IV SA/Wa 1904/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-02

Skład orzekający: Anna Sękowska, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, biorąc pod uwagę możliwość bezpiecznego przemieszczenia się na inne tereny kraju pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż skarżąca nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, która uzasadniałaby nadanie statusu uchodźcy. Stwierdzono, że skarżąca jest migrantem ekonomicznym, a nie uchodźcą. Ponadto, organy prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia ochrony uzupełniającej, ponieważ skarżąca ma możliwość bezpiecznego zamieszkania na terenach kraju pochodzenia nieobjętych konfliktem zbrojnym.
Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka kraju objętego konfliktem zbrojnym, złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, obawiając się o życie i zdrowie po powrocie. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, uznając, że skarżąca jest migrantem ekonomicznym i ma możliwość bezpiecznego zamieszkania na terenach kraju pochodzenia nieobjętych konfliktem. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie możliwości wewnętrznej relokacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2015r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust.1 pkt 1, art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680 ze., zm.; dalej "ustawa") oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania A. I. (dalej: "skarżąca"), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. orzekającej o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że skarżąca, obywatelka [...], w dniu [...] września 2014r., złożyła za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że skarżąca z [...] wyjechała po raz ostatni w dniu 14 stycznia 2014 roku na podstawie paszportu zagranicznego oraz wizy studenckiej z terminem ważności do dnia [...].09.2014 r. i nie wskazała na jakiekolwiek problemy z przekraczaniem granicy kraju pochodzenia. Wskazała, że żyje w regionie, gdzie trwa wojna, boi sią powrotu do domu - obawia się o zdrowie i życie. Ponadto oświadczyła we wniosku, że nie była prześladowana w kraju pochodzenia oraz nie była poddawana przemocy fizycznej, psychicznej lub seksualnej. Nigdy nie była zatrzymana, aresztowana, nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego bądź administracyjnego, nie była też skazana wyrokiem sądu w kraju pochodzenia. Nie zadeklarowała przynależności. do jakiejkolwiek organizacji o charakterze politycznym, społecznym, kulturalnym, etnicznym czy religijnym. Podczas prowadzonego przesłuchania ustalono, że przed przyjazdem do Polski, miejscem zameldowania skarżącej była miejscowość [...] w obwodzie [...]. Po ukończeniu średniej szkoły skarżąca podjęła studia w [...]. Na terytorium RP przebywa matka skarżącej, która prawdopodobnie będzie ubiegać się o status uchodźcy. W kraju pochodzenia, w obwodzie [...], z najbliższej rodziny pozostali jedynie jej ojciec i brat. Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] grudnia 2014 r. odmówiono skarżącej nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu wskazano m.in., że skarżąca opuściła kraj pochodzenia z powodów, które nie stanowią przesłanek do objęcia ochroną międzynarodową. W wyniku analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ I instancji uznał, że aczkolwiek Cudzoziemka wykazała zasadność swojej obawy przed doznaniem poważnej krzywdy w miejscu swojego stałego zamieszkania w kraju pochodzenia – obwodzie [...] na [...], w związku ze stosowaniem przemocy wobec ludności cywilnej w warunkach konfliktu zbrojnego w [...]. Zagrożenie to jest realne, ma jednak bardzo ograniczony zasięg – występuje wyłącznie na terenach objętych konfliktem zbrojnym tj. w częściach obwodów [...] i [...]. Na pozostałych terenach [...] kontrolowanych przez władze w [...] zagrożenie to nie występuje. Analogicznie na terenach tych nie istnieje dla Cudzoziemki zagrożenie karą śmierci, egzekucją, torturami, lub poniżającym traktowaniem albo karaniem. Brak jest przy tym okoliczności uniemożliwiających skarżącej bezpieczne i legalne przemieszczenie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...] i zamieszkanie tam. Uwzględniając możliwość zamieszkania przez Cudzoziemkę w obwodach [...], w których nie będzie zagrożona doznaniem krzywdy organ I instancji stwierdził, że nie istnieje wobec skarżącej ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. W dniu 12 stycznia 2015 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców. Wnioskodawczym wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty poprzez udzielenie jednej z form ochrony na terytorium R.P. Strona zarzuca decyzji naruszenie prawa materialnego, w szczególności: art. 13 ust. 1 oraz art. 15 ustawy, jak również naruszenie prawa proceduralnego: art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 30 stycznia 2015r. rozszerzyła odwołanie o zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności zaś art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 680 ze zm.) poprzez "uznanie, iż ma możliwość wewnętrznej relokacji na [...], pomimo iż z ogólnodostępnych i wiarygodnych materiałów wynika, iż nie jest to możliwe", jak również art. 18 ust. 2 ustawy poprzez "niewzięcie pod uwagę osobistych uwarunkowań wnioskodawcy przy ocenie alternatywy ucieczki wewnętrznej". Rozpatrując ponownie sprawę Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że podstawą do skutecznego ubiegania się o status uchodźcy jest spełnienie którejś z przesłanek określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czyli wykazanie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Prześladowanie, zaś winno: 1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenia praw człowieka, w szczególności praw, których naruszenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. ( ... ), lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt. 1. Organ podkreślił, że obawa przed prześladowaniami musi być realna (rzeczywista) a nie domniemywana (tzn. musi być oparta o przekonywujące okoliczności), zaś samo doznawanie prześladowań musi być osobiste, co winno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie ma oczywiście obowiązek wszechstronnego zbadania i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, ale ciężar wykazania prześladowań oraz uzasadnienia rzeczywistej obawy przed prześladowaniami spoczywa na stronie postępowania (tj. Wnioskodawczyni). Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie wyjaśnienia skarżącej oraz inne dowody wzięte pod uwagę przez organ I instancji przy rozpatrywaniu wniosku z 24 września 2014 r., nie wykazały, że skarżąca może, żywić rzeczywistą obawę przed prześladowaniami. Analiza okoliczności faktycznych w sprawie, pozwala natomiast jednoznacznie stwierdzić, iż skarżąca nie była poddana prześladowaniom w rozumieniu konwencyjnym - kształtującym przesłanki dla nadania statusu uchodźcy. W szczególności, nie była nigdy poszukiwana, aresztowana, zatrzymana, więziona, poddana działaniom o charakterze szykan, prześladowań tak fizycznych, jak i psychicznych. Jak zauważono, wobec potencjalnych uchodźców z [...] w związku z toczącymi się na jej terytorium walkami istnieje - co do zasady - możliwość i migracji wewnętrznej. Jednakże Rada podkreślił, iż analiza takowa - zgodnie z wytycznymi raportu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) z lipca 2014r. winna uwzględniać "indywidualne okoliczności dla danego wnioskodawcy. Poddając analizie możliwość migracji wewnętrznej przez skarżącą organ wskazał, iż indywidualna sytuacja prywatna Wnioskodawczym potwierdza możliwość przemieszczenia/migracji w obrębie kraju pochodzenia. Koniecznym jest wyjaśnienie, iż Cudzoziemka - zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi w toku postępowania - podjęła we wrześniu 2013r. studia w Polsce, pozostając - jak należy przypuszczać - na utrzymaniu rodziców. W ocenie Rady, w sytuacji Aplikantki istnieje obiektywna możliwość kontynuowania studiów na [...], w zachodniej lub środkowej części państwa [...], co zapewniłoby jej bezpieczeństwo osobiste, a jednocześnie dalsze kształcenie. Wedle informacji Ośrodka Studiów Wschodnich im. [...] nr [...] pt. "Sytuacja na [...]"), sytuacja bezpieczeństwa w rejonach zachodnich (szczególnie zaś zachodnich obwodach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) jest stabilna i nie różni się od stanu sprzed protestów społecznych na przełomie roku 2013 i 2014. Jednocześnie należy wskazać, iż ilość placówek szkolnictwa wyższego w tychże rejonach [...] oraz niższe koszty utrzymania prowadzą do uznania, iż - przy chęci kontynuowania przez skarżącą edukacji - możliwość taka jest w pełni rzeczywista. Zdaniem organu, w świetle oświadczeń Cudzoziemki składanych w trakcie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, jak również biorąc pod uwagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skarżąca jest migrantem, a nie uchodźcą, a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Ponadto skarżąca nie uwiarygodniła w żaden sposób zaistnienia zindywidualizowanych przesłanek rzeczywistego ryzyka doznania poważnej krzywdy w przypadku swego powrotu do kraju pochodzenia. Tym samym nie można uznać, iż zostały spełnione przesłani do objęcia jej ochrona uzupełniającą. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez przyjęcie przez organ II instancji - odmiennie niż organ I instancji – że skarżąca nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej na podstawie art. 15 pkt 3 ustawy o ochronie, co pozbawiło ją możliwości wniesienia odwołania w tym zakresie i przedstawienia argumentów przemawiających za niezasadnością powyższego stanowiska w toku postępowania administracyjnego; b) art. 77 §1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie polegające na niezbadaniu, czy grozi jej ryzyko doznania poważnej krzywdy lub prześladowanie po powrocie na [...] w związku z uprzednim pobytem w Polsce i wynikającymi z niego podejrzeniami o zdradę, oraz na oparciu ustaleń w sprawie na nieaktualnym materiale dowodowym; c) art. 107 §3 w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w treści decyzji do twierdzeń, którym przypisuje znaczenie w sprawie, a które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej udzielenia mi ochrony międzynarodowej w Polsce; 2) naruszenie prawa materialnego tj.: a) art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (dalej: ustawa o ochronie) poprzez niesłuszną odmowę nadania statusu uchodźcy, pomimo że po powrocie na [...] grożą jej prześladowania, b) art. 15 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie poprzez nieudzielenie ochrony uzupełniającej pomimo, iż spełnia przesłanki udzielenia tej ochrony w związku z tym, iż powrót na [...] narazi ją na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, c) art. 18 ustawy o ochronie poprzez uznanie, iż istnieje możliwość ucieczki wewnętrznej w tym przypadku, podczas gdy z ogólnodostępnych źródeł wynika, iż nie ma takiej możliwości. W uzasadnieniu skargi przedstawiono stan faktyczny sprawy i wskazano, że w ocenie skarżącej postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Szefa Urzędu, a następnie przez Radę, nie doprowadziło do ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia mojej sprawy co czyni uzasadnionym zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Pozostała część skargi stanowi polemikę z zastosowaniem przez organ art. 18 ustawy. Całość tych zarzutów sprowadza się do podważenia tezy organu o możliwości uzyskania ochrony w bezpiecznej części [...] (kontrolowanej przez rząd w [...]) W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 ze zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącej ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie, o którym mowa w art. 13 ust. 1, musi: 1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub 2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1. Prześladowanie może polegać w szczególności na: 1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej; 2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym; 3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący; 4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym; 5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3; 6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości). Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń Cudzoziemki zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że powodem ubiegania się przez skarżącą ochrony międzynarodowej jest obawa przed zagrożeniami wynikającymi z trwającego w obwodzie [...] konfliktu zbrojnego, oraz obawy związane ze złą sytuacją osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...]. O realności tych obaw świadczyć ma przekonanie Cudzoziemki, że z powodu posiadania wizy europejskiej w paszporcie może być oskarżona o zdradę. Swoje obawy skarżąca łączy z faktem, iż zamieszkiwała przez rok na terytorium rzeczypospolitej Polskiej, co mogłoby skutkować negatywnymi konsekwencjami ze strony władz separatystycznych kontrolujących terytorium, na którym znajduje się miejscowość zamieszkiwania skarżącej. W ocenie Sądu wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie można zarzucić orzekającym organom, że nie odniosły się do podniesionych przez Cudzoziemkę kwestii. Co nie oznacza, że nieuwzględnienie przez nie obaw skarżącej popartych, co ma istotne znaczenie w sprawie, nie osobistymi doświadczeniami (w zakresie złej sytuacji przesiedleńców), winno stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż indywidualna sytuacja prywatna skarżącej potwierdza możliwość przemieszczenia/migracji w obrębie kraju pochodzenia. Koniecznym jest wyjaśnienie, iż Cudzoziemka - zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi w toku postępowania - podjęła we wrześniu 2013r. studia w Polsce, pozostając - jak należy przypuszczać - na utrzymaniu rodziców. Istnieje obiektywna możliwość kontynuowania studiów na [...], w zachodniej lub środkowej części państwa [...], co zapewniłoby skarżącej bezpieczeństwo osobiste, a jednocześnie dalsze kształcenie. Jednocześnie należy wskazać, iż ilość placówek szkolnictwa wyższego w tychże rejonach [...] oraz niższe koszty utrzymania prowadzą do uznania, iż - przy chęci kontynuowania przez skarżącą edukacji - możliwość taka jest w pełni rzeczywista. Skarżąca nie była nigdy prześladowana w rozumieniu konwencyjnym, kształtującym przesłanki dla nadania statusu uchodźcy. W szczególności, nie była nigdy poszukiwana, aresztowana, zatrzymana, więziona, poddana działaniom o charakterze szykan, prześladowań tak fizycznych, jak i psychicznych. Za prześladowanie nie można bowiem uznać odczuwania przez skarżącą strachu i obaw związanych z toczącym się w jej okolicy konfliktem zbrojnym w sytuacji, gdy brak jest okoliczności uniemożliwiających skarżącej bezpieczne i legalne przemieszczenie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...] i zamieszkanie tam. Na [...] nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia prawne przemieszczania się obywateli i zmieniania przez nich miejsca zamieszkania. Mieszkańcy terenów zagrożonych opuszczający swoje dotychczasowe miejsca zamieszkania w związku z panująca w nich sytuacją, maja co do zasady możliwość zamieszkania w innych bezpiecznych rejonach [...], zarówno pod względem prawnym jak i faktycznym. W dniu 1 października 2014 roku Gabinet Ministrów [...] przyjął postanowienia regulujące ważniejsze kwestie dotyczące ochrony/opieki socjalnej osób, które przemieściły się z tymczasowo okupowanych terytoriów [...] oraz rejonów prowadzenia operacji antyterrorystycznej tj. tryb wyrabiania i wydawania zaświadczeń o wpisaniu do ewidencji osób, które się przesiedlają/przemieszczają, nadawania comiesięcznej pomocy finansowej na pokrycie kosztów życia, opłat mieszkaniowo – komunalnych. Przesiedleńcy maja dostęp do systemów ochrony zdrowia. Także podnoszone, na etapie odwoławczym, obawy dotyczące złej sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...] nie wynikały z bezpośrednich doświadczeń skarżącej. Tymczasem warunkiem przyznania cudzoziemcowi statusu uchodźcy jest wykazanie przez niego, iż był prześladowany lub, że obawia się prześladowania (skierowanego indywidualnie na jego osobę) po powrocie do kraju pochodzenia z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w niniejszej sprawie. Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy, prawidłowo uznały, że skarżąca nie wykazała aby spełniała przesłanki określone w art. 13 powołanej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżąca nie spełnia przesłanki do nadania jej statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Skarżąca jest migrantem, a nie uchodźcą (Zgodnie z pkt. 62 Podręcznika Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", Genewa, styczeń 1992r.: "Migrantem jest osoba, która z przyczyn innych niż zawarte w definicji dobrowolnie opuszcza swój kraj w celu osiedlenia się w innym miejscu. Może to wynikać z chęci zmiany lub przeżycia przygody, względów rodzinnych lub innych o charakterze osobistym. Jeśli powodem są wyłącznie przyczyny ekonomiczne, to osoba taka jest migrantem ekonomicznym "), a w związku z tym nie spełnia przesłanek do objęcia konwencyjną ochroną międzynarodową. Orzecznictwo w tejże materii podkreśla, iż objęcie ochroną międzynarodową nie może wynikać z trudności natury ekonomicznej, a nawet z ogólnego stanu przestrzegania prawa w kraju pochodzenia skarżącej. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy słusznie przyjęły, że w stosunku do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Analizując powyższe należy bowiem mieć na uwadze, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bez przeszkód zamieszkać na tej części terytorium, uznaje się, że nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia. W związku z tym, organy administracji orzekające w sprawie słusznie uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie jej za uprawnioną do udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wbrew zarzutom skargi, organom nie można zarzucić, ze niewłaściwie zebrały dokumentację o sytuacji przesiedleńców na [...] oraz, iż wyciągnęły niewłaściwe wnioski w zakresie ewentualnych zagrożeń z jakimi może spotkać się skarżąca gdyby musiała przesiedlić się na część [...] nie objętą działaniami wojennymi. Jak wynika z akt sprawy Rada do Spraw Uchodźców nie tylko stwierdziła, że ocena zasadności wniosku w każdym przypadku musi być odniesiona do możliwie najbardziej aktualnych źródeł wiedzy o sytuacji w kraju pochodzenia, w szczególności wobec dynamiki zmian i zdarzeń, które mają miejsce na [...], ale zebrała i przeanalizowała aktualne informacje dotyczące m.in. osób wewnętrznie przesiedlonych. Podkreślić w tym miejscu należy, że rolą Rady jest zapoznawanie się z urzędu z aktualną dokumentacją dotyczącą krajów pochodzenia Uchodźców. W przedmiotowej sprawie zebrany i przeanalizowany został przez organy obu instancji obszerny materiał dowodowy odnośnie aktualnej sytuacji na [...], tj. zarówno znajdujące się w aktach organu I instancji opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdsC (akta organu I instancji ss. 35-42 i 25-33). Za nieuzasadniony należy zatem uznać zarzut skarżącej, że jej sytuacja została zbadana w sposób niewłaściwy. Jak wskazano powyżej, stwierdzenie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy nie doprowadziły do ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zbadały w sposób właściwy indywidulanych - odnoszących się do Strony - przesłanek możliwości bezpiecznego zamieszkania w części terytorium [...], nie znajduje potwierdzenia w lekturze uzasadnienia decyzji. Wynika z niej bowiem, że Rada do Spraw Uchodźców uwzględniła powyższe kwestie, ale w ocenie Sądu zasadnie przyjęła, odnosząc się do aktualnie panującej sytuacji polityczno – społecznej i powołując się na wiarygodne źródła, że sytuacja ta jest stabilna w rejonie środkowym i zachodnim kraju, w obrębie to których skarżąca mogłaby dokonać migracji wewnętrznej.. Zdaniem Sądu, przesłanki o charakterze humanitarnym, w tym zapewnienia sobie lepszych warunków bytowych niż posiadane, czy też zapewniane w kraju pochodzenia nie stanowią podstawy do objęcia Strony ochroną uzupełniającą na terytorium RP, tym bardziej, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji zarówno rząd [...], jak i ludność cywila i organizacje humanitarne podejmują nieprzerwalnie działania mające na celu zapewnienie podstawowych warunków bytowych przesiedleńcom. Co potwierdza, że wobec skarżącej biorąc pod uwagę także jej osobiste uwarunkowania, zastosowanie znajduje art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W tym miejscu należy podnieść, że wbrew zarzutom Skarżącej zawartym w skardze, Rada do Spraw Uchodźców bardzo wnikliwie przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy, dokonała własnych ustaleń, przeanalizowała też sytuację w kraju pochodzenia Skarżącej na podstawie informacji przygotowanych w oparciu o bogaty materiał źródłowy, którego Rada nie miała podstaw podważać. Dokonując oceny materiału dowodowego, Rada wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Rada odniosła się też do zarzutów odwołania Skarżącej. Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie Skarżącej międzynarodowej ochrony, natomiast uznała możliwość bezpiecznego przemieszczenia się na terytorium [...] niezagrożonej konfliktem zbrojnym. W uzasadnieniu decyzji Rada wyjaśniła też zarówno podstawę prawną, jak i motywy faktyczne rozstrzygnięcia. Dlatego zarzut, że Rada nie przeprowadziła w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i błędnie ustaliła stan faktyczny w zakresie osób wewnętrznie przesiedlonych należy uznać za chybiony. Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącą, ale też i na dokonanej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło