IV SA/Wa 1896/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-25

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Sękowska, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony, która podnosiła zarzuty dotyczące zalewania jej działki w związku z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie sprostał wymogom wynikającym z zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności i prawdy obiektywnej. Nie doszło do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ani do analizy zarzutów odwołania dotyczących indywidualnej sytuacji strony. Uzasadnienie decyzji było ogólne i nieprzekonujące, nie odnosząc się do podnoszonych przez stronę kwestii potencjalnych szkód i negatywnych oddziaływań związanych z pozwoleniem wodnoprawnym. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki dla potrzeb zbiornika wodnego oraz korzystania z wód do celów energetycznych. Strona, A. J., podnosiła, że jej działka jest zalewana w wyniku spiętrzenia wody, co powoduje szkody. Organ pierwszej instancji wydał decyzję, w której wygasł poprzednie pozwolenie i udzielił nowego, zobowiązując Gminę Miasto do naprawiania ewentualnych szkód. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając nierzetelne wyliczenie objętości przepływającej wody i stałe podtapianie jej działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zasądzono od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2019 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej A. J. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 162 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 23 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 4 i pkt 5, art. 125, art. 127 ust. 2, art. 128. art. 131, art. 135 pkt. 1, art. 139 ust.4, art.140 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2015, poz. 469 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza [...] w sprawie udzielenia Gminie Miastu [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód (tj. piętrzenie oraz retencjonowanie wód rzeki [...] w [...] za pomocą jazu w km. 29+710 rzeki [...], dla potrzeb zbiornika wodnego "[...]" w [...]; korzystanie z wód rzeki [...] do celów energetycznych tj. [...] ([...]) usytuowanej na jazie w km. 29+710 rzeki [...]; zrzut wody z ww. zbiornika do rzeki [...] za pomocą jazu w km. 29+710 rzeki [...]) orzekł: - w pkt I. o wygaśnięciu decyzji - pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Gminie Miastu [...] w dniu [...] marca 2007 r. (znak: [...]) na piętrzenie wód rzeki [...] dla potrzeb zbiornika wodnego - zalew "[...]", na pobór wody dla potrzeb [...] ([...]) oraz na zrzut wody ze zbiornika do rzeki [...]; - w pkt II. o konieczności pozostawienia niżej wymienionych urządzeń wodnych służących do dalszego korzystania z wód: zbiornika wodnego (zalew "[...]") położonego na działce o nr ew. [...] (obręb nr 0011) w [...]; budowli piętrząco-upustowej, tj. jazu zlokalizowanego w km. 29+710 rzeki [...] oraz obiektu [...] ([...]) usytuowanej na budowli piętrząco-upustowej w km 29+710 rzeki [...]; - w pkt III. udzielił Gminie Miastu [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] dla potrzeb zbiornika wodnego tj. zalewu "[...]", tj.: - piętrzenie wód rzeki [...] za pomocą istniejącej budowli piętrząco-upustowej, tj. jazu; - retencjonowanie wód rzeki [...] dla potrzeb zbiornika wodnego tj. zalewu "[...]"; - zrzut wody z ww. zbiornika (opróżnianie zbiornika w celu wykonania prac konserwacyjno-naprawczych raz na 3 lata w miesiącu październiku) za pomocą istniejącej budowli piętrząco- upustowej tj. jazu; - korzystanie z wód rzeki [...] w [...] do celów energetycznych [...], usytuowanej na budowli piętrząco-upustowej tj. jazie. - w pkt IV zatwierdził "Instrukcję gospodarowania wodą" dotyczącą piętrzenia i retencjonowania wód rzeki [...] za pomocą budowli piętrząco- upustowej, tj. jazu zlokalizowanego w km. 29+710 rzeki [...], opracowaną w marcu 2017r. przez mgr inż. W. W.; - w pkt V zobowiązał Gminę Miasto [...] m.in. do naprawiania ewentualnych szkód i strat powstałych w związku z wydanym pozwoleniem lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w przypadku stwierdzenia szkodliwego oddziaływania w/w inwestycji na interes osób trzecich w granicach oddziaływania, tj. poniżej jazu oraz w zasięgu cofki. Ponadto, Starosta [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w pkt. III. ww. decyzji, na czas oznaczony tj. do 30 czerwca 2037 r. W uzasadnieniu Starosta przytoczył uwagi i wnioski A. J. (właściciela działki położonej w cofce piętrzenia rzeki [...], będącej stroną w postępowaniu administracyjnym), która wskazała, że przy spiętrzeniu wody za pomocą jazu przy dużych opadach może wystąpić cofanie się wody i zalanie działki, ponieważ spotykają się dwa nurty wody, tj. cofająca się woda z jazu i naturalny nurt rzeki [...]. A. J. wyraziła sprzeciw dla piętrzenia wody rzeki [...] i zażądała zabezpieczenia przed zalewaniem należącej do niej działki. Uwagi te, poparła swoimi wieloletnimi doświadczeniami, kiedy to nie może użytkować działki, która kiedyś stanowiła łąkę, a obecnie jest podtapiana, a przy większych stanach wód, działka jest zalewana. Dodatkowo problem pogłębia odprowadzanie wód opadowych z dróg gminnych na jej działkę. Starosta [...] odnosząc się do uwag wniesionych przez A. J., stwierdził, co następuje: - Wody rzeki [...] od wieloleci są piętrzone i retencjonowane dla potrzeb zbiornika "[...]". Zbiornik ten poza rekreacją pełni również funkcję retencyjną i przeciwpowodziową. W wyniku zamulenia dna zbiornika doszło do wypłycenia zbiornika i zmniejszenia jego pojemności czynnej. Dlatego też zbiornik wymaga odmulenia w celu przywrócenia jego pierwotnej pojemności; - Dla terenu objętego wnioskiem obowiązuje "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej rzeki [...]", opracowane przez Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w maju 2006 r. Powołane wyżej "Studium..." wskazuje zasięg terenów zagrożonych zalaniem, położonych w zlewni rzeki [...]. Jak wynika z tego dokumentu, tereny zagrożone powodzią występują po obu brzegach rzeki na całym jej odcinku w granicach miasta [...]. Zbiornik "[...]" również znajduje się w zasięgu terenów zagrożonych zalaniem. Jak wynika z operatu wodnoprawnego, wykonując obliczenia hydrologiczne dla zbiornika "[...]", uwzględniono przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia, które zostały wskazane w "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej rzeki [...]". Opierając się na przepływach maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia, wynikających ze "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej rzeki [...]", określono m.in. zdolność retencyjną zbiornika "[...]" oraz odpowiedni czas (liczony w godzinach) dla wypełnienia maksymalnej rezerwy powodziowej w zbiorniku. Jak wynika z obliczeń zawartych w operacie wodnoprawnym oraz Instrukcji gospodarowania wodą, opracowanych dla zbiornika "[...]", odpowiednie przygotowanie zbiornika przed nadejściem fali powodziowej, tj. zapewnienie odpowiedniej pojemności czynnej tego zbiornika, uwzględniając przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie wystąpienia, które są przewidywane w "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej rzeki [...]", pozwalają stwierdzić, że przepływ wody w okresie powodziowym będzie odbywał się w warstwie pojemności powodziowej zawartej pomiędzy rzędnymi 123,40 m n.p.m do MaxPP, tj. 125,50 m n.p.m. Ponadto biorąc pod uwagę aktualną (zmniejszoną) pojemność czynną zbiornika, zalecono w Instrukcji Gospodarowania Wodą, aby do czasu odmulenia zbiornika, w sytuacji wystąpienia ekstremalnie wysokich przepływów (typu powodziowego), opróżnić całkowicie czaszę zbiornika w celu przyjęcia fali powodziowej. Biorąc powyższe pod uwagę, korzystanie z wód rzeki [...] przez Gminę Miasto [...], nie powinno powodować zagrożenia powodziowego dla terenów położonych zarówno poniżej, jak i powyżej jazu piętrzącego. - Jak wynika z informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, cofka spowodowana piętrzeniem wody na jazie, która posiada zasięg 1130 metrów mieści się w korycie rzeki [...], a woda nie występuje z koryta rzeki, gdyż spiętrzenie wody może spowodować podniesienie się lustra wody w zasięgu cofki o kilka centymetrów w stosunku do poziomu normalnego w rzece. Zatem przyczyną podtapiania działki należącej do A. J., położonej w zasięgu cofki, nie jest piętrzenie wody rzeki [...]. Przyczyną wystąpienia okresowych podtopień na przedmiotowej działce może być to, że działka należąca do A. J. zlokalizowana jest w strefie płytkiego zalewu (0,5 m) wodą o prawdopodobieństwie występowania raz na sto lat, co zostało udokumentowane w "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej rzeki [...]", opracowanym przez Zarząd Gospodarki Wodnej w [...] w maju 2006 r. Typowym zjawiskiem występującym na terenach tzw. zalewowych jest losowo występujące zalewanie lub podtapianie terenu. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt odprowadzania na działkę należącą do A. J. wód opadowych pochodzących z dróg gminnych, co również w znacznym stopniu może przyczyniać się do zachwiania warunków gruntowo-wodnych na tej działce. Jak wynika z pisma złożonego w dniu 05 czerwca 2017 r. przez Pełnomocnika Gminy Miasta [...], Burmistrz [...] zadeklarował zmianę rozwiązań dotyczących odprowadzania wód opadowych z dróg gminnych w rejonie działki A. J., co może wpłynąć na poprawę stanu wody na działce A.J.. Jednak ustalenia związane z odprowadzaniem wód opadowych wykraczają poza zakres wniosku złożonego w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wód rzeki [...] dla zalewu "[...]". Biorąc powyższe pod uwagę, zalewanie działki nr ew. [...] należącej do A. J., które niewątpliwie ma miejsce, nie jest spowodowane piętrzeniem wód rzeki [...]. Od ww. decyzji Starosty [...] odwołanie złożyła A. J., wskazując, że jej działka jest dość często zalewana, a woda która przedostaje się na działkę nie ma możliwości odpływu. Odwołująca się zaznaczyła, że była w Urzędzie Gminy Miasta [...] i rozmawiała o zabezpieczeniu lewego brzegu rzeki [...], który jest w zasięgu cofki, lecz odmówiono jej tego zabezpieczenia. Zwróciła uwagę na fakt, że przy dużych opadach i cofce woda z kanału odwadniającego łączy się z wodami cofki podwyższając jej poziom i w takiej sytuacji wody w cofce jest o wiele więcej niż wyliczono. Podkreśliła, że do wyliczeń wzięto ilość wody cofającej się ze spiętrzenia, nie uwzględniając wody z kanału, której w czasie opadów jest dużo. Stwierdziła, że jej działka jest zalewana, ponieważ dochodzi do połączenie cofki, wody z kanału oraz napływających wód rzeki [...]. Zaznaczyła, że woda która wpłynęła na jej działkę nie może z niej nigdzie odpłynąć, stoi i tworzy się bagno, więc jej zdaniem zniszczenie jest większe od wyliczanego. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, że wydana decyzja Starosty nie stoi w sprzeczności z treścią Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów dnia 18 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1911). Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla rzeki [...] nie został opracowany. Inwestycja nie narusza zapisów rozporządzenia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2015 r., poz. [...]). Organ odwoławczy zaznaczył, że Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, w związku z czym powyższe pozwolenie wodnoprawne nie będzie miało wpływu na realizację jego zapisów. Organ odwoławczy wskazał, że Krajowy program ochrony wód morskich jest dokumentem strategicznym, mającym na celu wdrożenie zapisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r., ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego. Celem ww. dokumentu jest określenie optymalnego zestawu działań, który doprowadzi w określonym czasie do osiągnięcia dobrego stanu środowiska wód morskich, przy czym przedmiotowe pozwolenie nie będzie miało wpływu na jego realizację. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że plan przeciwdziałania skutkom suszy nie został dotychczas zatwierdzony, a szczególne korzystnie z wód rzeki [...] dla potrzeb zbiornika "[...]" nie narusza zapisów uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Organ odwoławczy, odnosząc się do żądania zawartego w odwołaniu dotyczącego zabezpieczenia działki A. J. przed skutkami piętrzenia wód, zauważył, że w punkcie V ppkt 16 decyzji Starosty [...], zobowiązano Gminę Miasto [...] do "Naprawiania ewentualnych szkód i strat powstałych w związku z wydanym pozwoleniem lub wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom, w przypadku stwierdzenia szkodliwego oddziaływania w/w inwestycji na interes osób trzecich w granicach oddziaływania, tj. poniżej jazu oraz w zasięgu cofki." W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie zostały zgromadzone dokumenty niezbędne do jej rozstrzygnięcia, a z operatu wodnoprawnego i pozostałej dokumentacji wynika, że ww. pozwolenie może być udzielone Gminie Miastu [...]. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo (materiał dowodowy został zebrany oraz rozpatrzony w sposób wyczerpujący i wnikliwy). A. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zarzuty podniesione w skardze przez skarżącą są identyczne z tymi przedstawionymi w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W dniu [...] października 2019 r. na rozprawie skarżąca poparła skargę. Zaznaczyła, że organy nierzetelnie wyliczyły objętość wody przepływającej w sąsiedztwie jej działki (wody jest znacznie więcej niż wskazują to organy). W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, jej działka jest stale podtapiana i erozji podlega jej brzeg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotem zaskarżonej jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. udzielająca Gminie Miastu [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód (tj. piętrzenie oraz retencjonowanie wód rzeki [...] w [...] za pomocą jazu na rzece [...], dla potrzeb zbiornika wodnego "[...]" w [...]; korzystanie z wód rzeki [...] do celów energetycznych tj. [...] ([...]) usytuowanej na jazie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."), wykazała, że zaskarżona decyzja, wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 - dalej "k.p.a."), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowiło podstawę do jej uchylenia. Z racji na charakter stwierdzonego naruszenia stwierdzić po pierwsze należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada określona w art. 15 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy w sposób merytoryczny. Nie sprowadza się do apriorycznego potwierdzenia, bądź nie, prawidłowości rozstrzygnięcia, od którego strona postępowania wniosła odwołanie, podobnie jak nie polega jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Powyższe wynika z art. 138 k.p.a., przyznającego organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, "Państwo i Prawo" 1989, z. 8, s. 147). Ponadto obowiązująca w k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Reguły dowodzenia zawarte w k.p.a. wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Takie działanie organu narusza także art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ostatni z powołanych przepisów szczegółowo określa jakie wymogi powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie sprostał wymogom wynikającym z opisanych wyżej regulacji procesowych. Nie doszło ani do dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, ani do analizy zarzutów wniesionego odwołania. Należy wskazać, że ustalenia organu są ogólne, nie odnoszą się do zasadniczych kwestii, a uzasadnienie organu jest nieprzekonywujące. Zgodnie z art. 403 ust. 1 pkt 2 w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel projektowanych do wykonania urządzeń wodnych i innych robót, cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, w szczególności: obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, która, na mocy art. 403 ust. 1 pkt 2 ustawy, zobowiązuje jej adresata do wykonania obowiązków wymienionych w tym przepisie, organ musi ustalić, że faktycznie wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkody lub nieść ze sobą negatywnie oddziaływanie. Okoliczności te muszą być jednoznacznie ustalone, bo tylko ryzyko ich realnego wystąpienia uzasadnia nałożenie obowiązków decyzją na podstawie tego przepisu. Przy czym należy wskazać, że sam fakt zwiększenia się poziomu wód, co powoduje zalewanie działki skarżącej nie jest równoznaczny z wykazaniem szkód wiążących się z tą okolicznością, jak i negatywnym oddziaływaniem. Dopiero wykazanie takiego związku pozwala na określenie relewantnych środków, które należy podjąć aby potencjalnym szkodom zapobiec lub zmniejszyć negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego. Przyjmując tezę o braku konieczności zapobiegania szkodom lub zmniejszenia negatywnych skutków wykonywania pozwolenia wodnoprawnego organ winien odnieść się do uwag skarżącej, a tego nie uczynił w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do stanowiska skarżącej, która podnosiła, że jej działka jest zalewana, podmokła i obawia się, że przy większych opadach zostanie zalana w większym zakresie, co będzie powodować szkody. Skarżąca podnosiła, że potencjalna kumulacja spiętrzonej wody jest większa niż przewidział to biegły. Wskazywała także, że fragment zabezpieczenia istniejący przy granicy z jej działką tylko częściowo spełnia swoją funkcję. Nie można uznać za przekonywające stanowisko organu odwoławczego, który w żaden sposób nie wskazał okoliczności, które jego zdaniem świadczą o tym, że urządzenia objęte pozwoleniem wodnoprawnym nie wyrządzą skarżącej szkody. Samo odwołanie się "do żądania zawartego w odwołaniu dotyczącego zabezpieczenia działki Odwołującej przed skutkami piętrzenia wód" poprzez wskazanie, że w punkcie V ppkt 16 zaskarżonej decyzji zobowiązano Wnioskodawcę do cyt. "Naprawienia ewentualnych szkód i strat powstałych w związku z wydanym pozwoleniem lub wykonania urządzeń wodnych zapobiegających szkodom, w przypadku stwierdzenia szkodliwego oddziaływana w/w inwestycji na interes osób trzecich w granicach oddziaływania tj. poniżej jazu oraz w zasięgu cofki" - nie jest w ocenie Sądu wystarczające. Trzeba mieć bowiem na uwadze zasadę zapobiegania szkodom, która ma charakter prewencyjny i wskazuje podmiotom korzystającym z wody zachowanie odpowiednich zasad w celu uniknięcia właśnie wskazanej przez Organ ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd w niniejszej sprawie nie przesądza, że pozwolenie wodnoprawne jest niezgodne z prawem, Sąd jedynie wskazuje, że stanowisko wyrażane w zaskarżonym rozstrzygnięciu jest przedwczesne, bo wymaga ustalenia okoliczności faktycznym i odniesienia się do zarzutów skarżącej. Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę w drugiej instancji, powziął zaskarżone rozstrzygnięcie z pominięciem jakichkolwiek ustaleń faktycznych odnoszących się do indywidualnej sytuacji Strony. Organ ograniczył się do potwierdzenia prawidłowości postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, co w zasadzie expressis verbis wyrażone zostało w dwóch końcowych akapitach uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast – jak już wskazano powyżej - do zarzutów odwołania od decyzji I instancji, powielonych co do zasady w skardze do tutejszego Sądu, a dotyczących sytuacji skarżącej. Nie uległo zatem wątpliwości Sądu, że postępowanie przed organem drugiej instancji wymaga powtórnego przeprowadzenia, przy czym tym razem powinno ono doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy skarżącej zgodnie z przywołanymi w niniejszym uzasadnieniu regułami postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy rozpoznający sprawę powtórnie w sposób merytoryczny, powinien więc szczegółowo rozważyć kwestie podnoszone przez skarżącą, wskazując, czy mają one istotny wpływ na treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, co następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Należy także rozważyć, czy do wskazanych wątpliwości nie powinien odnieść się biegły sporządzający operat wodnoprawny. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, z racji na stwierdzone uchybienia proceduralne, nie mogła zostać poddana sądowej weryfikacji w zakresie prawidłowości wydanego pozwolenia. Rozpoznanie zarzutów skargi w tym zakresie byłoby zatem przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło