IV SA/Wa 1899/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której dochody wynoszą niespełna 1900 zł miesięcznie, a która utrzymuje dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem pobierającym zasiłek dla bezrobotnych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, której dochody wynoszą niespełna 1900 zł miesięcznie, a która utrzymuje dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem pobierającym zasiłek dla bezrobotnych, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja ta pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych, co jest przesłanką do zastosowania art. 246 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje dwuosobowe gospodarstwo domowe z mężem, a ich łączny miesięczny dochód wynosi niespełna 1900 zł (emerytura skarżącej 1108 zł, zasiłek dla bezrobotnych męża 784 zł). Posiada nieruchomość rolną i dom, ale nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych, co uniemożliwia jej ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono K. S. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej postanawia: zwolnić K. S. od kosztów sądowych K. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi wraz z mężem dwuosobowe gospodarstwo domowe. Małżonkowie utrzymują się z kwoty niespełna 1900 zł. (skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 1108 zł netto, natomiast jej mąż otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych – obecnie 784 zł). Skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,1657 ha oraz dom o pow. 150 m². Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w żadnej wysokości bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 500 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenie oraz przedstawione dokumenty potwierdzają, iż dochody w rodzinie skarżącej w wysokości niespełna 1900 zł, pozwalają wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło