IV SA/Wa 1899/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej postanawia: 1) oddalić wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. S. adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 16 lipca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca K. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Sprawa, w której skarżąca złożyła wniosek o pomoc prawną, została zakończona przed Sądem I instancji (wyrokiem z dnia 30 maja 2012 r. Sąd oddalił skargę). Skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (prawomocne postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1899/11). K. S. oświadczyła, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Łączny miesięczny dochód rodziny został podany na kwotę 2340,31 zł. (brutto). Na ten dochód składa się wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez skarżącą oraz zasiłek dla bezrobotnych otrzymywany przez R. S. (męża skarżącej). Małżonkowie są współwłaścicielami domu o powierzchni 150 m2 posadowionego na działce o powierzchni 0,16 ha. Nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż wniosek J. S. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Jej poprzedni wniosek obejmował wyłącznie zwolnienie od kosztów sądowych i został rozpoznany na mocy postanowienia z dnia 27 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 18899/11. Na mocy tego postanowienia skarżąca korzysta ze zwolnienia od pełnych kosztów sądowych, czyli opłat i wydatków. Pomimo tego kolejny wniosek K. S. nie jest wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.). Zmiana prawomocnego postanowienia może bowiem dotyczyć sytuacji, w której wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został negatywnie rozpoznany w całości lub tylko w części. Natomiast, jeżeli strona nie składa kolejnego żądania odpowiadającego zakresem żądania wcześniej zgłoszonego i prawomocnie rozpoznanego, to nie zachodzi konieczność zbadania czy od chwili rozpoznania wniosku wystąpiły zmiany uzasadniające modyfikacje postanowienia referendarza. Nowy wniosek może być rozpoznawany w oparciu o okoliczności istniejące w chwili jego złożenia, a nie poprzez porównanie okoliczności prawomocnie zbadanych i nowych mających świadczyć za koniecznością uchylenia lub zmiany. W takiej sytuacji podstawowym zadaniem referendarza jest ustalenie czy strona wykazała przesłanki całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). . Wniosek K. S. w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, albowiem K. S. na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2011 r. korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Jak już nadmieniono, uprzednie prawomocne zwolnienie strony od kosztów sądowych w całości powoduje obowiązek rozpatrzenia żądania strony w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a więc w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Innymi słowy, strona zwolniona od kosztów sądowych w całości składając kolejny wniosek obejmujący ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinna wykazać brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów postępowania. Te koszty z uwagi na etap postępowania zawężają się do wynagrodzenia adwokackiego w wysokości minimalnej 180 zł. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wniosek skarżącej J. S. o ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca udowodniła bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania z uwagi na grożący jej rodzinie uszczerbek w zdolności do ponoszenia wydatków koniecznych (np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie lokalu mieszkalnego). Rodzina skarżącej uzyskuje niskie dochody - utrzymuje się z kwoty 2340,31 zł (brutto), a więc na członka rodziny przypada kwota niższa niż wynagrodzenie minimalne (por. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2012 r., publ. Dz. U. z 2011 r., Nr 192, poz. 1141). K. S. nie posiada ponadto żadnych przedmiotów majątkowych mogących stanowić źródło potencjalnych dochodów ani oszczędności. W tej sytuacji strony skarżącej nie można stawiać przed wyborem czy pokryć bieżące opłaty o charakterze niezbędnym czy zlecić adwokatowi zastępstwo procesowe. Z tych względów przyznano K. S. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i oddalono jej wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Orzeczenie wydano na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1, i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.