IV SA/Wa 1901/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Wnioskiem z 31 stycznia 2018 r. M.P wniosła o zameldowanie jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Pismem z 6 lutego 2018 r. Prezydent [...] zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] [...] o udzielenie informacji: - czy w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] znajduje się samodzielny lokal oznaczony numerem [...] jeśli tak, jaki jest jego stan prawny i kto jest jego właścicielem lub najemcą, - czy administrator nieruchomości posiada w swoich zasobach i rejestrach dane o zamieszkiwaniu wnioskodawczyni w lokalu nr [...], jeśli tak od kiedy i w jakim charakterze wymieniona zamieszkuje w e wskazanym lokalu, - kto obecnie w nim zamieszkuje i od ilu osób naliczane są opłaty za użytkowanie lokalu, - czy wśród osób zgłoszonych do zamieszkiwania w związku z naliczaniem opłat za użytkowanie lokalu figuruje wnioskodawczyni. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] [...] w piśmie z 28 lutego 2018 r. podał, że w budynku przy ul. [...] w [...] nie znajduje się lokal oznaczony nr [...]. W przedmiotowym budynku znajduje się natomiast lokal oznaczony nr [...], którego najemcą była E.K., która zmarła [...] czerwca 2015 r. Do chwili śmierci najemcy M.P. nie figurowała w dokumentach administracji. Obecnie w lokalu zamieszkuje bezumownie i opłaty naliczane są za jedną osobę. Zarząd Dzielnicy [...] wezwał wymienioną do dobrowolnego opróżnienia lokalu nr [...], jednakże wymieniona go nie opuściła. Obecnie toczy się sprawa w sądzie o eksmisję z przedmiotowego lokalu nr [...] M.P. i K.K. (córki zmarłej najemczyni). Po uzyskaniu powyższej informacji, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zameldowania M.P. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], ponieważ wskazany przez wnioskodawczynię lokal nie istnieje. Na postanowienie to M.P. wniosła zażalenie, w którym podała, że tym numerem lokalu [...] posługiwali się poprzedni lokatorzy. Lokale nr [...] i [...] mają wspólne wejścia i trwa ustalenie istnienia bądź nieistnienia obu lokali. Ponadto skarżąca wskazała, że zamieszkuje lokal nr [...] -część o pow. 48,3 m2. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia podał, że nieistnienie lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], w którym chciała się zameldować skarżąca, stanowi uzasadnioną podstawę odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 61a § 1 kpa. Do zameldowania się na pobyt stały osoba obowiązania jest bowiem podać adres, w skład którego wchodzi m.in. numer lokalu, jeśli jest wydzielony. Oznaczenie lokalu musi być realne i odzwierciedlać rzeczywiste miejsce pobytu wnioskodawcy. Posługiwanie się przez poprzednich lokatorów numerem lokalu [...] nie sankcjonuje oznaczenia lokalu i nie wiąże organów administracji, skoro posiadania przez ten organ dokumentacja nie potwierdza istnienia takiego oznaczenia. Dokonanie zameldowania skarżącej pod nieistniejącym adresem w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] powodowałoby fikcję meldunkową i nie stanowiłoby rzetelnej informacji o rzeczywistym miejscu jej pobytu. Ponadto Wojewoda wskazał, że jeżeli faktycznym miejscem pobytu skarżącej jest lokal nr [...] przy ul. [...] w [...], to powinna wystąpić do Prezydenta [...] o dokonanie zameldowania w lokalu nr [...]. Z postanowieniem Wojewody nie zgodziła się M.P. i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi odwoławczemu, że ten nie odniósł się do wszczęcia postępowania w celu zameldowania jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], w którym zamieszkuje od blisko 3 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zostało wydane na podstawie właściwie zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego przy prawidłowo zastosowanych i zinterpretowanych przepisach prawa. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 kpa do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem procesowym, a nie merytorycznym, co oznacza, że w tej sprawie ocenie podlega jedynie prawidłowość czynności procesowej, jaką była odmowa wszczęcia postępowania. Poza zakresem tej sprawy pozostawało więc odnoszenie się do zarzutów dotyczących braku "wszczęcia postępowania administracyjnego w celu (...) zameldowania na pobyt stały w lokalu [...] przy ul. [...] w [...]", bowiem o dokonanie zameldowania w tym lokalu (a nie w lokalu nr [...], który jest przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie) skarżąca powinna wystąpić z nowym wnioskiem do Prezydenta [...] – jeżeli lokal ten jest faktycznym miejscem pobytu skarżącej – i takie też wyjaśnienie skarżąca otrzymała w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie zasadne jest stanowisko organów orzekających w sprawie, że zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie, albowiem wystąpiła "inna uzasadniona przyczyna", o której mowa w art. 61a § 1 kpa. Zważyć bowiem należy, że skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania jej w lokalu nr [...] położonym w [...] przy ul. [...]. Nie ulega wątpliwości, że wskazany lokal nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] nie istnieje. Fakt ten potwierdza Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] [...] w piśmie z dnia 28 lutego 2018 r., znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, w którym jednoznacznie stwierdzono, że "w budynku przy ul. [...] w [...] nie znajduje się lokal oznaczony nr [...]. W przedmiotowym budynku znajduje się natomiast lokal oznaczony nr [...]". Treść tego pisma nie jest kwestionowana w toku postępowania przez skarżącą. Skarżąca nie kwestionuje też, że lokale o numerach [...] i [...] są dwoma lokalami o wspólnych wejściach. Nie istnieje zatem samodzielny lokal nr [...] we wskazanym budynku, który stanowiłby odrębną nieruchomość w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Lokalu tego nie można zindywidualizować, ponieważ lokal ten nie jest lokalem wydzielonym – jak wymaga tego przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 z późn. zm.) – a wobec tego lokal ten nie ma urzędowo nadanego numeru. Konieczność podania adresu wskazującego nieruchomość lokalową, we wniosku zgłaszającym pobyt stały lub czasowy, prowadzi do wniosku, że zameldowanie może nastąpić tylko w lokalu (jeżeli zameldowanie ma nastąpić w lokalu) o nadanym urzędowo numerze. Skoro, zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, dla zameldowania wymagane jest oznaczenie adresu rozumianego jako podanie między innymi "numeru domu i lokalu – jeżeli jest wydzielony", to już samo użycie spójnika "i" wskazuje, że chodzi o lokal mieszczący się w jakimś budynku, czyli "domu". Nie może być to lokal pojmowany jako jakiekolwiek miejsce według dowolnego uznania wnioskodawcy. Zameldowanie skarżącej pod wskazanym przez nią adresem, tj. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], który nie jest wydzielony jako odrębny lokal z nadanym numerem, stanowiłoby fikcję meldunkową. Słusznie więc organ odmówił wszczęcia postępowania skoro dokumentacja nie potwierdza istnienia takiego lokalu oznaczonego nr [...]. Z uwagi na powyższe skarga, jako niezasadna, została oddalona, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).