IV SA/Wa 1908/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-01

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, złożony po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, złożony po wcześniejszym przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA. Sąd uznał, że skarżąca spełnia te przesłanki, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną, dochody, liczbę dzieci na utrzymaniu oraz otrzymywane świadczenia z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
M. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie zameldowania. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody, troje dzieci na utrzymaniu, brak majątku oraz trudną sytuację materialną. Wcześniej przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd rozpatrzył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w oparciu o przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...]. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie zameldowania postanawia: przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. Wnioskiem z dnia 22 lutego 2010 r. M. J. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej jej skargi na decyzję Wojewody [...]. z [...] września 2009 r. w przedmiocie zameldowania. W zawartym we wniosku oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni wskazała, że miesięcznie osiąga dochody w wysokości 500 zł z tytułu alimentów oraz że na jej utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką oraz bezrobotnym konkubentem i oprócz domu o powierzchni 100 m2 nie posiada żadnego majątku, oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu skarżąca wyjaśniła, że nie jest w stanie sama bronić się w sprawie, tak istotnej dla niej i jej dzieci. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego (radcy prawnego) jest kolejnym wnioskiem skarżącej o prawo pomocy złożonym w sprawie dotyczącej sądowej kontroli decyzji Wojewody [...], opisanej w sentencji postanowienia. Wniosek ten, z uwagi na to, że na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2010 r. skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podlega rozpatrzeniu przez pryzmat przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji bowiem, kiedy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (np. najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie - w związku z wcześniejszym pozytywnym dla niej rozstrzygnięciem w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych – z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu) i uwzględnienie obu wniosków skutkować może przyznaniem stronie uprawnień składających się na prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), przyjęcie, że oba złożone w wyżej opisanych warunkach wnioski o prawo pomocy powinny podlegać rozpatrzeniu przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowanie wnioskodawców składających dwa następujące po sobie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w stosunku do wnioskodawców występujących z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i podważałaby ratio legis przyjętego przez ustawodawcę unormowania. Porównanie treści przepisów zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są określone przez ustawodawcę bardziej rygorystycznie niż przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem wykazanie stanu braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) jest dla strony trudniejsze niż wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, mając na uwadze, że z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego strona wystąpiła wkrótce po rozpoznaniu jej wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wniosek z 14 grudnia 2009 r., postępowanie zakończone postanowieniem z 8 stycznia 2010 r.), oceny zasadności żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu dokonać należało zarówno na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w złożonym wniosku, jak i danych wynikających z dokumentów złożonych przez wnioskodawczynię w związku z postępowaniem o prawo pomocy prowadzonym na skutek wniosku skarżącej z 14 grudnia 2009 r. Analiza tych dokumentów uprawnia zaś przyjęcie, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co pozwala uwzględnić żądanie ustanowienia dla strony pełnomocnika procesowego z urzędu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżąca, na której utrzymaniu pozostaje troje małoletnich dzieci, w 2008 r. osiągnęła dochód w wysokości 4820 zł (dowód- załączona do akt sprawy kopia zeznania podatkowego strony za rok 2008, PIT-37), zaś aktualnie utrzymuje się z alimentów w wysokości 500 zł oraz świadczeń rodzinnych otrzymywanych z gminnego ośrodka pomocy społecznej. Przedstawiony przez stronę wyciąg z rachunku bankowego za okres 17.12.2009-02.01.2010 wskazuje na saldo ujemne w wysokości 3726,10 zł. K. Z., partner skarżącej pozostający z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku (zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w L. z dnia [...] stycznia 2010 r.). O trudnej sytuacji materialnej skarżącej świadczy także treść decyzji Wójta Gminy J. z [...] listopada 2009 r., na mocy której przyznano skarżącej zasiłek rodzinny na troje dzieci (227 zł) oraz dodatki do zasiłku – z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - tj. do 30 kwietnia 2010 r. 400 zł miesięcznie, z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej – 80 zł miesięcznie oraz jednorazowy dodatek na najstarszą córkę w kwocie 100 z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Skarżąca podała ponadto, że raz na miesiąc otrzymuje paczki żywnościowe. W tych okolicznościach uprawnione jest stwierdzenie, że trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni, która uzasadniała udzielenie jej wsparcia finansowego z pomocy społecznej sprawia również, że skarżąca nie posiada zdolności do ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego. Środki finansowe, które pozostają do dyspozycji wnioskodawczyni, a które służą zaspokojeniu potrzeb życiowych skarżącej i trójki jej małoletnich dzieci, nie pozwalają bowiem poczynić żadnych oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na pokrycie kosztów działania profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło