IV SA/Wa 1904/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej T.P. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1904/05 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. mocą której stwierdzono nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 1994 r. ([...]) dotyczącej wyłączenia z produkcji rolniczej gruntów rolnych na działce nr [...] o powierzchni 1,66 ha znajdującej się w D. i przeznaczenia ich na cele budownictwa mieszkaniowego. W ocenie organu I -ej instancji decyzja z dnia [...] lipca 1994 r. była niewykonalna w dniu jej wydania, a niewykonalność ta miała charakter trwały. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II - ej instancji wskazano, że decyzja Wójta Gminy D. (z dnia [...] lipca 1994 r.) stała się ostateczna, jednakże tenże Wójt wystąpił w dniu 20 czerwca 2000 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. i stwierdzenie nieważności tej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Powyższy wniosek został przekazany przez SKO Wojewodzie [...] zgodnie z kompetencjami. W następstwie złożenia wniosku o którym mowa zostało wszczęte postępowanie które zakończyło się wydaniem decyzji ( z dnia [...] października 2000 r.) stwierdzającej nieważność decyzji Wójta Gminy D., która zdaniem Wojewody była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność miała charakter trwały. Decyzję Wojewody [...] zakwestionowali małż. P. podnosząc, że w dacie jej wydania nie byli już właścicielami spornej części działki o numerze [...]. Po rozpoznaniu odwołania małż. P. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję (z dnia [...] sierpnia 2003 r.) mocą której utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] uznając, że jest zgodna z prawem. Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (z dnia [...] sierpnia 2003 r.) T.P. wniosła skargę. W następstwie jej rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (wyrok w sprawie 6 II SA 3515/03) wskazując na konieczność zbadania czy małż. P. mieli uprawnienia strony do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Wojewody [...], a w konsekwencji czy T.P. może być stroną w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu sądowo - administracyjnym. Rozpoznając ponownie wniesione odwołanie organ II - ej instancji stwierdził, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów w postaci wykazów zmian gruntowych (z dnia 29 listopada 1991 r., z dnia 31 lipca 1992 r., z dnia 2 listopada 1992 r. i z dnia 7 września 1994 r.), oraz wypisu z rejestru ewidencji gruntów według stanu na dzień 28 czerwca 1994 r. wynikało, że w dniu 1 lipca 1994 r. właścicielami spornych gruntów stanowiących działkę nr [...] zarówno przed podziałem jak i po podziale byli małż. P.. Oznacza to - zdaniem organu, że podział gruntów został wykonany i zatwierdzony zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, jednakże po sprzedaży tych gruntów podział na działki oraz nowi ich właściciele nie zostali ujawnieni w rejestrze ewidencji gruntów. Organ podkreślił również, że w dacie wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2000 r., oraz w dniu złożenia skargi do Sądu na decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. T.P. była współwłaścicielką nieruchomości położonych na terenie obrębu D. powstałych w wyniku podziału działki [...]. Także w chwili obecnej jest ona współwłaścicielką w udziale 5/8 nieruchomości w skład której wchodzą cztery działki oznaczone numerami: [...] dla których prowadzona jest księga wieczysta Nr [...]. Jeśli więc T.P. w dacie wydania decyzji Wojewody [...] tj. w dniu [...] października 2000 r., oraz w dacie złożenia skargi do Sądu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003 r. była właścicielką części działki nr. [...] to uznać należy, że jest stroną w przedmiotowym postępowaniu. Skargę na decyzję organu II - ej instancji wniosła T.P. podnosząc, iż w jej ocenie w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia art. 10 kpa albowiem skarżąca nie była informowana o czynnościach podejmowanych przez organ po wydaniu wyroku z dnia 13 października 2004 r. uchylającego decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003 r. otrzymała jedynie decyzję organu z dnia [...] czerwca 2005 r. Podniosła również, że jej mąż nie żyje od 2002 r. W konkluzji skargi oświadczyła, że domaga się prawidłowego postępowania administracyjnego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z decyzją wydaną przez Wójta Gminy D. w dniu [...] lipca 1994 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ze względu na rażące naruszenie przez organ przepisu art. 10 § 1 kpa. Stanowi on, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział strony (stron) w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Przy czym to nie strona powinna wykazać dostateczną aktywność aby zapewnić sobie czynny udział w tym postępowaniu, lecz stosownie do przywołanego wyżej przepisu art. 10 § 1 kpa obowiązek taki spoczywa na organach administracji publicznej. Zasada przewidziana w art. 10 § 1 kpa przejawia się więc w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, w prawie strony do dostępu do akt, do zgłaszania dowodów, w obowiązku organu zawiadamiania strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów, oraz w prawie strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji m.in. co do dowodów które zostały przeprowadzone. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, iż po wydaniu wyroku w dniu 13 października 2004 r. uchylającego decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ([...]) skarżąca de facto nie wiedziała czy i jakie czynności są przez organ podejmowane. Nie miała świadomości tego, że organ podejmował je w celu ustalenia czy małż. P. mieli uprawnienia strony do wystąpienia z odwołaniem od decyzji Wojewody, a nadto czy T.P. mogła być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Czyniąc ustalenia w tej materii organ oparł się na dowodach co do których skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się. Chodzi tu w szczególności o pismo Starosty K. z dnia 8 czerwca 2005 r., w którym potwierdził on, że skarżąca była współwłaścicielką nieruchomości powstałych w wyniku podziału działki Nr [...] w dacie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r., a także w dniu złożenia skargi do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003 r. W piśmie o którym wyżej mowa Starosta K. potwierdził również i to, że w chwili obecnej skarżąca jest współwłaścicielką w udziale 5/8 nieruchomości w skład której wchodzą cztery działki o numerach : [...] powstałe z danej działki Nr [...]. Zdaniem organu o prawie własności do spornej nieruchomości małż. P. w dniu [...] lipca 1994 r., a więc w dacie wydania przez Wójta Gminy D. decyzji [...] świadczyły dokumenty w postaci wykazów zmian gruntowych, oraz wypisu z rejestru ewidencji gruntów w/g stanu na dzień 28 czerwca 1994 r. W tym miejscu godzi się jednak zauważyć, ze o tym czy ktoś jest właścicielem nieruchomości decyduje tytuł prawny nie zaś dane znajdujące się w ewidencji gruntów , czy tez w pismach stanowiących korespondencję między organami. Zdaniem Sądu reakcji ze strony organu wymaga również wskazany w skardze fakt śmierci męża skarżącej. Trzeba bowiem rozważyć czy w realiach przedmiotowej sprawy nie powinni być stronami także następcy prawni zmarłego B.P. . W rozumieniu art. 28 kpa stroną jest bowiem każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Organ obowiązany jest z urzędu ustalić kto ma w danej sprawie interes prawny bądź obowiązek. W momencie wszczęcia postępowania, bądź też w jego toku (o ile dopiero wtedy okaże się, że są inni którzy maja ów interes prawny bądź obowiązek) obowiązany jest zawiadomić takie osoby o prowadzonym postępowaniu, bądź o jego wszczęciu. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 1998 r. I SA/LU 684/97 - lex nr 34726 oraz jego uzasadnienie). W tym miejscu przywołać należy także przepis art. 61 § 4 kpa który stanowi, że o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Oczywiście zasady określone w przepisach art. 61 § 4 i art. 28 kpa obowiązują także w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Stroną takiego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz również każdy ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Na koniec wypada przypomnieć treść przepisu art. 153 ppsa, który stanowi że ocena prawna i wskazania co do danego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.