IV SA/Wa 1899/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-26
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba bezrobotna, zarejestrowana w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, nieposiadająca oszczędności, mieszkająca z rodzicami-emerytami i objęta postępowaniem egzekucyjnym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym minimalnych, z powodu ubóstwa, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, utrzymywany przez rodziców-emerytów, a dodatkowo objęty postępowaniem egzekucyjnym z zajęciem rachunków bankowych, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na opieszałość sądu powszechnego w ocenie ważności pełnomocnictwa. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną: jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, mieszka z rodzicami-emerytami, nie posiada oszczędności i jest objęty postępowaniem egzekucyjnym z zajęciem rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu M. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. R. na opieszałość sądu powszechnego w zakresie oceny ważności pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu postanawia: - przyznać skarżącemu M. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W..
Wnioskiem z dnia 25 lutego 2013 r. skarżący M. R. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego wniosek dotyczy sprawy wszczętej ze skargi na opieszałość sądu powszechnego w zakresie oceny ważności pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu.
Powyższa sprawa została zakończona przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie na mocy postanowienia tego Sądu z 31 sierpnia 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1899/12) o odrzuceniu skargi M. R.. W chwili rozpoznawania wniosku Sąd nie wydał postanowienia stwierdzającego prawomocność powyższego rozstrzygnięcia. Koszty postępowania, jakie ewentualnie może w przyszłości ponieść wnioskodawca sprowadzają się do wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi za sporządzenie środka odwoławczego od wyroku sądu pierwszej instancji (przymus adwokacko - radcowski).
W przekonaniu skarżącego zasługuje on na otrzymanie prawa pomocy, albowiem nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i bez prawa do zasiłku. Nie posiada też żadnych oszczędności. Aktualnie mieszka z rodzicami, którzy są emerytami. Jednocześnie oświadczył, że znajduje się w skomplikowanej sytuacji finansowej, bowiem jest prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające, (zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z 19 listopada 2012 r. na kwotę 14 203,23 zł.– k. 109 akt sprawy).
Stwierdzono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść nawet minimalnych kosztów postępowania z powodu ubóstwa.
Nie ulega wątpliwości, że okoliczności przedstawione przez M. R. dają podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść jakichkolwiek opłat czy wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W ocenie referendarza sądowego, w sprawie niniejszej taka sytuacja ma miejsce. Należy bowiem mieć na uwadze, że skarżący z uwagi na okoliczności życiowe, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców, u których mieszka. Aktualnie jest prowadzone wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne i zabezpieczające, w ramach których doszło do zajęcia rachunków bankowych (zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat z 19 listopada 2012 r. na kwotę 14 203,23 zł.– k. 109 akt sprawy). Rodzice skarżącego są osobami w podeszłym wieku i utrzymują się z niewielkich emerytur.
Jednocześnie należy wyjaśnić skarżącemu, że o uwzględnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie decyduje przekonanie strony o zasadności skargi. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy Sąd (referendarz) poddaje bowiem analizie sytuację materialną wnioskodawcy.
Z powyższych względów, orzeczono jak w postanowieniu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło