzi do niezałatwienia sprawy wliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 31 grudnia 2003 r.) w Warszawie 5 sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPK 12/98). IV. Z przytoczonych względów istotne znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia należy przypisać okoliczności, że skarżąca podkreślała w toku postępowania, że świadkowie: R. M. oraz A. S. należą do grona jej najbliższych sąsiadów, którzy przez cały okres wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym przez skarżącą zamieszkiwali na stałe w pobliżu oraz utrzymywali z nią dobre stosunki międzysąsiedzkie, co sprawia, że mogą dokładnie opisać stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w zaskarżonym postanowieniu nie odniosło się do dowodów z zeznań świadków, wskazując jednocześnie, że dokumenty potwierdzające zameldowanie Skarżącej w [...] od lipca 2009 r. oraz dokumenty, udowadniające posiadanie przez M. B. gospodarstwa rolnego, nie są podstawą do wydania zaświadczenia, potwierdzającego wykonywanie pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Pomijając tym samym dowody, w których posiadaniu był organ. V. Jeżeli chodzi o warstwę procesową, to zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia skupił swoją uwagę głównie na tym czym jest zaświadczenie i na jakiej podstawie oraz w jakiej formie powinno być wydane. Organ jednak pominął najważniejszą dla Skarżącej część uzasadnienia dotyczącą przyczyn uznania, iż Wójt Gminy [...] nie był właściwy do wydania zaświadczenia w niniejszej sprawie. Odwołując się do standardów, wyznaczonych przez K.p.a. należy zaznaczyć, że "Zawarta w art. 8 K.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do władzy publicznej jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość." (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2019, wydanie elektroniczne). Nadto zasadnie skarżący wywodziła, że w orzecznictwie przyjmuje się, że "Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 K.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 k.p.a." (Wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2019 r., III SA/Kr 288/19, LEX nr 2678312). Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedstawionym stanie faktycznym organ administracyjny nie podjął się żądnych czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Art. 7 K.p.a. "nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 K.p.a., nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Z zasadą tą pozostaje w związku zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10). Stylistyka komentowanego przepisu podkreśla znaczenie aktywności strony w realizacji zasady prawdy obiektywnej." (P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex wyd. elektroniczne 2019 r.). Należy zaznaczyć, że Skarżąca przedłożyła dokumenty, które również były w posiadaniu Urzędu Gminy oraz dodatkowo chcąc potwierdzić istniejący stan rzeczy wskazała dwóch świadków, którzy złożyli zeznania w obecności Wójta Gminy [...] J. S.. Mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wypowiedziało się co do zebranego materiału dowodowego, wskazując lakonicznie jedynie, iż nie są one wystarczające do wydania zaświadczenia o treści wnioskowanej przez skarżącą. VI. Wobec powyższego ziściły się przesłanki pozytywne, w postaci naruszenia art. 7, 8, 11, 77, 80, 107 K.p.a., w stopniu, który mógł się przełożyć na wynik sprawy, o czym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Zaistniała również sytuacja opisana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., ze względu na przedwczesną odmowę wydania zaświadczenia, bez wystarczających podstaw ku takiemu rozstrzygnięciu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ weźmie pod uwagę przedstawioną wykładnię prawa, w szczególności obowiązki dowodowe. Reasumując stwierdzić należy, że przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonych postanowień wykazała, iż dotknięte są one wadami zarówno materialnymi, jak i procesowymi, skutkującymi ich uchyleniem, na podstawie przywołanych przepisów, a Sąd orzekał również na podstawie art. 119 pkt 2 K.p.a. i art. 135 K.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło