IV SA/Wa 190/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania K.S. (dalej "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie nadania skarżącemu statusu uchodźcy wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu nr [...] z dnia [...] maja 2012 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu, obywatelowi [...], deklarującemu narodowość [...], statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 471/13 tut. Sąd oddalił skargę skarżącego na wskazaną wyżej decyzję Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. Postępowanie administracyjne, w toku którego wydane zostały przywołane wyżej decyzje zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2011 r. 2. W dniu [...] lutego 2013 r. skarżący złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Szef Urzędu umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek skarżącego jest niedopuszczany z przyczyny wskazanej w art.40 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. nr 189, poz.1472), dalej "ustawy", tj. z racji oparcia tego wniosku na tych samych podstawach, na których został oparty wniosek z dnia [...] września 2011 r., rozpatrzony ostateczną decyzją, orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy. 4. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu, zarzucając orzeczeniu organu I instancji niezasadne przyjęcie, że w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, wszczętej z kolejnego wniosku skarżącego zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Rada wskazała w szczególności, co następuje: 1. Trafnie uznał organ I instancji, że nowy wniosek skarżącego został oparty na tych samych podstawach dowodowych, na których oparty został wniosek uprzedni. Sama zmiana lub modyfikacja zeznań cudzoziemca, odnoszących się do jego zindywidualizowanej sytuacji nie może być traktowana jako nowa podstawa wniosku. 2. Brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zaświadczenia Stowarzyszenia "D.", potwierdzającego uczestnictwo skarżącego w prowadzonych przez to Stowarzyszenie zajęciach oraz zaświadczenia [...] LO [...] w L., potwierdzającego pobieranie przez skarżącego nauki, albowiem okoliczności faktyczne, potwierdzone tym dowodami, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. 3. Rada nie przeprowadziła dowodu z karty pamięci SD, na której według oświadczenia skarżącego miały się znajdować nagarnia, potwierdzające istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Nieprzeprowadzenie tego dowodu wyniknęło z faktu nieprzedłożenia przez skarżącego przedmiotowej karty organowi odwoławczemu pomimo wyznaczenia skarżącemu terminu do dopełnienie tej czynności. 4. Od czasu zakończenia ostatecznym orzeczeniem Rady postępowania o nadanie statusu uchodźcy, wszczętego z poprzedniego wniosku skarżącego, nie doszło do zmiany sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, tj. [...], uzasadniającej przyjęcie, że okoliczności faktyczne sprawy uległy zmianie. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: art.15 k.p.a., art.13 ust.1, art.15 i 97 ust.1 pkt 1, art.40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy, art.7, 8 i 77, art.107 § 3 i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje: 1. Wbrew obowiązkom wynikającym z art.15 k.p.a. Rada nie dokonała ponownego rozpatrzenia sprawy, zaniechawszy dokonania oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynienia własnych ustaleń faktycznych. Ocena Rady, że kolejny wniosek skarżącego opiera się na tych samym podstawach, co wniosek poprzedni jest gołosłowna. W szczególności Rada nie wzięła pod uwagę sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego (zmiany tej sytuacji od czasu zakończenia poprzedniego postępowania). 2. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych wskazanie przez cudzoziemca nowych faktów w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy obliguje organ do przeprowadzenia merytorycznego postępowania w przedmiocie tego wniosku. Organ nie ma zatem upoważnienia do weryfikowania na wstępnym etapie rozpatrywania sprawy (tj. na etapie oceny treści nowozłożonego wniosku pod kątem tożsamości wskazanych w nim podstaw z podstawami powoływanymi wcześniej) wiarygodności nowych okoliczności i przesądzania, że pomimo powołania przez cudzoziemca nowych okoliczności postępowanie z kolejnego wniosku, jako wniosku opartego na tych samych podstawach, należy umorzyć. 3. W sprawie doszło do poważnych naruszeń w zakresie postępowania dowodowego. 4. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Rady nie spełnia wymagań ustanowionych w art.107 § 3 k.p.a. V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: VI. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Rady, a wszczętego kolejnym wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, było w pierwszej kolejności ustalenie, czy zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpoznania wniosku. Obowiązujący od 29 maja 2008 r., a wprowadzony ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw art. 40 w ust. 1 stanowi bowiem, iż gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Stosownie do art.40 ust.2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. A zatem na gruncie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP należy wysnuć wniosek iż, gdy istotne elementy poprzednio wydanej decyzji (tożsamość stron, stan faktyczny, stan prawny) nie zmieniły się, to wniosek wszczynający nową sprawę o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny. Tak więc nowy wniosek oparty na tych samych podstawach to wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. 2. Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że kwestia przyznania skarżącemu statusu uchodźcy, ewentualnie innej formy ochrony przewidzianej dla cudzoziemców była już przedmiotem wcześniejszego postępowania administracyjnego, wszczętego z wniosku skarżącego z dnia [...] września 2011 r. Wskazany wyżej wniosek skarżącego został rozpatrzony w dwóch instancjach administracyjnych, a rozstrzygnięcia te poddano kontroli sądowej. Stosownie do powyższego w obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady z dnia [...] stycznia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2012 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 471/13, tut. Sąd oddalił natomiast skargę skarżącego na wskazaną wyżej decyzję Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. 3. W ocenie Sądu Szef Urzędu oraz Rada, rozpatrując kolejny wniosek skarżącego w przedmiocie nadania statusu uchodźcy, tj. wniosek z dnia [...] lutego 2013 r., dokonały prawidłowej oceny, że wniosek ten oparto na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wniosek rozpatrzony merytorycznymi decyzjami Szefa Urzędu z dnia [...] maja 2012 r. oraz Rady z dnia [...] stycznia 2013 r. Określając we wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. istotne zdarzenia, będące przyczyną ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy (k.8 wniosku, k.14 verte akt Szefa Urzędu) skarżący podał, co następuje: "Wyjechałem z kraju pochodzenia ponieważ tam jest niebezpiecznie, tam grozi mi śmierć. W 2010 r. zostałem zatrzymany przez nieznanych ludzi, to było w domu rodzinnym, próbowano mnie zabrać z domu, ale nie zabrali. Byłem jeszcze raz ([...] sierpnia 2009 r.) zatrzymany, ale też z domu mnie nigdzie nie zabrano. Chcę zostać w Polsce, bo tu jest bezpiecznie, tu panuje swoboda życia, tam tak nie ma. Szerzy się przemoc, zabójstwa". Konfrontacja treści wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. z treścią oświadczeń składanych przez skarżącego w postępowaniu wszczętym z poprzedniego wniosku skarżącego, tj. z wniosku z dnia [...] września 2011 r. prowadzi do wniosku o identyczności powoływanych przez skarżącego w obu postępowaniach podstaw ubiegania się o status uchodźcy w RP. W obu przypadkach bowiem skarżący powołuje się na poczucie zagrożenia, które wiąże z dwukrotnym najściem na jego dom rodzinny przez nieznanych sprawców w 2009 r. i 2010 r. (poprzednio skarżący wskazał jeszcze na najście policji z 2011 r.). Podkreślenia wymaga w związku z powyższym, że okoliczności te były już przedmiotem merytorycznej oceny Szefa Urzędu, Rady oraz Sądu. 4. Z treści rozpatrywanej obecnie skargi należy wywodzić, że wprawdzie skarżący w istocie nie kwestionuje stanowiska obecnie orzekających organów, że w toku drugiego postępowania powołał się na te same podstawy faktyczne, co poprzednio, niemniej argumentuje, że powyższe nie oznacza automatycznie wystąpienia przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego z drugiego wniosku, albowiem elementem różnicującym oba stany faktyczne jest ogólna sytuacja w kraju pochodzenia skarżącego. Skarżący zarzuca obecnie orzekającym organom niedostrzeżenie tej zależności i zaniechanie dokonania pogłębionej analizy sytuacji panującej obecnie w kraju pochodzenia skarżącego. Stanowiska takiego zaakceptować nie można. Skarżący nie wykazał, aby w okresie pomiędzy orzekaniem przez Radę w przedmiocie pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy, a orzekaniem przez ten organ w przedmiocie drugiego wniosku w tym przedmiocie zaszły na tyle radykalne zmiany w ogólnej sytuacji panującej w kraju pochodzenia, że okoliczności podawane przez skarżącego obecnie (a tożsame z podawanymi w pierwszym postępowaniu) należałoby oceniać diametralnie inaczej niż poprzednio. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż oceny takiej winien był organ dokonać również z urzędu, czemu stało się zadość. Wprawdzie wnioski z tej oceny zostały ujęte w formie syntetycznej, tj. poprzez stwierdzenie, że od czasu zakończenia ostatecznym orzeczeniem Rady postępowania o nadanie statusu uchodźcy, wszczętego z poprzedniego wniosku skarżącego, nie doszło do zmiany sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego, tj. [...], uzasadniającej przyjęcie, że okoliczności faktyczne sprawy uległy zmianie, niemniej w ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości tego stanowiska. W świetle powyższego uznać należy, że organy orzekające w przedmiocie trzeciego wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, nie miały podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia. Z racji oparcia tego wniosku na podstawach ocenionych już w przeszłości stosownymi orzeczeniami Szefa Urzędu i Rady, organy zobowiązane były do zakwalifikowania wniosek skarżącego za niedopuszczalny z przyczyny określonej w art.42 ust.2 pkt 2 ustawy. Słusznie przy tym przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia przesłuchania skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 oraz art.250 p.p.s.a.