IV SA/Wa 1902/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-29

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Kaja Angerman, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy substancja będąca mieszaniną odpadu z materiałami uszlachetniającymi paliwo lub ograniczającymi szkodliwość odpadu, w tym przypadku kwaśnych smoł z rafinerii ropy naftowej zmieszanych z wapnem i węglem, może być uznana za odpad niebezpieczny w rozumieniu przepisów prawa, a jej transgraniczne przemieszczanie bez wymaganego zgłoszenia stanowi naruszenie prawa podlegające karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli substancja jest mieszanką odpadu z materiałami uszlachetniającymi paliwo lub ograniczającymi jego szkodliwość, nadal może być kwalifikowana jako odpad niebezpieczny, jeśli nie przeszła pełnego procesu odzysku. Transgraniczne przemieszczanie takiego odpadu bez wymaganego zgłoszenia jest nielegalne i podlega karze pieniężnej. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, a wysokość kary została odpowiednio uzasadniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (WIOŚ) o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę Zakład P. Sp. z o.o. za nielegalny przywóz z zagranicy odpadów niebezpiecznych w postaci kwaśnych smoł z rafinerii ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem. Spółka kwestionowała kwalifikację substancji jako odpadu oraz legalność nałożonej kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi Zakładu P. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska (w skrócie: GIOŚ), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (w skrócie WIOŚ) z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 180.000zł na odbiorcę odpadów niebezpiecznych o kodzie 05 01 07* w postaci kwaśnych smół z rafinerii ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem, przywiezionych nielegalnie z [...] bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Orzeczenie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r..Kodeks postępowania administracyjnego (jt. Dz.U. 2013, poz. 267 z późn. zm.- dalej: k.p.a.) w zw. z art. 32 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 29 czerwca o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. Nr 124, poz. 859 z późn. zm.- dalej: u.m.p.o.), dodałabym tu: po rozpatrzeniu odwołania Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] . Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniach 27 marca oraz 3, 5, 11 i 15 kwietnia 2013r. WIOŚ przeprowadził kontrolę w Zakładzie [...] sp. z o. o.. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany był odbiorcą substancji o nazwie [...] przywiezionej w roku 2009 z [...] firmy [...] a.s. [...]. Na podstawie dokumentów przedstawionych przez kontrolowanego organ ustalił, że [...] a.s. kupiła substancje [...] od jej [...] producenta firmy [...]. Organ ustalił także, że substancja o nazwie [...] została wyprodukowana poprzez zmieszanie miału węglowego, tlenku wapnia oraz kwaśnych smół z przeróbki ropy naftowej wydobywanych z lagun firmy [...] w okolicach [...], które są składowiskiem odpadów niebezpiecznych eksploatowanych do lat 90-tych XX wieku przez nieistniejącą już rafinerię ropy naftowej. Wskazane składowiska odpadów niebezpiecznych są rekultywowane a usuwane z nich odpady są przekazywane do spalenia w instalacjach. Organ ustalił również, że substancja [...], wytwarzana przez [...] według jej wytwórcy jest przeznaczona do zastosowania w średnich i wielkich zakładach energetycznych. W dniu [...] grudnia 2013r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego WIOŚ wydał decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną w wysokości 180.000 zł na Zakład [...] sp. z o.o. jako odbiorcę odpadów niebezpiecznych w postaci kwaśnych smół z rafinerii ropy naftowej, zmieszanych z wapnem i węglem, przywiezionych nielegalnie z [...] bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Organ po analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał bowiem, że substancja określana jako mieszanka paliwowa [...] wypełnia definicję odpadu określoną w art. 3 ust.1 ustawy o odpadach z 2001 r., która to obowiązywała w okresie dokonania przywozu z [...] w/w substancji. Zdaniem organu w/w mieszankę paliwową należało zakwalifikować do kategorii Q8 (pozostałości z procesów przemysłowych) z załącznika 1 do w/w ustawy. Organ stwierdził również, że w/w odpad należy klasyfikować pod kodem A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz pod kodem 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów. Ponieważ wysyłający odpad z [...] nie posiadał stosownego zezwolenia właściwych władz, zgodnie z art. 2 ust. 35a) rozporządzenia nr 1013/2006, w/w przemieszczanie odpadów do Zakładu [...] sp. z o.o. WIOŚ uznał za przemieszczanie nielegalne. Od wskazanej decyzji pismem z dnia 14 stycznia 2014r. Zakład [...] sp. z o.o. złożył odwołanie. GIOŚ po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję WIOŚ. Od wskazanego rozstrzygnięcia organu II instancji wniesiona została przez Zakład [...] sp. z o.o. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyrokiem z dnia 24 listopada 2014r. sygn. IV SA/Wa 1660/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję GIOŚ. Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo ocenił, że sprowadzona substancja, określana mianem mieszanki paliwowej [...] jest odpadem, pomimo, że była ona mieszanką odpadu z materiałami służącymi uszlachetnieniu paliwa, czy ograniczeniu szkodliwości odpadu (dodanie tlenku węgla). Sąd w uzasadnieniu wskazał, że organ trafnie zauważył, że przydatność określonej substancji dla konkretnych celów gospodarczych nie podważa zasadności jej kwalifikowania, jako odpadu w rozumieniu art. 3 ust.1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (jt. Dz.U. z 2010r. nr 185, poz. 1351 z późn. zm. - dalej: ustawa o odpadach z 2001 r.). W związku z powyższym Sąd stwierdził, że bezzasadne są wywody skargi, jakoby nie wyjaśniono czy sprowadzona mieszanka paliwa stanowiła odpad, także w kontekście nieprzebadania stosownych próbek, co miałoby umożliwić ocenę, jakie były faktyczne właściwości substancji. Kwestia ta nie ma znaczenia przesądzającego, gdy chodzi o jej kwalifikacje jako odpadu. Natomiast nie kwestionując zasadności nałożenia kary pieniężnej Sąd zakwestionował wysokość kary pieniężnej tj. kwotę 180.000zł. Sąd uznał bowiem że w rozpoznawanej sprawie brak jest szczegółowego wyjaśnienia dlaczego organ odwoławczy sprowadzenie odpadu powstałego m. in. z wymieszania kwaśnych smół z innymi substancjami, prawdopodobnie przydatnego jeszcze jako paliwo i na ten cel odsprzedanego przez Skarżącego, uznał za zdarzenie uzasadniające wymierzenie kary w wysokości wyższej niż połowa kary maksymalnej. Sąd wskazał, że jedynym kryterium nie może być okoliczność sprowadzenia substancji będącej odpadem w znacznej ilości, lecz także faktyczne zagrożenie, jakie mogło się z tym wiązać mając na uwadze rodzaj i charakter odpadu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazaną na wstępie decyzją GIOŚ uchylił decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym wysokości kary pieniężnej i w tym zakresie orzekł karę pieniężną w wysokości 90.000zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowe kwaśne smoły, pochodzą z procesów rafinacji ropy naftowej, który miał miejsce podczas procesu produkcji paliw w rafinerii [...], znajdującej się w pobliżu [...]. Kwaśne smoły nie były produktem tj. celem procesu produkcyjnego, lecz substancją powstałą w trakcie produkcji paliwa, dla której dotychczasowy właściciel tj. firma [...] nie znalazła dalszego zastosowania i pozbywała się kwaśnych smół poprzez składowanie ich w składowiskach odpadów niebezpiecznych tzw. Lagunach. Zatem w/w kwaśne smoły stanowiły pozostałości z procesów przemysłowych i wypełniały definicje odpadów określoną w art. 3 ust.1 ustawy o odpadach z 2001 r. Nadto organ podkreślił również, że w świetle nowych przepisów tj. ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2013r. poz. 21 z późn. zm.) substancja określona jako [...] również wypełnia definicję odpadu określoną w art. 3 ust.1 pkt 6 tej ustawy. Organ wyjaśnił ponadto, że po zakończeniu działalności firmy [...], w trakcie rekultywacji terenów, na których znajdowały się wskazane wyżej laguny, pozbywano się znajdujących się w nich odpadów w postaci kwaśnych smół przekazując je innym podmiotom w celu dokonania operacji odzysku. [...] firma [...], która stała się posiadaczem kwaśnych smół wydobytych ze składowiska, dokonała jedynie mechanicznego wymieszania kwaśnych smół z tlenkiem wapnia i miałem węglowym z tego względu GIOŚ podtrzymał swoje stanowisko, że w/w operacji nie można określić jako produkcji paliwa, którego wynikiem jest produkt o nazwie [...]. Czynności wykonywane przez firmę [...] stanowią tylko operację odzysku przejściowego R12 tzn. wymianę odpadów w celu poddania któremukolwiek z działań oznaczonych symbolem R1- R11. [...] przygotowywała zatem odpady do dokonania ostatecznego ich odzysku poprzez spalenie w celu uzyskania energii. Tak przygotowane odpady zostały nabyte od niej przez firmę [...], która odsprzedała je następnie odbiorcy w Polsce tj. Zakładowi [...] sp. z o.o. dokonując tym samym transgranicznego przemieszczenia odpadów z [...] do Polski. Organ podzielił również stanowisko organu I instancji że substancje ropopochodne, w tym wypadku kwaśne smoły, zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi jak i środowiska, wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001r. co stanowi że odpady zaliczane są do odpadów niebezpiecznych. Wskazał, że zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony tylko jednej z w/w właściwości, mianowicie "kwaśnego" charakteru odpadów, natomiast nie wyeliminowało węglowodorów, powodujących że mieszanina kwaśnych smół zmieszanych z tlenkiem wapnia i miałem węglowym, przywieziona do Zakładu [...] sp. z o.o. nadal stanowiła odpad niebezpieczny o charakterystyce kwalifikującej ją do kodu 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów oraz A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006. Tym samym zdaniem GIOŚ organ I instancji właściwie ocenił, że przewóz do Polski w/w odpadów wymagał zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz. Z tego też względu uznał, że zarzut strony dotyczący naruszenia art. 32 ust.1 u.m.p.o. oraz art. 3 ust.1 ustawy o odpadach z 2001 r. są niezasadne. W treści uzasadnienia organ odniósł się również do pozostałych zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Podsumowując organ wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu stanu faktycznego i dowodów zgromadzonych w sprawie podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uchylonej decyzji z dnia [...] czerwca 2014r., dotyczące zaklasyfikowania substancji [...] jako odpadu niebezpiecznego i zasadności nałożenia kary pieniężnej na spółkę. Organ podniósł również że uwzględniając rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. ponownie dokonał analizy okoliczności na podstawie których nałożono karę pieniężną w wysokości 180.000 zł i uznał za zasadne obniżenie kary do kwoty 90.000zł. Uzasadniając wskazane obniżenie nałożonej kary organ wyjaśnił, że rozważając te kwestię wziął pod rozwagę m. in.: - fakt podniesiony również przez organ I instancji, że substancje ropopochodne, w tym przypadku kwaśne smoły, zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi jak i środowiska które zostały wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001 r. jako właściwości odpadu, które powodują że odpady są niebezpieczne; - że zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony tylko jednej z w/w właściwości mianowicie "kwaśnego" charakteru odpadów, natomiast nie mogło wyeliminować węglowodorów, powodujących że mieszanina kwaśnych smół zmieszanych z tlenkiem węgla i miałem węglowym, przywieziona do spółki nadal stanowiła odpad niebezpieczny o charakterystyce kwalifikującej ją do kodu 05 01 07* z Europejskiego Katalogu Odpadów oraz A 3190 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006; -że strona usunęła już nielegalnie przywiezione odpady a zatem usunęła źródło szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi; -fakt przywiezienia dużej masy nielegalnych odpadów. Niezgadzając się z decyzją GIOŚ Zakład [...] sp. z o.o. pismem z dnia 14 maja 2015r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając w całości decyzję organu II instancji z dnia [...] marca 2015r. i zarzucając jej: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez uznanie, że nabyta przez skarżącego mieszanka paliwowa [...] stanowi odpad w rozumieniu przepisów, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: • błędną subsumpcję i niewłaściwe zastosowanie art. 32 ust.1 u.m.p.o. w sprawie, w której normy te nie mają zastosowania, na skutek czego w decyzji błędnie przyjęto, że skarżący jest odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia w rozumieniu wskazanego przepisu, • błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust.1 ustawy o odpadach z 2001 r., na skutek czego błędnie przyjęto w decyzji, że nabyta przez skarżącego mieszanka paliwowa [...] stanowi odpad w rozumieniu przepisów, 3/ naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: • art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, jego błędną i selektywną ocenę oraz niewyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość w sprawie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, skutkujące w dalszej kolejności nieuprawnionym założeniem, iż skarżący jest odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia oraz że nabyta przez skarżącego mieszanka paliwowa [...] stanowi odpad w rozumieniu przepisów, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji. W szczególności, skarżący wskazał, że organy obu instancji dokonały dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego i nie przedstawiły w uzasadnieniu decyzji dowodów na przyjęcie stanowiska, iż przedmiotowa mieszanina paliwowa stanowi odpad, • art. 9 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i prawidłowego umotywowania decyzji oraz brak jednoznacznego i pełnego uzasadnienia faktycznego decyzji poprzez niewskazanie przyczyn, dla których organ odmówił mocy dowodowej okolicznościom świadczącym na korzyść skarżącego, co jest niezbędne dla jego czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GIOŚ oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Wniósł również o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi podkreślono, że mieszanka paliwowa [...] opatrzona stosownymi atestami była przydatna gospodarczo. Żaden z kontrahentów na terenie [...] ani Polski (cała bowiem partia zakupiona przez skarżącego została sprzedana) nie chciał się wyzbyć substancji. Przy czym według prawodawstwa [...] mieszanka stanowi dopuszczone do obrotu na terenie [...] paliwo. Skarżący podniósł również, że organ nie dysponuje próbkami, badaniami, ani jakimikolwiek innymi dowodami na poparcie postawionej przez siebie tezy, jakoby zakupione przez skarżącego towary stanowiły odpad. Wskazał również, że towar został zbyty i zużyty na terenie polski, co potwierdza również jego przydatność. W skardze podniesiono również, że zgodnie z powołanym przez organ katalogiem odpadów, odpady o kodzie 05 01 07* stanowią "kwaśne smoły", natomiast w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdza się, że zastosowanie tlenku wapnia musiało spowodować utratę "kwaśności" substancji. W nabytym bowiem przez skarżącą paliwie smoły, w wyniku reakcji chemicznej z tlenkiem wapnia, dodanym w trakcie procesu produkcji, przestały być "kwaśnymi". Tym samym nie stanowią już substancji o odczynie kwaśnym, niebezpiecznym dla środowiska. Na zakończenie skarżący wskazał również, że art. 32 ust. 1 u.m.p.o. wyraźnie odnosi się do umyślności działania odbiorcy odpadów. Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie wykazały natomiast umyślnego działania skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości stanowisko i argumentacje zawartą w skarżonym orzeczeniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt.Dz.U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz.U. z 2012 r" poz. 270, z późn.zm.). Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Są nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do ustalenia czy sprowadzony z [...] produkt o nazwie [...] jest odpadem nielegalnie sprowadzonym na terytorium Polski. Przy czym w pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 listopada 2014r., sygn. IV SA/Wa 1660/14, uchylił decyzję GIOŚ z dnia [...] lipca 2014r. o nałożeniu na skarżącego, jako odbiorcę odpadów niebezpiecznych w postaci kwaśnych smół z rafinerii ropy naftowej, bez dokonania wymaganych przez prawo zgłoszeń, kary pieniężnej w wysokości 180.000 zł. W wyroku tym Sąd jednoznacznie przesądził i wskazał, że "prawidłowo, wbrew zarzutom skargi, organ administracji ocenił, że sprowadzona substancja, określona mianem mieszanki paliwowej [...], jest w istocie odpadem", Sąd odnosząc się do zarzutów skargi dodał jeszcze że: "Trafnie zauważa organ administracji, że przydatność określonej substancji (mieszaniny) dla konkretnych celów gospodarczych (także potwierdzona stosownymi atestami) samoistnie nie podważa zasadności jej kwalifikowania, jako odpadu, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 roku, mającej w sprawie zastosowanie z uwagi na termin zdarzenia (nielegalnego sprowadzenia odpadów). W tej sytuacji, bez znaczenia, z perspektywy kwalifikacji mieszanki paliwowej [...], jako odpadu pozostają, sygnalizowane w skardze, kwestie dopuszczenia danej substancji, jako paliwa na terenie [...], czy też uzyskanie dla niej określonych atestów, potwierdzających spełnianie wymagań, gdy chodzi o produkty danego rodzaju. Strona skarżąca nie kwestionuje, co ustaliły organy administracji, że dla wytworzenia paliwa o nazwie [...] wykorzystano m.in. kwaśne smoły z przeróbki ropy naftowej, które - bez wątpienia - stanowiły odpady (w sprawie nie było to kwestionowane). Spór sprowadza się w istocie do tego, czy poddanie tego odpadu obróbce fizycznej polegającej na jego wymieszaniu w stosownych proporcjach z innymi substancjami (tlenkiem wapnia, miałem węglowym) bądź chemicznej (procesy w następstwie reakcji z tlenkiem wapnia) może być uznane za poddanie go pełnemu procesowi odzysku, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy o odpadach z 2001 roku. Definitywne zakończenie tego rodzaj procesu musiałoby skutkować uznaniem, że powstały po operacji produkt finalny nie jest już odpadem. W myśl obowiązujących na dzień przemieszczenia substancji pod nazwą [...] regulacji, sytuacja taka nie mogła mieć miejsca, gdy chodzi o obróbkę odpadów przeznaczonych finalnie do spalenia. (...) Wobec wskazanych uwarunkowań, trafnie skonstatował organ, że sprowadzona substancja stanowiła odpad, pomimo, że była ona mieszanką odpadu z materiałami służącymi uszlachetnieniu paliwa, czy ograniczeniu szkodliwości odpadu (dodanie tlenku wapnia). Bezzasadne są w tym kontekście wywody skargi, jakoby prawidłowo nie wyjaśniono, czy sprowadzona mieszanka paliwowa stanowiła odpad, także w kontekście nie przebadania stosownych próbek, co miałoby umożliwić dopiero ocenę, jakie były faktycznie właściwości substancji. Kwestia ta nie ma znaczenia przesądzającego, gdy chodzi o jej kwalifikację jako generalnie odpadu,.(...) Bezzasadne są także wywody skargi, gdzie wskazywano, że nie można wykluczyć, aby producent mieszanki paliwowej w partii towaru dostarczonego Zakładowi w 2009 roku nie dodał w ogóle odpadów w postaci kwaśnych smół. Wobec zachowanej dokumentacji, z której (pomimo pewnych różnic dotyczących faktycznej zawartości) wynika niezbicie, że do paliwa dodano odpady, logiczny jest wniosek, o znajdowaniu się ich w sprowadzonej partii towaru. (...) Chybione są także wywody dotyczące nie wykazania w sprawie, aby zachodziła przesłanka wyzbycia się substancji, stanowiącej przydatne paliwo. Sam obrót nią pomiędzy kontrahentami, nie ma przesądzającego znaczenia dla oceny, że chodzi o odpad. Stąd rozważania w skardze, koncentrujące się na twierdzeniu, że nikt z kontrahentów nie chciał się mieszanki paliwowej wyzbyć są bezcelowe. Element wyzbycia, w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 roku, może mieć istotne znacznie tylko z perspektywy oceny, czy dana substancja stała się odpadem pierwotnie. W danej sprawie gromadzenie smół w lagunach, jako zbędnych po procesach rafinacji ropy, nie jest sporne. Jak wskazywano, kluczowym było czy poddano je pełnemu odzyskowi. Trafnie zauważa się również w zaskarżonej decyzji, że nawet gdy w kraju pochodzenia odpadu dana substancja nie była kwalifikowana jako odpad, nie wyłącza to możliwości dokonania odmiennej oceny przez właściwe organy w kraju, do którego on trafia (przywołano w tym zakresie stosowne regulacje). Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań, nie są zasadne zarzuty skargi, co do braku właściwego wyjaśnienia, czy sprowadzona substancja o nazwie [...] stanowi odpad (naruszenie przepisów postępowania) oraz błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego definiujących pojęcie odpadu, czy samej zasady zastosowania sankcji pieniężnej w określonych granicach, w przypadku naruszenia zasad międzynarodowego przemieszczania odpadów (przemieszczenie bez zachowania wymagań formalnych - zgłoszenia, bądź uzyskania zezwolenia)". We wskazanym wyżej wyroku Sąd podniósł również, że "samo zastosowanie sankcji, w postaci wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, za naruszenie zasad międzynarodowego przemieszczaniu odpadów ma charakter obligatoryjny. Jednak - wobec znacznej rozpiętości jej możliwej wysokości - względy przemawiające za jej wielkością powinny być wnikliwie rozważone, także w kontekście ewentualnych negatywnych skutków dla środowiska, wynikających ze zdarzenia podlegającego ocenie. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazane zagadnienia nie zostały właściwie wnikliwie rozważone, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.)." W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumpcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak: J. P. Tamo "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, Wydanie 2, s. 329, teza 10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, niepubl.). Tak więc, w niniejszej sprawie, zarówno organ rozpoznający sprawę jak i Sąd są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w w/w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r.. Jak wynika z powyżej obszernie cytowanych fragmentów wyroku z dnia 4 listopada 2014r. Sąd w sposób wiążący i jednoznaczny ocenił, że substancja o nazwie [...] sprowadzona przez skarżącą do Polski jest odpadem i że została sprowadzona nielegalnie bez dokonania wymaganego prawem zgłoszenia. Tym samym ponowione w tym zakresie zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem ta kwestia w sposób wiążący została rozstrzygnięta już w cytowanym wyżej wyroku Sąd. Nadto Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd zaprezentowany we wskazanym wyroku. Sąd we wskazanym wyroku wskazał również na elementy, które winny być przez organ wyjaśnione i w sposób należyty uzasadnione a dotyczyły one kwestii wysokości wymierzonej kary - to z resztą stanowiło podstawę uchylenia poprzedniego orzeczenia GIOŚ w tej sprawie. W tym zakresie, zdaniem Sądu, organ wywiązał się z nałożonego przez Sąd obowiązku. Skarżone orzeczenie w sposób jasny i precyzyjny wskazuje bowiem elementy, które stanowiły podstawę określenia wymierzonej kary. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wprost wynika, że organ przy określaniu wysokości kary uwzględnił: - iż kwaśne smoły (substancja ropopochodna) zawierają węglowodory posiadające właściwości toksyczne, rakotwórcze lub ekotoksyczne, szkodliwe zarówno dla ludzi jak i dla środowiska, które zostały wymienione w załączniku nr 4 do ustawy o odpadach z 2001 r. jako właściwości odpadów, powodujących że odpad jest odpadem niebezpiecznym; - iż zastosowanie tlenku wapnia mogło doprowadzić do obniżenia zagrożenia ze strony "kwaśnego" charakteru odpadu, natomiast nie mogło wyeliminować węglowodorów a zatem podstaw do uznania go za odpad niebezpieczny. - iż strona usunęła już nielegalnie przywiezione odpady, usuwając tym samym źródło szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi; - dużą masę przywiezionych nielegalnie odpadów na teren Polski. Tak więc organ uwzględnił przy ustalaniu kary zarówno ilość, rodzaj i charakter, jak również możliwość zagrożenia dla ludzi i środowiska, a zatem wymagane przez przepis art. 34 u.m.p.o. elementy. Podkreślić również wypada, że zgodnie z przepisem art. 32 ust.1 u.m.p.o kara wymierzana jest w przedziale od 50.000zł do 300.000zł. w niniejszej sprawie za adekwatną została uznana kara w wysokości 90.000zł, z czym Sąd się zgadza uznając iż organ w sposób należyty rozważył i wyważył wszystkie elementy wpływające na wysokość nałożonej kary. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło