IV SA/Wa 19/11

WyrokWSA w Warszawie2011-02-14

Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Danuta Kania, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w wyniku wprowadzenia przez komornika w posiadanie nieruchomości, na podstawie tytułu wykonawczego, może być uznane za opuszczenie dobrowolne w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nastąpiło w wyniku wprowadzenia przez komornika w posiadanie nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego, może być uznane za dobrowolne, jeśli wynika z decyzji osoby opuszczającej lokal, nawet jeśli była ona zmuszona do wyprowadzki z powodu działań innych osób. Kluczowe jest ustalenie, czy opuszczenie było wynikiem woli osoby, a nie np. przemocy fizycznej czy uniemożliwienia dostępu do lokalu. Sam zamiar powrotu do miejsca pobytu nie ma wpływu na decyzję o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący opuścił nieruchomość w lipcu 2010 r. w wyniku czynności komorniczych wprowadzających w posiadanie inną osobę. Skarżący twierdził, że opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew jego woli i zarzucał naruszenie przepisów o ewidencji ludności oraz KPA, w tym brak kontroli meldunkowej przed lipcem 2010 r. Organy administracji uznały opuszczenie lokalu za dobrowolne, wskazując na brak dowodów przemocy czy uniemożliwienia dostępu, a także na fakt, że skarżący otrzymał klucze do lokalu po wymianie zamków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. L. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2010 r., orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny. Postępowanie w sprawie wymeldowania Z. L. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. zostało wszczęte na wniosek współwłaścicielki nieruchomości M. K. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prezydent W., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego orzekł o wymeldowaniu Z. L. z przedmiotowej nieruchomości podając, iż materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, że wyżej wymieniony w niej nie zamieszkuje. W odwołaniu od ww. decyzji Z. L. podniósł, że w omawianej nieruchomości nie zamieszkuje od [...] lipca 2010 r. Zarzucił, iż decyzja o wymeldowaniu jest sprzeczna z prawem, bowiem okres od opuszczenia lokalu do wydania decyzji jest krótszy niż trzy miesiące. Ponadto organ pierwszej instancji od wszczęcia postępowania, tj. od dnia [...] maja 2010 r. do dnia [...] lipca 2010 r. nie przeprowadził kontroli meldunkowej. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z przeprowadzonego postępowania dowodowego bezspornie wynika, że Z. L. nie zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości. W dniu [...] lipca 2010 r., jak wynika z protokołu czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym W., wykonując wyrok Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] C [...], wprowadził wierzyciela –E. S.A w W. w osobie pełnomocnika M. K. w posiadanie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Bezsporne jest, że od dnia [...] lipca 2010 r., Z. L. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego - wynika to zarówno z twierdzeń M. K., jak i Z. L. Ponadto fakt niezamieszkiwania wyżej wymienionego potwierdziły oględziny przedmiotowego lokalu przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w dniach: [...] lipca, [...] sierpnia i [...] sierpnia 2010 r. Z. L. oświadczył, ze zmuszony był wyprowadzić się z miejsca stałego pobytu, Sygn. akt IV SA/Wa 19/11 gdyż dzieci nie chciały zamieszkiwać z matką – M. K. Jednocześnie wskazał, iż do czasu wydania prawomocnych wyroków w toczących się sprawach sądowych przeciwko M. K., chciałby zamieszkiwać w spornym lokalu. Oświadczył także, że wystąpił do sądu o przywrócenie posiadania przedmiotowego lokalu, lecz - jak wskazał organ - do dnia wydania decyzji nie dostarczył zaświadczenia, że sprawa jest rzeczywiście w toku. Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie Z. L. opuścił lokal na skutek wprowadzenia M. K. przez komornika w posiadanie przedmiotowej nieruchomości, a zatem należało uznać, że opuszczenie lokalu jest wynikiem jego woli, a nie bezprawnych działań wnioskodawczyni. W ocenie organu odwoławczego twierdzenia skarżącego, że chciałby zamieszkiwać w miejscu pobytu stałego, nie stanowią okoliczności mającej wpływ na wydanie decyzji o wymeldowaniu. Przy ustaleniu zamiaru przebywania w danym lokalu nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej, tylko określić go na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W niniejszej sprawie zamiar powrotu do miejsca stałego pobytu wynika jedynie z twierdzeń skarżącego, nie jest natomiast poparty żadnymi jego działaniami. Ponadto Wojewoda ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż przed [...] lipca 2010 r. organ meldunkowy nie przeprowadził kontroli meldunkowej w przedmiotowym lokalu stwierdził, że organy administracji mają obowiązek uwzględnić aktualny (na dzień wydania decyzji) stan faktyczny i prawny. Organ podkreślił, że główną funkcją ewidencji ludności jest rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Skoro w rozpatrywanej sprawie zapis ewidencyjny nie był zgodny z rzeczywistością, bowiem Z. L. faktycznie nie mieszka w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W., należało orzec o jego wymeldowaniu z przedmiotowego lokalu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. L. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucił rażące naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 7,8,9, 10 i 11 kpa. W skardze podnosi, że wyprowadzenie się z miejsca stałego pobytu w dniu [...] lipca 2010 r. nie wynikało z jego dobrowolnej decyzji, lecz z przymusu i wbrew jego Sygn. akt IV SA/Wa 19/11 woli w związku z działaniami komornika. W wyniku czynności komorniczych był on wraz z dziećmi zmuszony opuścić przedmiotowy lokal. Powtórzył zarzut zawarty w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, iż organ nie przeprowadził żadnej kontroli meldunkowej przed [...] lipca 2010 r. Zdaniem skarżącego, decyzja o wymeldowaniu go z przedmiotowego lokalu została wydana z naruszeniem przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzucił, iż organ wydał decyzję o wymeldowaniu mimo, iż dysponował wiedzą 0 czynnościach podjętych przez niego oraz dokumentami, które dostarczył organowi przy pismach z dnia [...] i [...] sierpnia 2010 r. Skarżący stwierdził, iż utrzymanie w mocy decyzji o wymeldowaniu stoi w sprzeczności nie tyko z interesem skarżącego jako strony, ale również ze słusznym interesem społecznym oraz dobrem dzieci, w szczególności ich prawem do życia i rozwoju fizycznego i psychicznego w normalnych warunkach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to jest dobrowolne i trwałe. Zatem obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest ustalenie — w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych czy dana osoba dobrowolnie 1 trwale opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłankami wymeldowania są więc tylko okoliczności faktyczne a nie materialnoprawne. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Sygn. akt IV SA/Wa 19/11 W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji ustaliły, że z dniu [...] lipca 2010 r. Komornik sądowy, wykonując wyrok Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] C [...], wprowadził wierzyciela – E. S.A. w osobie pełnomocnika M. K. w posiadanie nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Potwierdza to znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy protokół z czynności komornika. W czynnościach tych brał udział Z. L. Jak sam wyjaśnił, od tej daty, tj. [...] lipca 2010 r., nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Kontrole meldunkowe przeprowadzone w dniach [...] lipca, [...] sierpnia i [...] sierpnia 2010 r. potwierdziły fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w miejscu stałego pobytu. Okoliczności te są bezsporne. Sporna jest natomiast ocena charakteru tego opuszczenia, tj. czy było ono dobrowolne. Zdaniem skarżącego w zaistniałej sytuacji został on zmuszony do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Wyprowadził się wbrew własnej woli, zatem nie było to opuszczenie dobrowolne. Natomiast, zdaniem organu, skoro Z. L. opuścił lokal na skutek wprowadzenia M. K. przez komornika w posiadanie nieruchomości, to należy uznać, iż opuszczenia to było wynikiem jego woli, a nie bezprawnych działań M. K. Analizując powyższą okoliczność, należy zgodzić się z oceną organu. Sąd nie dopatrzył się braku dobrowolności w opuszczeniu spornej nieruchomości. Jak wynika zarówno z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, jak i sądowych sprawy (protokół z rozprawy z dnia [...] lutego 2011 r.) od dnia [...] lipca 2010 r., kiedy to komornik wprowadził spółkę E. S.A. w osobie M. K. w posiadanie nieruchomości, skarżący wraz z dziećmi opuścił lokal. Skarżący oświadczył, że dzieci nie chciały zamieszkiwać wspólnie z matką – M. K. W tej sytuacji należy uznać, że opuszczenie miejsca stałego pobytu było wynikiem decyzji skarżącego, jego woli. O dobrowolności opuszczenia nie można byłoby mówić , gdyby doszło do niego np. w wyniku zastosowania przemocy psychicznej lub fizycznej, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach. W niniejszej sprawie, jak wynika z protokołu z czynności komornika z dnia [...] lipca 2010 r., co prawda zamki zostały wymienione przez ślusarza, jednakże nowe klucze zostały wydane stronom, a więc i Z. L. Należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie M. K. została wprowadzona przez komornika Sygn. akt IV SA/Wa 19/11 w posiadanie nieruchomości w oparciu o tytuł wykonawczy - wyrok sądu zaopatrzony w klauzulę wykonalności. W takiej sytuacji nie można mówić o bezprawnym działaniu M. K., czy tym bardziej komornika wykonującego wyrok sądu. Opinia skarżącego, wyrażona na rozprawie, iż wyrok sądu cywilnego przywracający naruszone posiadanie na rzecz Spółki reprezentowanej przez M. K. jest wadliwy, ponieważ firma nigdy nie miała tam swojej siedziby, nie może mieć wpływu na ocenę okoliczności w rozpatrywanej sprawie sądowoadminsitracyjnej dotyczącej wymeldowania. Skarżący, jak sam oświadczył, wniósł sprawę do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania i w przypadku pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, nie będzie przeszkód do ponownego zameldowania go w spornej nieruchomości, jeżeli tam zamieszka. Również podnoszona przez skarżącego kwestia, że toczy się m. in. postępowanie cywilne o stwierdzenie nieważności aktu sprzedaży ułamkowej części nieruchomości M. K., nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Jak już wyżej wspomniano, istotne dla wydania decyzji o wymeldowaniu jest ustalenie, czy dana osoba opuściła miejsce stałego pobytu oraz ocena charakteru tego opuszczenia. Również wyrażony przez skarżącego zamiar powrotu do mieszkania pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Wymeldowanie jest czynnością materialno -techniczną potwierdzającą opuszczenie przez daną osobą miejsca stałego pobytu, Jeżeli osoba wymeldowana decyzją organu zamieszka ponownie w lokalu z zamiarem stałego pobytu, istnieje podstawa do ponownego jej zameldowania na pobyt stały. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, zatem skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło